Перайсці да зместу

Гарыет Табмен

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Гарыет Табмен
англ.: Harriet Tubman[1]
Імя пры нараджэнні англ.: Araminta Ross
Род дзейнасці пісьменніца, медычная сястра, праваабаронца, абаліцыяніст, палітычны актывіст, разведчык, суфражыстка, дзеяч фемінізму
Дата нараджэння каля 1821[2][3][…] ці каля 1820[4][5]
Месца нараджэння
Дата смерці 10 сакавіка 1913(1913-03-10)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Веравызнанне хрысціянства[10]
Муж John Tubman[d] і Nelson Davis[d]
Дзеці Gertie Davis[d]
Узнагароды і прэміі
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Гарыет Та́бмен[11] (англ.: Harriet Tubman, народжаная Арамінта Рос (англ.: Araminta Ross); каля 1820 года, графства Дорчэстэр, Мэрыленд — 10 сакавіка 1913, Обурн, Нью-Ёрк) — амерыканская абаліцыяністка, гераіня афраамерыканцаў, змагар супраць рабства ў ЗША.

Нарадзілася ў сям’і раба. Каля 1849 года (увосень 1849 года[12])збегла ад рабаўладальніка ў Філадэльфію. Далучылася да абаліцыянісцкага руху. Прымала ўдзел у дзейнасці «Падземнай чыгункі». У 1850-х гадах ажыццявіла 19 паездак на рабаўладальніцкі Поўдзень ЗША[13] і асабіста вызваліла больш за 300 рабоў. У час Грамадзянскай вайны 1861—1865 гадоў была разведчыцай і медыцынскай сястрой у арміі Поўначы. У 1863 годзе арганізавала партызанскі атрад, які дзейнічаў у паўднёвых штатах і прымала ўдзел у аперацыі па вызваленню 750[13] рабоў. Пасля вайны Гарыет Табмен змагалася супраць расавай дыскрымінацыі і прыгнечання неграў, выступала за раўнапраўе жанчын, за наданне жанчынам выбарчавага права.

  1. Union List of Artist Names
  2. TUBMAN HARRIET // Encyclopædia UniversalisEncyclopædia Britannica Inc., 1968. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Washington M. Harriet Tubman // Tubman, Harriet (1820-1913), legendary Underground Railroad conductor // American National Biography Online / S. Ware[New York]: Oxford University Press, 2017. — ISSN 1470-6229doi:10.1093/ANB/9780198606697.ARTICLE.1500707 Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Harriet Tubman // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  5. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 20 сакавіка 2021.
  6. A century after Harriet Tubman died, scholars try to separate fact from fiction // The Washington Weekly Post / M. MurrayWashington: Fred Ryan, 2013. — ISSN 0190-8286; 2641-9599 Праверана 7 верасня 2016.
  7. JSTOR — 1995.
  8. http://www.nytimes.com/2003/11/08/opinion/where-the-streets-have-too-many-names.html
  9. http://www.nytimes.com/2007/06/24/books/review/Bell.html
  10. Larson K. C. http://www.harriettubmanbiography.com/harriet-tubman-biography.html
  11. БелЭн 2002.
  12. Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2004—2017.
  13. а б ВСЭ 1976.