Вялікія Навасёлкі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Вёска
Вялікія Навасёлкі
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Насельніцтва
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1716
Аўтамабільны код
5
Вялікія Навасёлкі на карце Беларусі ±
Вялікія Навасёлкі (Беларусь)
Вялікія Навасёлкі
Вялікія Навасёлкі (Мінская вобласць)
Вялікія Навасёлкі

Вялі́кія Навасёлкі[1] (трансліт.: Vialikija Navasiolki, руск.: Великие Новосёлки) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзяржынскага сельсавета.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Гістарычны маёнтак Навасёлкі ў Менскім павеце Менскага ваяводства. У XV стагоддзі мясцовыя землі належылі княскаму роду Гальшанскіх. На думку беларускага даследчыка Ф. В.Чарняўскага, у канцы XV стагоддзя землі ў Навасёлках былі наданы Аляксандрам Юр’евічам Гальшанскім, кашталянам віленскім і старостам гарадзенскім, баярыну і сотніку гарадзенскаму Грынцу Гладкаму, нашчадкі якога валодалі імі да другой паловы XVII стагоддзя. У XVI стагоддзі землі ў маёнтку Навасёлкі былі падзелены паміж прадстаўнікамі некалькіх шляхецкіх родаў. Уладальнікамі частак маёнтку з’яўляліся Гладкія, Багуфалы, Аколавы, Гарноўскія, Радзівілы. У 1584 года частка зямель з прыгоннымі сялянамі была нададзена Рыгору Ждановічу ад Мікалая Радзівіла, ваяводы віленскага. Навасельскія землі Ждановічаў менаваліся зямля Семенчоўшчызна, зямля Тарайкоўская, зямля Малдрычына, зямля Чэрэмовічы, зямля Грыбчоўская, зямля Какорэчынская,  зямля Дашкоўская. У пачатку XVII стагоддзя частка зямель Гладкіх была перададзена ў заставу пану Даніэлю Скіндару. Частка Навасёлак, якая належала Ждановічам, пазней стала менавацца засценкам Навасёлкі і ляжала паміж землямі Гладкіх і Аравінка-Аўсядоўскіх, якія аселі ў Навасёлках у XVII стагоддзі. 30 красавіка 1638 года Ян Ждановіч перадаў застаўнае права на валоданне грунтамі ў Навасёлках пану Калечыцу. У 1668 годзе Стэфан Крыштафавіч Гладкі прадаў частку сваіх зямель Багуфалам, 4 кастрычніка 1673 года астатнія землі пад назвай Аколава былі прададзены ад Стэфана Гладкага Стэфану Кастравіцкаму, скарбніку мсціслаўскаму. У той частцы Навасёлак, якая ў XVIII стагоддзі стала менавацца засценкам (сучасныя Малыя Навасёлкі) у другой палове XVII — XVIII стагоддзях зямлю трымалі радзівілаўскія зямяне і шляхта Ждановічы, Шунейкі, Шацілы, Антановічы, Каржанеўскія. У 1695 годзе сярод мясцовых жыхароў Станіслаў Кршчановіч, былы падстароста койданаўскі і застаўны трымальнік маёнтка Дабрынёва.

У 1932—1954 гадах цэнтр Навасёлкаўскага сельсавета.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

  • Сядзіба Кастравіцкіх: сядзібны дом, дом для рабочых, стайня, брама, бровар, парк, флігель
  • Магіла Каруся Каганца

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

  • Каталіцкая капліца Св. Станіслава на могілках

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Чарняўскі Ф. В. Стэфан Гладкі — пісар земскі Менскага ваяводства ў 1571—1617 гг. // Архіварыус. Зборнік навуковых паведамленняў і артыкулаў. Выпуск 10. Мінск: НГАБ, 2012. С. 247—266.
  • Ф.319-2-1198, Арк. 1-5 НГАБ, справа аб дваранскім паходжанні роду Ждановічаў.
  • НГАБ. КМФ5-1-1696. Інвентар маёнтку Койданава 1588 г.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]