Калаўроткі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Калаўроткі
PLoS Rotaria.gif
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Rotifera Cuvier, 1817

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS   58239
NCBI   10190
EOL   6851

Калаўроткі[1] (Rotifera = Rotatoria) — тып мнагаклетачных жывёл, раней адносіліся да групы першаснаполасцевых чарвей. Асноўнай прыкметай з'яўляецца наяўнасць так званага калаўротнага апарата на пярэднім канцы цела, які выкарыстоўваецца для харчавання і руху.

Касмапаліты. Пашыраны ў прэсных і саланаватых вадаёмах, а таксама ў прыбярэжным пяску, імху, глебе.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Найменшыя жывёлы з шматклетачных (даўжыня 0,04—2,5 мм), бясколерныя і каляровыя, двухбаковасіметрычныя. Кожнаму віду ўласціва пэўная і пастаянная кольнасць клетак (напр., асплянхна першасназубая мае 900 клетак). Цела выцягнутае, шарападобнае, звычайма падзелена на галаву, тулава і нагу (зрэдку рэдукаваную), укрыта кутыкулай. На галаве — калаўротны апарат (адсюль лазва) — сістэма раснічак, з дапамогай якіх калаўроткі перамяшчаюцца і ўцягваюць у рот ежу. У многіх калаўротак ёсць панцыр або вакол цела ўтвараюцца футляры, домікі, чахлы. Першасная поласць цела запоўнена вадкасцю, якая мае крывяносную і дыхальную функцыі. Ёсць стрававальная (характэрна жавальная глотка), выдзяляльная, мышачная, полавая і нервовая сістэмы.

Адзіночкыя ці каланіяльныя (калоніі дыяметрам да 3—4 мм), плаваюць ці прымацаваныя да субстрату. Большасць адкладвае яйцы, ёсць жывародныя. Самцы карлікавыя, вядомыя не ва ўсіх відаў.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Вядома каля 1500 відаў калаўротак, у Беларусі — каля 100 відаў. У асноўным гэта прэснаводныя насельнікі, але таксама яны водзяцца ў моры і вільготных глебах. Уваходзяць у склад бентасу і планктону.

Асаблівасці біялогіі[правіць | правіць зыходнік]

Пераважна паліфагі — кормяцца водарасцямі, бактэрыямі, дэтрытам. Ёсць драпежнікі (кормяцца прасцейшымі і дробнымі калаўроткамі) і паразіты беспазваночных і раслін.

У жыццёвым цыкле адзначаецца спалучэнне аднаполага размнажэння з двухполым (гетэрагенія) ці выключна аднаполае (партэнагенез). Развіццё прамое. Праз 2—4 сут. з яйца вылупліваецца маленьная калаўротка, якая праз 2—4 сут. пачынае адкладваць яйцы. Пры неспрыяльыых умовах упадаюць у анабіёз.

Значэнне ў прыродзе[правіць | правіць зыходнік]

Удзельнічаюць у самаачышчэнні вадаёмаў. Пажыва для планктонаеднай моладзі рыб. Гадуюць на корм для лічынак рыб.

Зноскі

  1. Напісанне Калаўроткі у адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах., Т.7. Мн., 1999, С.455

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Гігіняк Ю. Калаўроткі // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5 т. Т. 2. Мн.: БелСЭ, 1983.