Тэрэзін
| Горад | |||||
| Тэрэзін | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Terezín | |||||
 | |||||
|
|||||
| 50°30′40″ пн. ш. 14°09′02″ у. д.HGЯO | |||||
| Краіна |
 Чэхія |
||||
| Край | Усцецкі | ||||
| Раён | Літамержыцы | ||||
| Гісторыя і геаграфія | |||||
| Першая згадка | 1780[1] | ||||
| Плошча | 13,52 км² | ||||
| Вышыня цэнтра | 150 м | ||||
| Часавы пояс | UTC+1, летам UTC+2 | ||||
| Насельніцтва | |||||
| Насельніцтва | ▼ 2 989 чалавек (2012) | ||||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||||
| Паштовы індэкс | 411 55 | ||||
| Аўтамабільны код | U (старыя LT) | ||||
| terezin.cz | |||||
| Паказаць/схаваць карты | |||||
  Тэрэзін |
|||||
Тэрэзін (чэшск.: Terezín) — назва былой крэпасці і гарнізоннага мястэчка ў раёне Літамержыцы ва Усцецкім краі Чэхіі. Падчас Першай і Другой сусветнай вайны у Тэрэзіне знаходзіліся канцэнтрацыйныя лагеры.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Крэпасць збудаваная ў 1780—1790 гады. З канца XIX стагоддзя ў крэпасці таксама знаходзілася турма.
Першая сусветная вайна
[правіць | правіць зыходнік]Тэрэзінская крэпасць у гады Першай сусветнай вайны выкарыстоўвалася як канцлагер для ваеннапалонных. У Тэрэзіне з 1914 па 1915 гады ўтрымліваліся палітычныя зняволеныя — галіцкія русіны. Сюды былі дэпартаваныя жыхары Галіцыі і Букавіны — русіны, якія сімпатызавалі або магчыма сімпатызавалі Расіі, высланыя з сваіх абласцей па заявах палякаў і украінафілаў[2][3]. Іншым буйным канцлагерам для русафілаў быў Талергоф.
Другая сусветная вайна
[правіць | правіць зыходнік]Падчас Другой сусветнай вайны ў Тэрэзінштате было заснавана «ўзорнае гета», у якім знаходзілася каля 140 000 чалавек (з іх 33 000 памерлі падчас знаходжання ў гета). У Тэрэзінскім гета мелася самакіраванне. Спецыяльна да візіту прадстаўнікоў Чырвонага Крыжа немцы выпусцілі «грошы гета», на якіх быў намаляваны безназоўны рабін, і якія ў рэальнасці не выкарыстоўваліся. Нямецкія ўлады разглядалі Тэрэзінштат як часовае месцазнаходжанне для яўрэяў аж да «канчатковага рашэння», таму каля 88 000 насельнікаў Тэрэзінштата былі паступова дэпартаваныя ў Асвенцым і іншыя лагеры смерці. Да канца вайны ў гета знаходзілася 17 247 чалавек, якія выжылі.
Частка крэпасці была аддзеленая ад гета і служыла як турма гестапа, праз якую за гады вайны прайшло каля 90 000 чалавек, з іх 2600 памерлі там жа. Тэрэзін быў вызвалены савецкімі войскамі 9 мая 1945 года.
Вядомыя вязні
[правіць | правіць зыходнік]Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ Historický lexikon obcí České republiky 1869–2005: 1. díl / пад рэд. J. Růžková, J. Škrabal — ČSÚ, 2006. — 759 с. — ISBN 978-80-250-1310-6
- ↑ Ваврик В. 1928.
- ↑ McCormick M..
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Ваврик В. Р. Терезин и Талергоф — Львов, 1928.; Нью-Йорк: Издатель протоиерей Р. Н. Самело, 1966. (Vavrik V. R. Terezín and Talerhof — New York, publishing house of Archpriest R. N.Samelo, 1966.
- Terrorism in Bohemia.; Medill McCormick Gets Details of Austrian Cruelty There // «New York Times», December 16, 1917.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Тэрэзін
