Якуб Лапатка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Якуб Лапатка
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння:

16 верасня 1944(1944-09-16) (72 гады)

Месца нараджэння:

Расонскі раён, Віцебская вобласць, БССР, СССР

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

перакладчык

Якуб Лапатка (нар. 16 верасня 1944, в. Аўсюкова, Расонскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі перакладчык.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Спецыяльнасць перакладчыка атрымаў на іспанскім факультэце Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў. Дваццаць гадоў працаваў настаўнікам у наваполацкай сярэдняй школе № 5, дзе стварыў вучнёўскі гурток перакладчыкаў на беларускую мову. Склаў першы іспанска-беларуска-рускі слоўнік для школьнікаў. Настаўнік вышэйшай катэгорыі.

У 1993 годзе па запрашэнні Саюзу перакладчыкаў Фінляндыі быў на стажыроўцы ў Хельсінкі. Скончыў пяцісеместравы курс фінскай мовы і дыялекталогіі ў Хельсінкскім універсітэце, куды, пасля адпаведных экзаменаў, быў прыняты адразу на апошні, пяты курс.

Некалькі гадоў працаваў у Хельсінкскім універсітэце, выкладаў беларускую мову на факультэце славістыкі. Працаваў у бюро перакладчыкаў. Неаднаразова атрымліваў стыпендыі для перакладу фінскай літаратуры на беларускую. Усяго выдаў шэсць кніг перакладаў на беларускай мове і некалькі на рускай.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Пераклаў паасобныя творы Мігеля дэ Сервантэса, Рафаэля Альберці, Мігеля Эрнандэса, Томаса Мура, Катры Вала, Арва Турціяйнена, Міка Валтары, Пенці Хаанпя, Маю Ласіла, Вяйнё Ліна. Таксама зрабіў поўны пераклад карэла-фінскага эпасу Калевала (выдавецтва Змітра Коласа, 2015). Усе пераклады з фінскай, іспанскай, партугальскай, англійскай, нямецкай, лацінскай, старашведскай і іншых моў зроблены наўпрост, без моў-пасярэднікаў.

Таксама рэдактар фінскай часткі Беларуска-лацінска-еўрапейскага слоўніка (Уроцлаў, Польшча, 2008).

Пераклады[правіць | правіць зыходнік]

Апублікаваныя пераклады на беларускай і рускай мовах[правіць | правіць зыходнік]

  • Калевала, Мінск, 2015, поўны наўпросты пераклад на беларускую мову
  • Мігель дэ Сервантэс Сааведра, з іспанскай, Дон Кіхот Ламанчскі, урыўкі, альманах «Беларус», Ню-Йорк, ЗША, 2015
  • Юхани Конкка, з фінскай, Мы герои, Спб, 2015
  • Юхани Конкка, з фінскай, Огни Петербурга, Спб, 2014
  • Ингерманландия глазами Самули Паулахаью, з фінскай, Спб, 2014
  • Мартти Хаавио, з фінскай, Священные рощи Ингерманландии, Спб, 2013
  • Колпанская семинария 1863—1913, з фінскай, Спб, 2013
  • Йоханнес Мессениус, са старашведскай, Рифмованная финляндская хроника; з лацінскай, Scondia illustrata, T. X: Хронология Финляндии, Курляндии и Лифляндии, Спб, 2013.
  • Неизвестный автор, з фінскай, Финляндская хроника, Спб, 2013
  • Луіс Камоэнс, з партугальскай, Лузіяды, урыўкі, альманах «Беларус», Ню-Йорк, США, 2013
  • Исидор Севильский, з іспанскай, Всеобщая хроника, Востлит инфо, 2012
  • Тойво Флинк, з фінскай, Домой в ссылку, Спб, 2011
  • Гійом Апалінэр, з французскай, апавяданні; Ф. Г. Лорка, М. Кабрал, с іспанскай, вершы, альманах «Беларус»,Ню-Йорк, ЗША, 2011
  • Калевала, з фінскай, асобныя руны, альманах «Беларус», Ню-Йорк, США, 2010
  • Финляндия в войне, з фінскай, Хельсинки, 2010
  • Калевала, з фінскай, асобныя руны, часопіс «Дзеяслоў», Мінск, 2009
  • Міка Валтары, з фінскай, Сінухе егіпцянін, Мінск 2006
  • Мауна Койвіста, з фінскай, У школе і на вайне, Мінск, 2004
  • Вэйо Меры, з фінскай, Маршал Фінляндыі К. Г. Манергейм, Мінск, 2004
  • Т. П. Каллиомяки, Я. Лапатка, Русско-финский разговорник, Москва, 2003
  • Альманах Год беларускі — ANNUS ALBARUTHENICUS, пераклады вершаў і прозы: Катры Вала, Мігель дэ Сервантес Сааведра, Міка Валтары, Вяйнё Ліна, Калевала, Рафаэль Альберці, Мігель Эрнандэс, Томас Мур, Джозеф Планкет, Польшча, 2002—2007
  • Пентці Хаанпяя, з фінскай, Боты дзевяці салдат, Мінск 1994
  • Марві Яла, з фінскай, Дзівосная ноч, Мінск 1994
  • Маю Ласіла, з фінскай, Басяк з таго свету, Мінск 1990 (у супольнасці з Уладзімірам Арловым)

Рыхтуюцца да друку[правіць | правіць зыходнік]

  • Старый Дудергоф и приход Лемболово, П, Кёппен, Пояснения к этнографической карте Санкт-Петербургской губернии, з нямецкай і старафінскай

Перакладаюцца[правіць | правіць зыходнік]

  • Аале Тюнні, з фінскай, Ингерманландия, мой край родной
  • Олаус Магнус Гот, з лацінскай, История северных народов.

Прэміі, узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Лаўрэат прэміі імя Карласа Шэрмана (2016) за пераклад карэла-фінскага эпасу «Калевала».

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Лапатка Я. Житие… бытие… и все остальное. Біяграфія, публіцыстыка, пераклады; на рускай і беларускай мовах— СПб.: «Гйоль», 2015. — ISBN 978-5-904790-45-5

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]