Камінальхую

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Старажытны горад
Камінальхую
KaminalJuyu.jpg
Насценная «маска» з Камінальхую
Краіна
Цывілізацыя майя

Каминальхую (Kaminaljuyu) — гарадзішча цывілізацыі майя на ўскраіне сталіцы Гватэмалы. Назва перакладаецца з мовы майя як «узгорак смерці». Археалагічныя раскопкі ўскладняюцца тым, што гарадзішча ў асноўным знаходзіцца ў межах сучаснага горада.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Горад Камінальхую ўтварыўся на рубяжы VIII—IX стст. да н. э. Як мяркуецца, у тыя гады ён быў адным з нямногіх (калі не адзіным) гарадскіх цэнтраў на землях майя. Верагодна, ён зведаў моцны ўплыў горада Тэатыўакана, пры гэтым Камінальхую быў прыгранічным горадам. Будынкі рабіліся ў асноўным з высушаных на паветры гліняных цаглін, з якіх было пабудавана каля 400 будынкаў.

Пасля знікнення цывілізацыі майя горад быў закінуты.

Даследаванні[правіць | правіць зыходнік]

Упершыню яго даследавалі Альфрэд П. Модслі ў канцы 19 ст. і Мануэль Гаміа ў 1925 годзе.

Альфрэд Кідэр, які займаўся раскопкамі ў Камінальхую з 1929 па 1950 год, на іх аснове стварыў стратыграфію цывілізацыі майя.

Майкл Коу лічыў Камінальхую адным з найвялікшых археалагічных помнікаў Новага Свету[1], хоць на сённяшні дзень ад горада засталося ўсяго некалькі пагоркаў, і ён выглядае блякла на фоне многіх іншых помнікаў культуры майя, папулярных у турыстаў. У 1930-я гады, калі ён пачаў вывучацца археолагамі, у горадзе было выяўлена каля 200 платформ і пірамідных пагоркаў, многія з якіх былі створаны да канца дакласічнага перыяду, гэта значыць да 250 года н. э.

Сучасны стан[правіць | правіць зыходнік]

Вывучаныя на цяперашні час часткі Камінальхую размяшчаюцца на вялікай раўніне прыкладна пад заходняй часткай сучаснага горада Гватэмала. Даліна Гватэмалы акружана пагоркамі, а на поўдні ўзвышаецца некалькі вулканаў. На вышыні каля 2 км над узроўнем мора клімат умераны, глеба ўрадлівая дзякуючы вулканічным выкідам. Насыпы вулканічнага туфу дасягаюць часам глыбіні ў некалькі соцень метраў.

Камінальхую пацярпеў ад забудовы ў канцы 20 ст., хоць частка горада, якая адносіцца да класічнага перыяду, захавана як парк. Непрывабны выгляд захаваных будынкаў не толькі выкліканы кантрастам з сучасным горадам, але і тлумачыцца тым, што многія будынкі былі глінабітнымі, недаўгавечнымі ў параўнанні з будынкамі з пясчаніку ў большасці іншых гарадоў майя. З гэтай прычыны рэальны памер старажытнага Камінальхую і яго роля ў грамадстве майя наўрад ці будуць устаноўлены дакладна.

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Coe (2005, p. 52)

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Arroyo, Bárbara (2007a) The Naranjo Rescue Project: New Data from Preclassic Guatemala. http://www.famsi.org/reports/06109/index.html. Accessed 1/27/08
  • Bárbara (2007b) Proyecto de Rescate en Naranjo: Nuevos Datos de la Guatemala del Preclásico. http://www.famsi.org/reports/06109es/index.html. Accessed 1/27/08
  • Coe, Michael D. (2005). The Maya (7th edition ed.). London: Thames & Hudson. ISBN 0-500-28505-5. 
  • Braswell, Geoffrey E., ed. (2003) The Maya and Teotihuacan: Reinterpreting Early Classic Interaction. University of Texas Press, Austin
  • Brown, Kenneth L. (1977) Valley of Guatemala: A Highland Port of Trade. In Teotihuacan and Kaminaljuyu: A Study in Prehistoric Culture Contact, edited by William T. Sanders and Joseph W. Michels, pp. 205-396. Pennsylvania State University Press, University Park
  • Kenneth G. Hirth (1978) Interregional Trade and the Formation of Prehistoric Gateway Communities. American Antiquity, 43 (1):35-45
  • Kaplan, Jonathan (2002) From Under the Volcanoes: the Ideology of Rulership at Late Preclassic Kaminaljuyú. In Incidents of Archaeology in Central America and Yucatan: Essays in Honor of Edwin M. Shook, Michael Love, Marion Popenoe de Hatch, and Héctor L. Escobedo A., eds.; 311—358; University Press of America, Lanham, MD
  • Kaplan, Jonathan (2000) Monument 65: A Great Emblematic Depiction of Throned Rule and Royal Sacrifice at Late Preclassic Kaminaljuyú. Ancient Mesoamerica 11(2):185-198
  • Kaplan, Jonathan (1995) The Incienso Throne, and Other Thrones from Kaminaljuyú, Guatemala: Late Preclassic Examples of a Mesoamerican Throne Tradition. Ancient Mesoamerica 6(2):185-196
  • Kidder, Alfred V.; Jesse D. Jennings and Edwin M. Shook (1978) [1946]. Excavations at Kaminaljuyu, Guatemala. originally Carnegie Institution of Washington Monograph Series, Publication 561. with technological notes by Anna O. Shephard ((Penn State reprint) ed.). University Park: Pennsylvania State University Press. ISBN 0-271-00535-1. 
  • Ohi, Kuniaki (1994) Kaminaljuyu. 2 vols. Museo del Tabaco y Sal, Tokio, Japan
  • Parsons, Lee A. (1986) The Origins of Maya Art: Monumental Stone Sculpture of Kaminaljuyu, Guatemala and the Southern Pacific Coast. Studies in Pre-Columbian Art and Archaeology No. 28, Dumbarton Oaks, Washington, D.C.
  • Popenoe de Hatch, Marion (1997) Kaminaljuyú/San Jorge. Evidencia Arqueológica de la Actividad Económica en el Valle de Guatemala, 300 a. C. a 300 d. C. Universidad del Valle de Guatemala, Guatemala
  • Popenoe de Hatch, Marion (1993) Observaciones adicionales sobre las tradiciones Naranjo y Achiguate en la costa sur de Guatemala. In VI Simposio de Investigaciones Arqueológicas en Guatemala, edited by Juan Pedro Laporte, Héctor L. Escobedo, and Sandra Villagrán de Brady, pp. 353-358. Ministerio de Cultura y Deportes, Instituto de Antropología e Historia/Asociación Tikal, Guatemala
  • Sanders, William T. and Joseph Michels, eds. (1969) The Pennsylvania State University K'aminaljuyu Project: 1968 Season. Part 1: The Excavations. Occasional Papers in Anthropology No. 2. The Pennsylvania State University, University Park
  • Sanders, William T. and Joseph Michels, eds. (1977) Teotihuacan and Kaminaljuyú: A Study in Culture Contact. The Pennsylvania State University Press Monograph Series on Kaminaljuyú. The Pennsylvania State University, University Park
  • Sharer, Robert J. and David W. Sedat (1987) Archaeological Investigations in the Northern Maya Highlands, Guatemala: Interaction and the Development of Maya Civilization. University Museum, University of Pennsylvania, Philadelphia
  • Shook, Edwin M. (1951) The Present Status of Research on the Preclassic Horizons in Guatemala. In The Civilizations of Ancient America, edited by Sol Tax, pp. 93-100. Proceedings of the 29th International Congress of Americanists, Volume 1. University of Chicago Press, Chicago
  • Shook, Edwin M. and Alfred V. Kidder (1952) Mound E-III-3, K'aminaljuyu, Guatemala. In Contributions to American Anthropology and History, Vol. 9 (53):33-127. Carnegie Institution of Washington Publication 596. Carnegie Institution of Washington, Washington, D.C.
  • Ugarte Rivera, René (2001) Reciente Descubrimiento en Kaminaljuyú, Quinta Samayoa, Zona 7: Estela 67 y Trono 68 Asociado al Montículo D-IV-2. In XIV Simposio de Investigaciones Arqueológicas en Guatemala, edited by Juan Pedro Laporte, Ana Claudia de Suasnávar, and Bárbara Arroyo, pp. 951-958. Museo Nacional de Arqueología y Etnología, Guatemala
  • Valdés, Juan Antonio (1998) Kaminaljuyu, Guatemala: Descubrimientos recientes sobre poder y manejo hidráulico. In Memorias del Tercer Congreso Internacional de Mayistas, 1995, pp. 752-770. Centro de Estudias Mayas, UNAM, Mexico
  • Valdés, Juan Antonio and Jonathan Kaplan (2000) Ground-penetrating Radar at the Maya Site of K'aminaljuyu, Guatemala. Journal of Field Archaeology 27 (3):329-342
  • Villacorta C., J. Antonio (1955) Una página del Teo-Amoxtli en un bajo relieve de Kaminaljuyu. In Revista de la Universidad de San Carlos de Guatemala No. XXXV:135-144. Guatemala
  • Villacorta Calderón, José Antonio and Carlos Agusto Villacorta Vielman (1927) Arqueología guatemalteca: region de los cúes entre Guatemala y Mixco. In Anales de la Sociedad de Geografía e Historia 3:376-392. Guatemala
  • Villacorta Calderón, José Antonio and Carlos Agusto Villacorta Vielman (1930) Region de los cúes entre Guatemala y Mixco. In Arqueología Guatemalteca, pp. 33-64. Tipografía Nacional, Guatemala
  • Villacorta Vielman, Carlos Agusto (1927) Vestigios de un edificio arcáico, Miraflores, Kaminaljuyu. In Anales de la Sociedad de Geografía e Historia 4:51-64. Guatemala

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]