Чыж

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Чыж
Carduelis spinus male.jpg
Самец
Carduelis spinus female.jpg
Самка
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Carduelis spinus (Linnaeus, 1758)

Сінонімы
  • Chrysomitris spinus
  • Spinus spinus
Арэал
выява

  Гнездавы арэал

  Круглы год

  Зімоўкі

Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS   554147
NCBI   160760
EOL   1178497

Чыж (Carduelis spinus) — адзін з відаў пеўчых птушак з сямейства юрковых, атрада вераб'інападобныя.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Даўжыня цела складае каля 12 см, размах крылаў 20-23 см, маса 12-14 г.

Агульная афарбоўка зелянява-жоўтага або аліўкава-зялёнага колеру, з няяснымі цёмнымі плямамі, знізу — з жоўтымі плямамі. Пёры чорныя, пачаткі рулявых і большай часткі махавых — жоўтыя. Дзюба шэрая.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Распаўсюджаны ў Еўразіі. Арэал разарваны: Еўропа (акрамя паўднёва-заходняй i крайняй паўночнай частак), Крым, Каўказ, Малая Азiя, цэнтральная i паўднёвая частка Заходняй Азii, Далёкі Усход да Сахалiна i Японii. Насяляе вiльготныя хвойныя дрэвастоі, асаблiва яловыя, а таксама пiхтавыя i лiстоўнiчныя, радзей змяшаныя лясы з прымессю елак; увосень i ўзiмку — участкi вольхаў, асаблiва ўздоўж вадацёкаў. У Татрах даходзiць да 1400-1600 м, у Швейцарыi — да 1200-1800 м над у.м. Аселы, часткова пералётны від. Часам здараюцца iнвазii.

Чыжоў часта трымаюць у хатніх умовах, у клетках, дзеля іх песень.

Асаблівасці біялогіі[правіць | правіць зыходнік]

Гняздо ладзіць на вышынi больш за 8 м ад зямлi, у развiлцы гарызантальна адыходзячых ад ствала галiнаў (часцей за ўсё елак, радзей соснаў, пiхтаў або бяроз), далёка ад ствала, зверху гняздо добра прыкрытае звiслымi галiнамi. Яно невялiкае, шарападобнае, з моцна сплеценых памiж сабой галiнак хваёвых дрэў, карэньчыкаў, сухой травы, верасу, раслiнных валокнаў i моху, прымацаваных павуцiнай. Унутраная частка складаецца з кавалкаў лiшайнiкаў, пераплеценых павуцiнай i раслiннымi нiцямi. Высцiлка з шэрсцi, раслiннага пуху, валосся i невялiкiх пёраў.

Яйкi (4-5, часам 3-6) падоўжаныя, з завостраным вузейшым канцом, белыя з блакiтнаватым або зеленаватым адценнем. Плямкi іржавага, пурпуровага, карычнева-чырвонага, цёмна-бардовага або чорна-карычневага колеру. Глыбокія плямкі больш дробныя i светлыя, iржавыя, чырванавата-фiялетавыя; паверхневыя — больш рэдкiя, часта сканцэнтраваныя на шырэйшым канцы.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X