Чабор

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Чабор
Thymus vulgaris0.jpg
Чабор звычайны (Thymus vulgaris)
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Thymus L., 1753

Тыпавы від
Даччыныя таксоны
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  32820
NCBI  49990
EOL  60979
GRIN  g:12122
IPNI  21277

Чабор[3][4] (Thýmus) — род паўхмызнякоў сямейства Ясноткавыя (Lamiaceae), лісце выкарыстоўваюцца ў якасці прыправы.

Батанічнае апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Расліна вельмі духмяная, з рэзкім цёплым водарам, абумоўленым ў асноўным фенольнымі лятучымі духмянымі рэчывамі — тымол і карвакрол. Каля 150 (паводле іншых звестак 400) відаў.

Арэал[правіць | правіць зыходнік]

На Беларусі 3 віды: чабор блышыны (Thymus pulegioides), чабор паўзучы або звычайны (нар. назвы: цымбер, цэбрык, калатовічкі) (Thymus vulgaris), і чабор Маршала (Thymus marschallianus).

Класіфікацыя[правіць | правіць зыходнік]

Таксанамія[правіць | правіць зыходнік]

  ещё 21 сямейства
(па Сістэме APG II)
  яшчэ 81 род  
         
  парадак Ясноткакветныя     падсямейства Nepetoideae    
              214 відаў
  аддзел Кветкавыя, ці Пакрытанасенныя     сямейства Ясноткавыя     род Чабор  
           
  яшчэ 44 парадка кветкавых раслін
(па Сістэме APG II)
  яшчэ 7 падсямействаў  
     

Віды[правіць | правіць зыходнік]

У 2002 годзе група батанікаў дала новую класіфікацыю роду Чабор. Згодна іх исследованям, род налічвае 214 відаў, разнесеных па васьмі секцыям[5].

Некаторыя віды:

Віды з невызначаным сістэматычным становішчам:

Наибольш распаўсюджаны Thymus serpyllum L. — на светлых месцах у лясной зоне па сухіх пясчаных местах, хваёвых барах; і чабор Маршала (Thymus marschallianus Willd.) — у лесастэпавай і стэпавых зонах па склонах, узлесках і палянах.

Паводле The Plant List (2013 год)[6], род складаецца з 315 відаў.

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь.. — Минск: «Наука и техника», 1967. — С. 130. — 160 с. — 2 350 экз.
  4. Напісанне Чабор ў адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах., Т.17. Мн., 2002, С.201
  5. Morales R. et al. The history, botany and taxonomy of the genus Thymus // Thyme: The Genus Thymus / Elisabeth Stahl-Biskup und Francisco Sáez. — CRC Press, 2002. — P. 1—43. — ISBN 978-0-415-28488-2.
  6. Спіс відаў роду Чабор на сайце The Plant List