Флорэнс Найцінгейл

Флорэнс Найцінгейл
Флорэнс Найцінгейл
	англ.: Florence Nightingale Smith
Род дзейнасці	медычная сястра, статыстык, пісьменніца, палітык, настаўніца, сацыёлаг
Дата нараджэння	12 мая 1820[…]
Месца нараджэння	Фларэнцыя, Вялікае герцагства Тасканскае;
Дата смерці	13 жніўня 1910[…] (90 гадоў)
Месца смерці	Лондан, Англія, Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі;
Месца пахавання	Church of St Margaret[d];
Грамадзянства	Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі;
Веравызнанне	англіканства
Бацька	Уільям Найцінгейл[d]
Маці	Фрэнсіс Сміт[d][…]
Член у	Каралеўскае статыстычнае таварыства[d];
Узнагароды і прэміі	Fellow of the Royal Statistical Society[d] (кастрычнік 1858)
Аўтограф
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Флорэнс Найцінгейл (англ.: Florence Nightingale; 12 мая 1820(1820-05-12)^[1]^[2]^[…], Фларэнцыя, Вялікае герцагства Тасканскае^[3] — 13 жніўня 1910(1910-08-13)^[1]^[2]^[…], Лондан, Англія, Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі^[3]) — сястра міласэрнасці і брытанская грамадская дзеячка, англійская сацыяльная рэфарматарка, статыстык і заснавальніца сучаснай сястрынскай справы. Удзельніца Крымскай вайне (1853—1856) як медыцынская работніца. Яе заслугі прызнаны Міжнародным таварыствам Чырвонага крыжа.

Біяграфія

Стала шырока вядома падчас Крымскай вайны, калі як кіраўніца медсясцёр у Стамбуле арганізавала догляд параненых салдат, а палепшаная гігіена і догляд значна знізілі смяротнасць. Яе вобраз «Дамы з лямпай», якая наведвала параненых уначы, стаў адным з самых пазнавальных вобразам віктарыянскай эпохі.

У 1860 годзе Найцінгейл заснавала школу сясцёр міласэрнасці ў лонданскай бальніцы Святога Томаса, першую свецкую прафесійную школу сясцёр міласэрнасці, якая стала часткай Каралеўскага каледжа Лондана. Яна змяніла погляды грамадства на ролю медсястры ў сістэме аховы здароўя. Найцінгейл аднойчы казала: «Медсястра — гэта ногі хворага, вочы аслеплага, апора дзіцяці і старому, крыніца ведаў і ўпэўненасці для маладой маці, вусны тых, хто надта слабы або паглыблены ў сябе, каб размаўляць»^[8].

Найцінгейл таксама аўтарка прац, прысвечаных распаўсюджванню медыцынскіх ведаў, пытанням гігіены і арганізацыі аховы здароўя.

Прызнанне і памяць

У 1912 годзе Міжнародная ліга Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца заснавала медаль Флорэнс Найцінгейл — найвышэйшую міжнародную ўзнагароду для медсясцёр.

Кожны год 12 мая, на дзень яе нараджэння, святкуецца Сусветны дзень медсястры.

Абяцанне Найцінгейл — адаптаваная версія клятвы Гіпакрата, якую медсёстры ў Злучаных Штатах Амерыкі чытаюць падчас цырымоніі ўручэння значка. Створанае ў 1893 годзе і названае ў гонар Найцінгейл, абяцанне фармулюе этычныя прынцыпы прафесіі.

Памятныя мясціны

З жыццём Флорэнс Найцінгейл звязаны два сямейныя дамы.

Эмблі-Парк^[en] у Хэмпшыры — адна з галоўных рэзідэнцый сям’і Найцінгейл; цяпер у ім размяшчаецца школа.
Лі-Хёрст у Дэрбішыры — летняя рэзідэнцыя сям'і Найцінгейлаў, дзе Флорэнс жыла значную частку дзяцінства і куды вярталася ў сталым узросце. Будынак захаваў архітэктуру XIX стагоддзя і шэраг аўтэнтычных рэчаў, якія належалі сям’і. Цяпер дом не музей, а гасцініца, дзе ёсць апартаменты «Флорэнс Найцінгейл».

Крыніцы

↑ ^а ^б ^в ^г MacTutor History of Mathematics archive — 1994. Праверана 22 жніўня 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a>
↑ ^а ^б ^в ^г Selanders L. Florence Nightingale // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
↑ ^а ^б ^в ^г Найтингейл Флоренс // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>
↑ Florence Nightingale: The Grave at East Wellow Праверана 7 красавіка 2024.
↑ ^а ^б Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a>
↑ Kindred Britain
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886"></a>
↑ Lundy D. R. The Peerage
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824"></a>
↑ Нона ЗАГАРОДНАЯ: "Неўзабаве будзе прэстыжна гаварыць аб тым, што ты — фельчарка або акушэрка" (руск.). Стартовая страница Беларуси. 21.by. Праверана 14 лістапада 2025.

Спасылкі

На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Флорэнс Найцінгейл

[_1724aafd92499396-1] а ^б ^в ^г MacTutor History of Mathematics archive — 1994. Праверана 22 жніўня 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a>

[_2c1bfd960f5e6dfe-2] а ^б ^в ^г Selanders L. Florence Nightingale // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>

[_552a4f887786be09-3] а ^б ^в ^г Найтингейл Флоренс // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>

[_d8394fa0aa7aadfb-4] Florence Nightingale: The Grave at East Wellow Праверана 7 красавіка 2024.

[_699b8e5d996313ce-5] а ^б Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a>

[_42ddfce80d5da4be-6] Kindred Britain
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886"></a>

[_345de703e5b830fb-7] Lundy D. R. The Peerage
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824"></a>

[8] Нона ЗАГАРОДНАЯ: "Неўзабаве будзе прэстыжна гаварыць аб тым, што ты — фельчарка або акушэрка" (руск.). Стартовая страница Беларуси. 21.by. Праверана 14 лістапада 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]