Карл Густаў Масандэр

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Карл Густаў Масандэр
Mosander Carl Gustav bw.jpg
Дата нараджэння 10 верасня 1797(1797-09-10)[1][2][3]
Месца нараджэння
Дата смерці 15 кастрычніка 1858(1858-10-15)[1][2][3] (61 год)
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці хімік, выкладчык універсітэта, хірург
Навуковая сфера хімія
Месца працы
Альма-матар

Карл Густаў Масандэр (шведск.: Carl Gustaf Mosander; 10 верасня 1797, Кальмар — 15 кастрычніка 1858, Дротнінгхальм, лен Стакгольм) — шведскі ўрач і хімік. Першаадкрывальнік лантана (1839), эрбія (1843), тэрбія (1843).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 10 верасня 1797 года ў Кальмары, дзе і пайшоў у школу. У 12 гадоў хлопчык пераехаў з маці ў Стакгольм, дзе пачаў навучацца аптэчнай справе. У 1817 годзе здаў экзамены на аптэкара. Працуючы аптэкарам, зацікавіўся медыцынай і ў 1824 годзе паступіў у Каралінскі інстытут, які скончыў са ступенню магістра хірургіі у 1824 годзе. Пасля заканчэння інстытута на працягу некалькіх гадоў служыў ваенным хірургам.

Па завяршэнні хірургічнай кар’еры, становіцца выкладчыкам хіміі ў Каралінскім інстытуце і асістэнтам у мінералагічнай калекцыі Шведскага музея натуральнай гісторыі. Навучаўся і доўгі час жыў у кватэры Ёнса Берцэліуса. З 1832 года быў яго асістэнтам, а пасля адстаўкі — у 1836 годзе робіцца пераемнікам на пасадзе прафесара хіміі і фармакалогіі Каралінскага інстытута.

У 1826 годзе Масандер выказаў здагадку, што ў цэрыевай зямлі, акрамя цэрыя, змяшчаецца аксід іншага элемента, пасля чаго пачаў даследаванне злучэнняў цэрыя. У 1833 годзе Карл Густаў Масандэр быў абраны членам Каралеўскай шведскай акадэміі навук.

У 1839 годзе, вывучаючы злучэння цэрыя, выяўляе лантан, у выніку даследавання ўзораў нітрату цэрыя, якія часткова расклаліся. У 1839 годзе паведамляе пра адкрыццё яшчэ аднаго элемента «дыдыма». Аднак у 1885 годзе аўстрыйскі хімік Карл Аўэр фон Вельсбах паказаў, што дыдым з’яўляецца сумессю двух рэдказямельных элементаў — неадыма і празеадыма.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Carl Gustaf Mosander — 1917.
  2. 2,0 2,1 Carl Gustaf Mosander // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Carl Gustaf Mosander // SNAC Праверана 9 кастрычніка 2017.