Георг Фрыдрых Бернхард Рыман

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Бернхард Рыман
Bernhard Riemann
Bernhard riemann.jpg
Дата нараджэння 17 верасня 1826(1826-09-17)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 20 ліпеня 1866(1866-07-20)[2][3][…] (39 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці матэматык, фізік, выкладчык універсітэта, прафесар
Навуковая сфера матэматыка
Месца працы
Навуковая ступень доктар філасофіі[6] (16 снежня 1851)
  • габілітаваны доктар[d][6] (10 чэрвеня 1854)
  • Альма-матар
    Навуковы кіраўнік Карл Фрыдрых Гаус[5]
    Вядомыя вучні Ernst Christian Julius Schering[d] і Gustav Roch[d]
    Вядомы як заснавальнік рыманавай геаметрыі
    Член у
    Узнагароды і прэміі
    Подпіс Подпіс
    Commons-logo.svg Бернхард Рыман на Вікісховішчы

    Георг Фрыдрых Бернхард Рыман (ням.: Georg-Friedrich-Bernhard Riemann; 17 верасня 1826, Брэзеленц, Гановер — 20 ліпеня 1866, Селаска, Італія, каля Лага-Маджорэ) — нямецкі матэматык. За сваё кароткае жыццё (усяго 10 гадоў працы) ён ператварыў адразу некалькі раздзелаў матэматыкі.

    Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

    Нарадзіўся ў сям’і беднага пастара, другім з шасці яго дзяцей, у вёсцы Брэзеленц, недалёка ад Даненберга. Маці Рымана памерла ад сухотаў, калі ён яшчэ вучыўся ў школе; ад гэтай жа хваробы памерлі дзве яго сястры.

    Схільнасці да матэматыкі выяўляліся ў маладога Рымана яшчэ ў дзяцінстве, але, саступаючы жаданням бацькі, Рыман паступіў у 1846 годзе ў Гётынгенскі ўніверсітэт для вывучэння філалогіі і тэалогіі. Аднак тут ён слухае лекцыі Гаўса і прымае канчатковае рашэнне стаць матэматыкам.

    1847: пераходзіць у Берлінскі ўніверсітэт, слухае лекцыі Дырыхле, Якобі і Штайнера.

    1849: вяртаецца ў Гётынген. Знаёміцца з Веберам, які становіцца яго настаўнікам і блізкім сябрам. Годам пазней набывае яшчэ аднаго сябра — Дэдэкінда.

    1851: абараняе доктарскую «Падставы тэорыі функцый комплекснай зменнай». У ёй Рыман увёў паняцце, пазней вядомае як рыманава паверхня.

    1854: Каб прэтэндаваць на пасаду экстраардынарнага прафесара, Рыман па статуце павінен выступіць перад прафесарскім складам. У прысутнасці Гаўса Рыман чытае гістарычны даклад «Аб гіпотэзах, якія ляжаць у падставе геаметрыі». З яго пачынаецца рыманава геаметрыя.

    Даклад не дапамог — Рымана не зацвярджаюць. Аднак тэкст выступу быў апублікаваны, хоць і з вялікім спазненнем (1868), і гэта стала эпахальнай падзеяй для геаметрыі. У канчатковым рахунку Рыман быў прыняты прыват-дацэнтам Гётынгенскага ўніверсітэта, чытае курс абелевых функцый.

    1857: публікуе класічныя працы па тэорыі абелевых функцый і аналітычнай тэорыі дыферэнцыяльных ураўненняў. Пераведзены на пасаду экстраардынарнага прафесара Гётынгенскага ўніверсітэта.

    Зноскі

    1. data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
    2. 2,0 2,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
    3. 3,0 3,1 Bernhard Riemann // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
    4. Bernhard Georg Friedrich Riemann // Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000 Праверана 9 кастрычніка 2017.
    5. http://www.genealogy.ams.org/id.php?id=18232
    6. 6,0 6,1 http://www.encyclopedia.com/people/science-and-technology/mathematics-biographies/bernhard-riemann Праверана 17 верасня 2017.
    7. Bernhard Riemann 1826–1866: Turning Points in the Conception of Mathematics Праверана 17 верасня 2017.
    8. Bernhard Riemann 1826–1866: Turning Points in the Conception of Mathematics Праверана 17 верасня 2017.
    9. Bernhard Riemann 1826–1866: Turning Points in the Conception of Mathematicsen Праверана 17 верасня 2017.