Ртуць

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
80 ЗолатаРтуцьТалій
Cd

Hg
v
Cn
Вадарод Гелій Літый Берылій Бор Вуглярод Азот Кісларод Фтор Неон Натрый Магній Алюміній Крэмній Фосфар Сера Хлор Аргон Калій Кальцый Скандый Тытан Ванадый Хром Марганец Жалеза Кобальт Нікель Медзь Цынк Галій Германій Мыш'як Селен Бром Крыптон Рубідый Стронцый Ітрый Цырконій Ніёбій Малібдэн Тэхнецый Рутэній Родый Паладый Серабро Кадмій Індый Волава Сурма Тэлур Ёд Ксенон Цэзій Барый Лантан Цэрый Празеадым Неадым Праметый Самарый Еўропій Гадаліній Тэрбій Дыспрозій Гольмій Эрбій Тулій Ітэрбій Лютэцый Гафній Тантал Вальфрам Рэній Осмій Ірыдый Плаціна Золата Ртуць Талій Свінец Вісмут Палоній Астат Радон Францый Радый Актыній Торый Пратактыній Уран Нептуній Плутоній Амерыцый Кюрый Берклій Каліфорній Эйнштэйній Фермій Мендзялевій Нобелій Лаўрэнсій Рэзерфордый Дубній Сіборгій Борый Хасій Мейтнерый Дармштадтый Рэнтгеній Каперніцый Унунтрый Унунквадый Унунпентый Унунгексій Унусептый УнуноктыйПерыядычная сістэма элементаў
80Hg
Вонкавы від простага рэчыва

[[Выява:Вадкая ртуць у ампуле
Цяжкі вадкі метал срэбрана-белага колеру|280px]]

Уласцівасці атама
Імя, сімвал, нумар

Ртуць / Hydrargyrum (Hg), 80

Атамная маса
(малярная маса)

200,592(3) а. а. м. (г/моль)

Электронная канфігурацыя

[Xe] 4f14 5d10 6s2

Радыус атама

157 пм

Хімічныя ўласцівасці
Кавалентны радыус

149 пм

Радыус іона

(+2e) 110 (+1e) 127 пм

Электраадмоўнасць

2,00 (шкала Полінга)

Электродны патэнцыял

Hg←Hg2+ 0,854 В

Ступені акіслення

+2, +1

Энергія іанізацыі
(першы электрон)

1 006,0 (10,43) кДж/моль (эв)

Тэрмадынамічныя ўласцівасці простага рэчыва
Шчыльнасць (пры з. у.)

13,546 (20 °C) г/см³

Тэмпература плаўлення

234,32 K (-38,83 °C)

Тэмпература кіпення

629,88 K (356,73 °C)

Цеплыня плаўлення

2,295 кДж/моль

Цеплыня выпарэння

58,5 кДж/моль

Малярная цеплаёмістасць

27,98 Дж/(K·моль)

Малярны аб'ём

14,8 см³/моль

Крышталічная рашотка простага рэчыва
Структура рашоткі

ромбаэдрычная

Параметры рашоткі

ahex=3,464 сhex=6,708 Å

Тэмпература Дэбая

100,00 K

Іншыя характарыстыкі
Цеплаправоднасць

(300 K) 8,3 Вт/(м·К)

Ртуць (лац.: Hydrargyrum) Hgхімічны элемент II групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 80. Атамная маса 200,59.

Вадкі метал серабрыстага колеру. Адзіны з металаў, вадкі пры звычайнай тэмпературы. Шчыльнасць 13545,7 кг/м³ (пры тэмпературы 20 °С). Тэмпература плаўлення -38,87 °C, тэмпература кіпення 356,58 °C.

У сухім паветры не акісляецца. Акісляецца азонам і пры тэмпературы звыш 300 °C кіслародам. Добра ўзаемадзейнічае з серай і галагенамі.

Прыродныя крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

66-е месца сярод іншых элементаў па распаўсюджанасці. У зямной кары ўтрымліваецца каля 7·10−6 % ртуці па масе. Асноўны рудны мінерал — кінавар HgS. Радовішчы ў Іспаніі, Украіне, Расіі.

Ртуць, пара і злучэнні ртуці атрутныя. Назапашваюцца ў арганізме, пашкоджваюць нервовую сістэму і парушаюць абмен рэчываў.

Прымяненне[правіць | правіць зыходнік]

Ртуць выкарыстоўваецца ў прыборах вымярэння ціску (барометры, маноматры, арэометры) і тэмпературы (тэрмометры), для вырабу катодаў пры электрахімічным атрыманні шчолачаў і хлору і інш.

У электратэхніцы — у выключальніках, лямпах дзённага святла, кварцавых лямпах, ігнітронах.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 415. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0216-4 (Т. 13).
  • Химический словарь школьника / Б. Н. Кочергин, Л. Я. Горностаева, В. М. Макаревский, О. С. Аранская — Мн.: Народная асвета, 1990. — С. 171. — 255 с. — 75 000 экз. — ISBN 5-341-00127-3.(руск.) 
  • Болсун А. Н. Краткий словарь физических терминов / Сост. А. И. Болсун — Мн.: Вышэйшая школа, 1979. — С. 298. — 416 с. — 30 000 экз.(руск.) 

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]