Першы беларускі полк (Гродна)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Першы беларускі полк у Гродне — беларуская вайсковая адзінка ў 1918-19 г.

Створаны 21.12.1918 паводле загаду Рады дзяржаўнай абароны Літвы ў складзе літоўскіх узброеных сіл. У розны час палком камавдавалі: палкоўнікі М. Лаўрэнцьеў, К. Езавітаў (з сакавіка 1919), начальнікі штаба: палкоўнік П. Равіч-Шчэрба, капітан М. Дзямідаў, камандзір коннага эскадрона ротмістр М. Глінскі, камандзіры рот: палкоўнікі А. Успенскі, А. Янсан, паручнікі У. Талькоўскі, Т. Жываткевіч, кіраўнік гаспадарчай часткі палкоўнік У. Юшкевіч. 3.1.1919 створана вярбовачная камісія па прыёме добраахвотнікаў. Паводле інфармацыі Дзямідава вясной 1919 полк налічваў 1057 чал., у т.л. 600 стральцоў, батальён пры гарадской камендатуры (200 чал.), конны эскадрон (157 чал.), кулямётны ўзвод (40 чал.), узвод грэнадзёраў (60 чал.), сярод іх 70 афіцэраў; паводле звестак польскага дзеяча С. Іваноўскага — 456 чал., гісторыка А. Латышонка — 800 чал. У склад палка ўваходзілі беларусы, рускія, літоўцы, па ініцыятыве К. Езавітава пачалося фарміраванне яўрэйскай нацыянальнай роты. Пасля адыходу з Гродна нямецкіх войск 19.4.1919 полк узяў пад сваю ахову турму, чыгуначны вакзал, электрастанцыю, арганізаваў у горадзе вайсковы патруль. 27.4.1919 штурмавыя аддзелы Польскай вайсковай арганізацыі без бою авалодалі галоўнымі аб'ектамі горада, раззброілі беларускі конны эскадрон. 29.4.1919 полк перайшоў пад загад польскага гарнізона. Частка беларускіх вайскоўцаў (конны эскадрон і 5-я рота) перайшла на тэрыторыю Літвы і ўлілася ў склад беларускіх часцей літоўскіх узброеных сіл. 12.6.1919 полк расфарміраваны польскімі акупацыйнымі ўладамі. Рэштка афіцэраў і жаўнераў палка 27.6.1919 стварыла Таварыства беларускіх вайскоўцаў у Гродне, якое пазней склала гродзенскую секцыю Беларускай вайсковай арганізацыі ў Вільні (старшыня А. Фохт).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Łatyszonek O. Białoruskie formacje wojskowe, 1917-1923. Białystok, 1995.