Перайсці да зместу

Перпіньян

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
(Пасля перасылкі з Горад Перпіньян)
Горад
Перпіньян
фр.: Perpignan
42°41′55″ пн. ш. 2°53′44″ у. д.HGЯO
Краіна  Францыя
Рэгіён Аксітанія
Дэпартамент Усходнія Пірэнеі
Кіраўнік Louis Aliot[d][1]
Гісторыя і геаграфія
Першая згадка 927
Вышыня цэнтра 41 м[2], 8 м[3], 95 м[3] і 39 м[4]
Водныя аб’екты Têt[d][5] і Réart[d][6]
Часавы пояс UTC+1 і UTC+2
Насельніцтва
Насельніцтва 116700 чалавек (2004)
Афіцыйная мова каталанская мова[7]
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код 468
Паштовы індэкс 66000
mairie-perpignan.fr
Паказаць/схаваць карты
Перпіньян (Францыя)
Перпіньян
Перпіньян

Перпіньян (фр.: Perpignan, катал.: Perpinyà)  — горад у Францыі, на рацэ Тэт, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Усходнія Пірэнеі. Гістарычна з’яўляўся галоўным горадам правінцыі Русільён. Размешчаны за 13 км ад берага Міжземнага мора і за 31 км на поўнач ад франка-іспанскай мяжы. Насельніцтва 116 700 чал. (2004).

Гісторыя

[правіць | правіць зыходнік]

Размешчаны на ўрадлівай раўніне горад з даўніх часоў лічыўся цэнтрам мясцовага вінаробства. Горад упершыню быў згаданы ў 927 годзе. Графы русільёнскія абралі яго сваёй рэзідэнцыяй і кіравалі Перпіньянам да 1172 года, пасля чаго яго атрымалі ў спадчыну графы барселонскія. Пры ажыццёўленым Хаймэ I падзеле каталонскіх зямель Перпіньян разам з Балеарскімі астравамі дастаўся малодшаму, Хаймэ II, і ў 1276—1344 гадах горад служыў сталіцай гэтага гаспадара і двух яго нашчадкаў.

У XVII стагоддзі, калі Францыя сутыкнулася з Іспаніяй у спрэчцы за ўладанне Русільёнам, Перпіньян быў ператвораны ў крэпасць. Паводле Пірэнейскага міру 1659 годзе горад быў пакінуты за Людовікам XIV. У XIX стагоддзі струхлелыя гарадскія сцены былі знесены за непатрэбнасцю. У 1936 годзе ў Перпіньян хлынулі ўцекачы з Іспаніі, дзе бушавала грамадзянская вайна. Пасля 1960 года тут сяліліся французы з паўночнаафрыканскіх калоній[8].

Насельніцтва

[правіць | правіць зыходнік]
Год Колькасць
2012 120 489
2013 120 959
2015 121 934 [9]
Год Колькасць
2016 123 602 [10]
2017 120 158 [11]
2018 119 188 [12]
Год Колькасць
2019 119 344 [13]
2020 118 032 [14]
2021 119 656 [15]
Год Колькасць
2022 120 996 [16]
2023 121 616 [17]

Славутасці

[правіць | правіць зыходнік]
Кожную гарачую пятніцу па вуліцах горада ідзе працэсія людзей у чорных каўпаках.

Візітнай карткай Перпіньяна лічыцца маленечкі форт Le Castillet, пабудаваны ў 1368 годзе і цяпер адкрыты для турыстаў у якасці музея. За бастыёнамі знакамітай Перпіньянскай цытадэлі часоў «старога рэжыму» хаваецца адноўлены ў апошні час палац сярэднявечных каралёў Маёркі. Сабор св. Іаана, закладзены ў 1324 годзе каралём Санча, будаваўся галоўным чынам у XV і XVI стагоддзях. Старадаўні марскі трыбунал (Loge de Mer) з часам быў перабудаваны ў тэатр.

З мастацкіх помнікаў увагу турыстаў прыцягвае Перпіньянскі вакзал, дэкараваны самім Сальвадорам Далі, які выпрабаваў у ім «прыступ касмаганічнага экстазу». У музеі Рыго выстаўлены палотны як самога гэтага мастака, так і майстроў каталанскага прымітыву.

  • Умацаванні Перпіньяна XVII—XVIII стагоддзяў.
    Умацаванні Перпіньяна XVII—XVIII стагоддзяў.
  • Эль-Кастэлет.
    Эль-Кастэлет.

Гарады-пабрацімы

[правіць | правіць зыходнік]

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ France Bleu — Radio France, 1980. Праверана 2 лістапада 2020.
  2. ↑ https://it-ch.topographic-map.com/map-dzlv3l/Perpignano/?zoom=19&center=42.69912%2C2.89449&popup=42.69942%2C2.89453
  3. ↑ а б база даных аб французскіх камунах — Institut national de l'information géographique et forestière, 2015.
  4. ↑ https://data.geopf.fr/telechargement/download/GEOFLA/GEOFLA_2-2_COMMUNE_SHP_LAMB93_FXX_2016-06-28/GEOFLA_2-2_COMMUNE_SHP_LAMB93_FXX_2016-06-28.7z — 2016.
  5. ↑ Géoportail — 2006.
  6. ↑ Le service public des cartes et données du territoire | cartes.gouv.fr Праверана 29 студзеня 2026.
  7. ↑ Joan Veny i Clar, Lídia Pons i Griera Atles Lingüístic del Domini Català — Secció Filològica de l'Institut d'Estudis Catalans. — ISBN 978-84-7283-720-1
  8. ↑ Perpignan: Артыкул з Encyclopædia Britannica
  9. ↑ Recensement de la population 2015 — 2017.
  10. ↑ Populations légales 2016 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2018.
  11. ↑ Populations légales 2017 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2019.
  12. ↑ Populations légales 2018 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2020.
  13. ↑ Populations légales 2019 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2022.
  14. ↑ Populations légales 2020 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2022.
  15. ↑ Populations légales 2021 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2023.
  16. ↑ Populations de référence 2022 — INSEE, 2024.
  17. ↑ Populations de référence 2023 — INSEE, 2025.
  18. ↑ Jumelage Perpignan – Barcelone — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 28 лістапада 2020.
  19. ↑ Jumelage Perpignan – Hanovre — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 29 лістапада 2020.
  20. ↑ Jumelage Perpignan – Gérone — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 29 лістапада 2020.
  21. ↑ Jumelage Perpignan – Catalogne — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 29 лістапада 2020.
  22. ↑ Jumelage Perpignan — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 29 лістапада 2020.
  23. ↑ Jumelage Perpignan – Hanovre — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 28 лістапада 2020.
  24. ↑ Jumelage Perpignan – Lleida — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 29 лістапада 2020.
  25. ↑ Jumelage Perpignan – Lac Charles — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 28 лістапада 2020.
  26. ↑ Jumelage Perpignan – Ma'alot-Tarshiha — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 29 лістапада 2020.
  27. ↑ Mostaganem : jumelage avec Perpignan — Le Quotidien d'Oran, 2010. Праверана 29 лістапада 2020.
  28. ↑ Jumelage Perpignan – Sarasota — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 28 лістапада 2020.
  29. ↑ Jumelage Perpignan – Tavira — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 29 лістапада 2020.
  30. ↑ Jumelage Perpignan – Figueras — Commission nationale de la coopération décentralisée. Праверана 29 лістапада 2020.

Спасылкі

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Перпіньян&oldid=4837695"