Карл IV Тэадор

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Карл IV Тэадор
Karl Theodor
Карл IV Тэадор
сцяг
6-ы курфюрст Баварыі
30 снежня 1777 — 16 лютага 1799
(пад імем Карл II)
Папярэднік: Максіміліян III Іосіф
Пераемнік: Максіміліян IV Іосіф
7-ы пфальцграф Зульцбахскі
20 ліпеня 1733 — 16 лютага 1799
Папярэднік: Іаган Хрысціян Пфальц-Зульцбахскі (1700-1733)
Пераемнік: Максіміліян I Іосіф (1756-1825)
сцяг
21-ы курфюрст Пфальцкі
31 снежня 1742 — 16 лютага 1799
(пад імем Карл IV)
Папярэднік: Карл III Філіп (1661-1742)
Пераемнік: Максіміліян I Іосіф
сцяг
15-ы герцаг Юліха
31 снежня 1742 — 1794
Папярэднік: Карл III Філіп (1661-1742)
Пераемнік: герцагства ліквідавана
сцяг
12-ы герцаг Берга
31 снежня 1742 — 1794
Папярэднік: Карл III Філіп (1661-1742)
Пераемнік: Максіміліян I Іосіф
 
Дзейнасць: dignitary, калекцыянер мастацтва
Член у:
Веравызнанне: каталіцызм
Нараджэнне: 11 снежня 1724(1724-12-11)[1][2][3]
Смерць: 16 лютага 1799(1799-02-16)[2][4][3] (74 гады)
Пахаванне:
Дынастыя: Род Вітэльсбахаў
Бацька: Іаган Крысціян Зульцбахскі[d]
Маці: Марыя Генрыета дэ Ла Тур д'Авернь[d]
Жонка:

з 1742 Елізавета Зульцбахская (1721—1794),

з 1795 Леапальдзіна Мадэнская (1776—1848)
Дзеці: Karoline Franziska Dorothea von Parkstein[d], Eleonore von Bretzenheim[d], Karoline von Bretzenheim[d], Karl August Friedrich Joseph von Bretzenheim[d] і Friederike von Bretzenheim[d]
 
Узнагароды:
Knight of the Order of the Golden Fleece

член Лонданскага каралеўскага таварыства[d]

Order of Saint Hubert

Карл Філіп Тэадор (ням.: Karl (oder Carl) Philipp Theodor; 10 снежня 1724, замак Дрогенбос, каля Бруселя — 16 лютага 1799, Мюнхен) — герцаг Юліх-Берга, курфюрст Пфальца з 1742 года (як Карл IV Тэадор), па выніках войны за баварскую спадчыну (з 1777 года) — курфюрст Баварыі (як Карл II Тэадор).

Карл Тэадор быў сынам Іагана Хрысціяна Пфальц-Зульцбахскага і Марыі Генрыэты дэ ла Тур д’Авернь, спадчынніцы маркграфства Бергенскага (па лініі маці, з дому Ліняў).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Пасля смерці маці ў 1728 годзе Карл Тэадор у 4-летнім узросце атрымаў у спадчыну маркграфства Берген-оп-Зом, гарадок у Паўночным Брабанце. Праз 5 лёт памёр яго бацька і маленькі Карл Тэадор стаў пфальцграфам Зульцбахскім.

31 снежня 1742 года памёр курфюрст Пфальцкі Карл III Філіп, апошні прадстаўнік лініі пфальцграфаў Нойбургскіх дынастыі Вітэльсбахаў і тытул курфюрста перайшоў у наступную па старшынстве лінію гэтага дому пфальцграфаў Зульцбахскіх. Так Карл Тэадор стаў курфюрстам Пфальца пад імем Карл IV.

Карл Тэадор быў адным з асвечаных манархаў Еўропы. Больш за ўсё яго займала падтрыманне Мангейма на ўзроўні іншых еўрапейскіх сталіц эпохі Асветніцтва. Ён заснаваў у Мангейме акадэміі навук і выяўленчых мастацтваў, апекваў прыдворных музыкантаў, шчодра адорваў Вальтэра і перапісваўся з ім. На лета перабіраўся са сваім дваром з Мангеймскай рэзідэнцыі ў Шветцынген.

Разам з тытулам курфюрста да яго перайшоў таксама тытул герцага Юліха і Берга. Сведчанне архітэктурных густаў Карла Тэадора — мініяцюрны палац Бенрат, выбудаваны ім для пражывання падчас прыездаў у Юліх-Берг.

У 1777 годзе пасля смерці апошняга курфюрста Баварыі з баварскай лініі Вітэльсбахаў Максіміліяна III Іосіфа Карл Тэадор стаў курфюрстам і герцагам Баварыі пад імем Карл II і пераехаў у Мюнхен, што справакавала г.з. бульбяную вайну. Карл IV Тэадор пахаваны ў крыпце Тэатынеркірхэ ў Мюнхене.

Продкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118560190 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  2. 2,0 2,1 Carl Theodor // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Karl Theodore Kurfürst von der Pfalz Herzog von Jülich-Berg, Kurfürt von Bayern // The Peerage Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Charles Theodore // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]