Тэрэзін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Горад
Тэрэзін
Terezín
Сцяг Герб
Сцяг Герб
Terezin CZ Resurrection church as seen from Havlicek Str 676.jpg
Краіна
Край
Раён
Каардынаты
Першае згадванне
Плошча
13,52 км²
Вышыня цэнтра
150 м
Насельніцтва
2 989 чалавек (2012)
Часавы пояс
Паштовы індэкс
411 55
Аўтамабільны код
U (старыя LT)
Афіцыйны сайт
Тэрэзін на карце Чэхіі
Тэрэзін (Чэхія)
Тэрэзін

Тэрэзін (чэшск.: Terezín) — назва былой крэпасці і гарнізоннага мястэчка ў раёне Літамержыцы ва Усцецкім краі Чэхіі. Падчас Першай і Другой сусветнай вайны у Тэрэзіне знаходзіліся канцэнтрацыйныя лагеры.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Крэпасць збудаваная ў 1780—1790 гады. З канца XIX стагоддзя ў крэпасці таксама знаходзілася турма.

Першая сусветная вайна[правіць | правіць зыходнік]

Тэрэзінская крэпасць у гады Першай сусветнай вайны выкарыстоўвалася як канцлагер для ваеннапалонных. У Тэрэзіне з 1914 па 1915 гады ўтрымліваліся палітычныя зняволеныя — галіцкія русіны. Сюды былі дэпартаваныя жыхары Галіцыі і Букавіны — русіны, якія сімпатызавалі або магчыма сімпатызавалі Расіі, высланыя з сваіх абласцей па заявах палякаў і украінафілаў[2][3]. Іншым буйным канцлагерам для русафілаў быў Талергоф.

Другая сусветная вайна[правіць | правіць зыходнік]

Падчас Другой сусветнай вайны ў Тэрэзінштате было заснавана «ўзорнае гета», у якім знаходзілася каля 140 000 чалавек (з іх 33 000 памерлі падчас знаходжання ў гета). У Тэрэзінскім гета мелася самакіраванне. Спецыяльна да візіту прадстаўнікоў Чырвонага Крыжа немцы выпусцілі «грошы гета», на якіх быў намаляваны безназоўны рабін, і якія ў рэальнасці не выкарыстоўваліся. Нямецкія ўлады разглядалі Тэрэзінштат як часовае месцазнаходжанне для яўрэяў аж да «канчатковага рашэння», таму каля 88 000 насельнікаў Тэрэзінштата былі паступова дэпартаваныя ў Асвенцым і іншыя лагеры смерці. Да канца вайны ў гета знаходзілася 17 247 чалавек, якія выжылі.

Частка крэпасці была аддзеленая ад гета і служыла як турма гестапа, праз якую за гады вайны прайшло каля 90 000 чалавек, з іх 2600 памерлі там жа. Тэрэзін быў вызвалены савецкімі войскамі 9 мая 1945 года.

Вядомыя вязні[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]