Мельнік (Падляскае ваяводства)

Мельнік
	Вёска
Мельнік
	польск.: Mielnik
	Герб
	52°19′48″ пн. ш. 23°02′55″ у. д.HGЯO
Краіна	Польшча
Ваяводства	Падляскае
Павет	Семятыцкі
Гміна	Мельнік
Гісторыя і геаграфія
Першая згадка	1240
Водныя аб’екты	Буг
Часавы пояс	UTC+1, летам UTC+2
Насельніцтва
Насельніцтва	879 чал. (2011);
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Паштовы індэкс	17-307
Іншае
	0034980
Паказаць/схаваць карты
	; Мельнік ; Мельнік
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Ме́льнік^[1] (польск.: Mielnik, падляшск.: Mélnik) — вёска ва ўсходняй Польшчы. Уваходзіць у склад Семятыцкага павета Падляскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Мельнік.

Геаграфія

Паселішча размяшчаецца над ракой Буг, непадалёк ад беларуска-польскай мяжы. У наваколлі Мельніка рачная даліна перасякае пояс напорных марэн сожскага зледзянення. Назва мясцовасці ўзнікла ад пакладаў мелу, якія знаходзяцца пад вёскай. Мел залягае тут у ледавіковых адорвенях.

Гісторыя

Галіцка-Валынскае княства

Упершыню Мельнік згаданы пад 1240 годам у Іпацьеўскім летапісе. У 1260 годзе князь Васілька Раманавіч маліўся ў Мельніцкай царкве Св. Багародзіцы перад паходам на яцвягаў.

Вялікае Княства Літоўскае

У 1324 годзе дарагічынская зямля была далучанага Гедзімінам да Вялікага Княства Літоўскага. Пад 1378 годам у Хроніцы Віганда ўзгадваецца аблога мельніцкага замка тэўтонцамі. У 1420 годзе князь Вітаўт заснаваў першы касцёл Божага Цела, Узвышэння Маці Божай і Усіх Святых.

У 1430—1444 гадах Мельнік знаходзіўся ў руках мазавецкіх князёў. У 1440 годзе Мельнік атрымаў ад князя Баляслава Варшаўскага кульмскае гарадское права.

23 кастрычніка 1501 года вялікі князь літоўскі Аляксандр у мельніцкім замку падпісаў акт мельніцкай уніі, а некалькімі днямі пазней дараваў Мельніку магдэбургскае права. З 1520 года цэнтр асобнага Мельніцкага павета. У 1551 годзе замак перабудаваны ў стылі рэнесансу.

Рэч Паспалітая

У 1569 годзе разам з Падляшскім ваяводствам Мельнік далучаны да Кароны Польскай Рэчы Паспалітай. У 1657 годзе горад разбураны шведскімі і трансільванскімі войскамі.

У 1776 годзе ў Мельніку пабудаваная Пакроўская царква.

Пад уладай Расійскай імперыі

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай ў 1795 годзе і да падпісання Тыльзіцкага дагавора 1807 года па тэрыторыі сучаснага паселішча праходзіла граніца між прускім, аўстрыйскім і расійскім падзеламі.

У 1825 годзе ў пабудаваная Прачысценская царква. У 1871 годзе гатычны замкавы Троіцкі касцёл перададзены праваслаўным, у 1915 годзе зруйнаваны.

Найноўшы час

У 1920 годзе пабудаваны новы касцёл Перамянення Божага. У 1934 годзе па просьбах жыхароў Мельнік пазбаўлены гарадскіх правоў.

З 1939 года Мельнік ў складзе Брэсцкай вобласці БССР. У 1940 годзе ў час будаўніцтва Лініі Молатава жыхары Мельніка вымушаныя пакінуць горад.

22 ліпеня 1944 года савецкія войскі вызвалілі Мельнік ад нацысцкай акупацыі.

У 1953 годзе заснаваны камбінат па здабычы крэйды.

З 2023 года ў Мельніку разам з Радзівілаўкай праводзіцца цыкл культурных імпрэз «Міжнародныя сустрэчы дудароў, лірнікаў і спевакоў», накіраваны на папулярызацыю традыцыйнай музыкі, дударства, лірніцтва і аўтэнтычнай спеўнай спадчыны. Асноўныя пляцоўкі імпрэзы — музейныя і гарадскія прасторы Мельніка (у тым ліку Galeria „Mielnicki Kuferek” і Ośrodek Dziejów Ziemi Mielnickiej) і амфітэатар у Радзівілаўцы; фармат аб’ядноўвае «музычныя шпацыры», канцэрты, выставы інструментаў і сустрэчы з выканаўцамі з розных краін Еўропы. Сустрэчы маюць таксама гістарычны кантэкст: ужо ў судовай скарзе ксяндза Віткоўскага ад 1 чэрвеня 1610 года згадваюцца святкаванні ў Мельніку з удзелам людзей «з дудамі, з бубнамі і іншымі вясковымі інструментамі», што лічыцца адной з ранніх пісьмовых згадак пра беларускую дуду на Падляшшы. Дадатковым іканаграфічным сведчаннем з’яўляецца кафля з выявай дудара, знойдзеная ў Мельніку і звязаная са зборамі Muzeum Podlaskie w Białymstoku.