Джэймс Фенімар Купер

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Джэймс Фенімар Купер
James Fenimore Cooper
James Fenimore Cooper by Jarvis.jpg
Партрэт Джэймса Фенімара Купера (худы. — Джон Уэслі Джарвіс, 1822)
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння 15 верасня 1789(1789-09-15)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 14 верасня 1851(1851-09-14)[1][2][…] (61 год)
Месца смерці
Пахаванне
Грамадзянства
Бацька Уільям Купер[d]
Жонка Susan Augusta Delancey[d]
Дзеці С'юзан Фенімар Купер[d], Paul Fenimore Cooper[d] і Charlotte Fenimore Cooper[d]
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці пісьменнік, афіцэр, раманіст, дзіцячы пісьменнік, біёграф
Гады творчасці 1820—1851
Жанр прыгодніцкая літаратура
Мова твораў англійская
Дэбют «Засцярога» (1820)
Подпіс Appletons' Cooper James Fenimore signature.jpg
Лагатып Вікікрыніц Творы ў Вікікрыніцах
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы
Лагатып Вікіцытатніка Цытаты ў Вікіцытатніку

Джэймс Фенімар Купер (англ.: James Fenimore Cooper; 15 верасня 1789, г. Берлінпан, штат Нью-Джэрсі, ЗША — 14 верасня 1851) — амерыканскі пісьменнік, пачынальнік гістарычнага жанру ў амерыканскай літаратуры.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Вучыўся ў Ельскім універсітэце. У 1806—10 служыў на флоце. У 1826—33 жыў у Еўропе.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Першы раман «Перасцярога» (1820). Гістарычны раман «Шпіён» (1821) расказвае пра вайну за незалежнасць у Паўночнай Амерыцы 1775—83. Рамантычная паэтызацыя мора ў раманах «Лоцман» (1823), «Чырвоны карсар» (1827), «Марская чараўніца» (1830). У цэнтры нацыянальнай эпапеі з 5 раманаў («Піянеры», 1823; «Апошні з магікан», 1826; «Прэрыя», 1827; «Следапыт», 1840; «Зверабой», 1841) праблемы ўзаемастасункаў прыроды, чалавека і цывілізацыі. Пенталогія вызначаецца рысамі прыгодніцкай, гістарычнай і філасофскай прозы, дасканалай распрацоўкай індзейскай тэмы, якой упершыню нададзена трагічнае гучанне. Аўтар сатырычнага рамана «Манікіны» (1835), «Еўрапейскіх нататкаў» (т. 1—5, 1836—38) і інш. У 1840-я г. апублікаваў каля 20 раманаў.

На беларускую мову асобныя творы Дж. Ф. Купера пераклалі Г. Далідовіч, Я. Саламевіч.

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

  • Апопші з магікан, або Аповесць пра 1757 год. Мн., 1996;
  • Зверабой, або Першая сцяжына вайны. Мн., 1997.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 James Fenimore Cooper // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 James Fenimore Cooper // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 jeugdliteratuur.org
  5. Купер Джеймс Фенимор // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 25 лютага 2017.
  6. Find a Grave — 1995. Праверана 8 студзеня 2022.