Вярста
| Агульная інфармацыя | |
|---|---|
| Велічыня | даўжыня |
 Медыяфайлы на Вікісховішчы | |
Вярста́ — старажытная мера (адзінка) вымярэння даўжыні, якая выкарыстоўвалася на Беларусі, у Расіі, ва Украіне і ў Польшчы. У пісьмовых крыніцах вярста вядомая з XI стагоддзя[1].
.jpg)
Вярстой таксама называлі дарожны слуп, які адзначаў гэту меру[2]
Гістарычныя асаблівасці
[правіць | правіць зыходнік]Лікавае значэнне вярсты мянялася ад 500 да 1000 сажняў[1]. На тэрыторыі Беларусі да канца XVIII стагоддзя карысталіся вярстой памерам да 789 сажняў (што складала 1559,7 м) і так званай вялікай вярстой на 1000 сажняў (1948,2 м)[1].
З канца XVIII стагоддзя і да ўвядзення метрычнай сістэмы мер вярста прымалася роўнай 1066,781 м[1].
Этымалогія
[правіць | правіць зыходнік]Слова паходзіць ад праславянскага vьrsta («паварот плуга»), якое побач з vьrstь узыходзіць да дзеяслова vьrtěti (вярцець). Першапачаткова яно абазначала даўжыню баразны, якая ўтваралася ад аднаго павароту плуга (або сахі) да другога. Пазней значэнне пашырылася да «даўжыні баразны» ўвогуле і, нарэшце, стала агульнай мерай даўжыні[3].
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ а б в г Беларуская энцыклапедыя 1997, с. 395.
- ↑ вярста́ // Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы : больш за 65 000 слоў : у 2 т. / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т мовазнаўства імя Я. Коласа ; пад рэд. І. Л. Капылова. — Мінск: Беларусь, 2022. — Т. 1: А — Н. — 487 с. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-01-1547-8.
- ↑ Вярста́ // Этымалагічны слоўнік беларускай мовы / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі,. — Мінск: Навука і тэхніка, 1978―.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Вярста // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — С. 395. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вярста
Слоўнікі і энцыклапедыі |
|---|
