Гельмальд з Басау

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Гельмальд з Басау
ням.: Helmold von Bosau
Papłoński Helmolda Kronika Słowiańska.jpeg
Дата нараджэння каля 1120[1]
Месца нараджэння
Дата смерці каля 1177[1]
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці летапісец, гісторык, клерык
Навуковая сфера гісторыя
Вядомы як аўтар Славянскай хронікі
Commons-logo.svg Гельмальд з Басау на Вікісховішчы

Ге́льмальд з Басау (ням.: Helmold von Bosau) 1120, Гослар — 1177, Басау — манах-святар (дыякан), хрысціянскі місіянер, прапаведнік у Басау; адзін з найбольш вядомых храністаў XII стагоддзя. Аўтар «Славянскай хронікі» («Chronicon Slavorum»), напісанай ім на латыні. У ёй гэтыя звычаі і норавы, а таксама найважнейшыя палітычныя падзеі XII стагоддзя сярод заходне-славянскіх плямёнаў венедаў і абадрытаў у эпоху іх пераходу ад паганства да хрысціянства; інфармацыя пра нямецка-вендскія адносіны ў перыяд рассялення немцаў на Усход.

Адукацыю меркавана атрымаў паміж 1139 і 1142 гадамі ў Брауншвайгу, у тамтэйшага біскупа Герольда.

У хроніцы, акрамя іншага, таксама гэтыя каштоўныя звесткі пра місіі Віцэліна, пра подзвігі Генрыха Льва, пра пра заснаванне новых біскупстваў. Сачыненне гэта даходзіць да 1170 г. і працягнута да 1209 г. Арнольдам, першым абатам бенедыкцінаў у Любеку.

Выданні[правіць | правіць зыходнік]

«Chronicon» ізноў быў выдадзены ў 1868 г. Лапенбергам у 21 т. «Monumenta Germaniae» і асобным водціскам з «Scriptores rerum germanicarum» (Гановер, 1868). На нямецкую мову сачыненне гэта пераклаў Laurent (Б., 1852)[крыніца не пазначана 3375 дзён].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 BNE authority file Праверана 13 мая 2020.
  2. LIBRIS — 2012. Праверана 24 жніўня 2018.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Гельмальд // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5: Гальцы — Дагон. — 576 с. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5), ISBN 985-11-0035-8.
  • Шаблон:Крыніца/ЭСБЕ
  • Schmeidler B. Helmold und seine Cronica Slavorum (ням.)  // ZVLGA. — 1912. — Т. 14. — С. 185.
  • Völkel. Die Slavenchronik. — 1874.
  • Адам Бременский, Гельмольд из Босау, Арнольд Любекский. Славянские хроники / Пер. И. Дьяконова, Л. В. Разумовской. — М.: Русская панорама, 2011. — 584 с.
  • Гельмольд. Славянская хроника: (Памятники средневековой истории народов Центральной и Восточной Европы) / Предисл., пер. и примеч. Л. В. Разумовской. — М.: Изд-во АН СССР, 1963. — 299 с. — 2 500 экз.