Залачэнне

Залачэнне драўлянай рамкі лістамі сусальным золатам

Пазалочаная брама ў Новым Каралеўскім замку ў Празе

Пазалочаныя электронныя кантактныя элементы

Залачэ́нне — пакрыццё вырабаў, асобных частак прылад, канструкцый або збудаванняў тонкім слоем золата з дэкаратыўнымі, ахоўнымі і ахоўна-дэкаратыўнымі мэтамі.

Выкарыстоўваецца ў ювелірнай і гадзіннікавай вытворчасці, паўправадніковай тэхніцы, прыкладным мастацтве і іншых галінах.

Спосабы залачэння

Існуе некалькі спосабаў нанясення залатога пакрыцця:

• Ліставое залачэнне — наклейванне на падрыхтаваную паверхню тонкіх (0,1—0,3 мкм) лістоў золата. Гэты спосаб вядомы з 3-га тысячагоддзя да н.э. (у Егіпце). У Кіеўскай Русі ён пашырыўся з X—XI стагоддзяў і ўжываўся для аддзелкі палацаў і храмаў. У паліграфіі выкарыстоўваецца для спецыяльнага мастацкага друкавання і ціснення пераплётаў.
• Парашковае залачэнне — нанясенне на выраб, пакрыты клейкім лакам, тонкага слоя залатога парашку.
• Агнявое залачэнне — пакрыццё металічных, звычайна медных, лістоў амальгамай (сплаў золата і ртуці) з наступнай адгонкай ртуці пры награванні. Другі варыянт гэтага спосабу — нанясенне на фарфора-фаянсавыя вырабы лаку, у якім ёсць золата. Пры абпальванні лак выгарае, а залатое покрыва застаецца.
• Залачэнне плакіроўкай — гарачая пракатка лістоў золата з лістамі іншага металу або валачэнне металічных пруткоў, абкручаных лістамі золата. Такім спосабам вырабляюць біметал для карпусоў гадзіннікаў і іншых вырабаў.
• Гальванічнае залачэнне (выкарыстоўваецца з сярэдзіны XIX стагоддзя) — нанясенне залатога пакрыцця метадам электралітычнага асаджэння, пераважна ў цыяністых залатых электралітах.
• Залачэнне катодным распыленнем пашырана ў вытворчасці фотаэлементаў.

Залачэннем таксама называюць пакрыццё прадметаў рэчывамі залацістага колеру.

Літаратура

• Залачэнне // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — С. 512. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).