Вікі-рэзідэнт

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Прыкладная схема ўзаемадзеяння паміж вікі-рэзідэнтам і супольнасцю. Дыяграма адлюстроўвае ўсе бакі праекта, а таксама тое, што менавіта ў тыповым праекце з удзелам вікі-рэзідэнта дае і атрымлівае кожная з бакоў
Інфаграфіка праекта «Вікі-рэзідэнт» на ліпень 2011 года
Графік працы вікі-рэзідэнтаў на верасень 2012 года

Вікі-рэзідэнт або штатны вікіпедыст (вольны пераклад з англ.: Wikipedian in residenceWikipedian in residence) — спецыфічная роля, у якой выступае рэдактар Вікіпедыі, вікіпедыст, паступаючы на працу ў некаторую ўстанову для таго, каб было прасцей ствараць і паляпшаць звязаныя з гэтым установай артыкулы Вікіпедыі, для садзейнічання публікацыі пад адкрытай ліцэнзіяй належачых гэтай установе матэрыялаў, а таксама для развіцця ўзаемадзеяння паміж гэтай установай і супольнасцю Вікіпедыі. Як правіла (але неабавязкова), у якасці працадаўцы вікі-рэзідэнта выступае мастацкая галерэя, бібліятэка, архіў ці музей — арганізацыі з сферы GLAM. Вікі-рэзідэнт звычайна дапамагае арганізоўваць падзеі і мерапрыемствы GLAM і каардынаваць узаемадзеянне паміж арганізацыямі, супольнасцю вікіпедыстаў і грамадскасцю ў рамках гэтых падзей.

У Вялікабрытаніі штатную пазіцыю «вікі-рэзідэнта» адкрываюць у сябе не толькі буйныя арганізацыі, такія як Брытанскі музей і Брытанская бібліятэка, але і невялікія пляцоўкі, як, напрыклад, Музей і мастацкая галерэя Дэрбі або Галерэя новага мастацтва Уолсол[en]; у Францыі пазіцыю вікі-рэзідэнта адкрыў у сябе Версаль, у Іспаніі — Музей Пікаса, у ЗША — Смитсоновский інстытут, Прэзідэнцкая бібліятэка Джэральда Форда[en] і Нацыянальнае кіраванне архіваў і дакументацыі, у Швейцарыі — кіраванне федэральных архіваў[en].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першым «вікі-рэзідэнтам» стаў Лаям Уайетт (англ.: Liam WyattLiam Wyatt), які на працягу пяці тыдняў 2010 года працаваў у Брытанскім музеі. На яго думку, Вікіпедыя павінна ўмацоўваць партнёрскія сувязі з музеямі для напаўнення старонак народнай энцыклапедыі актуальнай і дакладнай інфармацыяй: «Мы робім адно і тое ж справа, па той жа прычыне, для тых жа людзей. Давайце зробім гэта разам».

Затым да праграмы падключыўся Дзіцячы музей Індыянапаліса, запрасіўшы ў 2010 годзе на працу добраахвотніка праекта GLAM Лоры Філіпс (англ.: Lori PhillipsLori Phillips), якая стала, такім чынам, другім у гісторыі штатным вікіпедыстам. Трэці вікі-рэзідэнт — Бенуа Эвеллин (англ.: Benoît EvellinBenoît Evellin) — правёў шэсць месяцаў у палацах Версалю. Ужо ў 2010 годзе праектам зацікавіліся Музей Пікаса (Барселона, Іспанія), Музей і мастацкая галерэя Дэрбі (Вялікабрытанія). У тым жа годзе Смітсанаўскі інстытут выказаў зацікаўленасць у найманні вікі-рэзідэнта, якім, у канчатковым выніку, стала Сара Стирч (англ.: Sarah StierchSarah Stierch). У наступным годзе гэтаму прыкладу рушыла ўслед Нацыянальнае кіраванне архіваў і дакументацыі ЗША, наняўшы студэнта Каледжа Сіманса[en] Дамініка Макдевитт-Паркса (англ.: Dominic McDevitt-ParksDominic McDevitt-Parks), які рэдагаваў Вікіпедыю з 2004 года і які вучыўся на магістра ў галіне гісторыі і кіравання архівамі. У студзені 2013 года Прэзіденцкая бібліятэка Джэральда Форда[en] стала першай Прэзідэнцкай бібліятэкай ЗША, якая запрасіла на працу штатнага вікіпедыста, якім стаў Майкл Барера (англ.: Michael BareraMichael Barera), студэнт-старшакурснік Мічыганскага універсітэта.

Першай арганізацыяй, якая запрасіла вікіпедыста на пастаянную пасаду «вікі-рэзідэнта», стала Нацыянальнае кіраванне архіваў і дакументацыі ЗША, якая прыняла ў гэтым якасці Дамініка Макдэвіт-Паркса ў штат свайго офіса інавацый.

У сакавіку 2014 года Гарвардскі універсітэт апублікаваў аб'яву аб пошуку кандыдатаў на пасаду вікі-рэзідэнта ў Бібліятэке Хаўтана[en].

Па стане на май 2014 года дзейнічала больш за 30 вікі-рэзідэнтаў, праца большасці з якіх аплачвалася альбо ўстановамі, дзе яны працуюць, альбо рэгіянальнымі арганізацыямі Вікімедыя.

Абавязкі[правіць | правіць зыходнік]

Тыповыя службовыя абавязкі штатнага википедиста ўключаюць ўзаемадзеянне з іншымі супрацоўнікамі арганізацыі і з грамадскасцю (накіраванае на папулярызацыю адкрытых ліцэнзій, супрацоўніцтва з Вікіпедыяй, і т . п.), а таксама стварэнне і рэдагаванне артыкулаў Вікіпедыі. Такая дзейнасць у галіне папулярызацыі можа ўключаць у сябе арганізацыю навучальных мерапрыемстваў. Яшчэ адна тыповая задача вікі-рэзідэнта — спрыяць павелічэнню колькасці крыніц якаснага змесціва для праектаў Вікімедыя, арганізуючы перанос матэрыялаў, якія належаць арганізацыі-працадаўцы, у праекты Вікімедыя пад сумяшчальнымі ліцэнзіямі.

Успрыманне[правіць | правіць зыходнік]

З'яўленне пасады вікі-рэзідэнта выклікала як станоўчыя, так і адмоўныя водгукі. У адным са станоўчых водгукаў гэты праект разглядаўся як «унікальная магчымасць дапамагчы ўзбагаціць Вікіпедыю і роднасныя ёй праекты і падзяліцца з светам рэсурсамі і ведамі». З іншага боку, з'яўляліся і менш спрыяльныя водгукі, дзе новае з'ява называлася «растраты грошай падаткаплацельшчыкаў на модныя паветрыя». Кароткатэрміновая штатная пазіцыя вікі-рэзідэнта, прадстаўленая Нацыянальнай бібліятэкай Шатландыі, была адзначана як «першы ў гісторыі буйнамаштабны праект супрацоўніцтва Вікімэдыя з шатландскімі ўстановамі».

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]