Андрэй Капітонавіч Красін
Андрэй Капітонавіч Красін | |
---|---|
руск.: Андрей Капитонович Красин | |
Дата нараджэння | 12 мая 1911 |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 28 сакавіка 1981 (69 гадоў) |
Месца смерці | |
Месца пахавання | |
Грамадзянства | |
Род дзейнасці | вучоны-ядзершчык |
Навуковая сфера | фізіка і ядзерная энергетыка |
Месца працы | |
Навуковая ступень | доктар фізіка-матэматычных навук (1955) |
Навуковае званне |
|
Альма-матар |
|
Прэміі | |
Узнагароды |
Андрэ́й Капіто́навіч Кра́сін (руск.: Андрей Капитонович Красин; 12 мая 1911, Томск, Расійская імперыя — 12 сакавіка 1981, Мінск, СССР) — беларускі савецкі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1955), прафесар (1957). Акадэмік АН БССР (1960). Дырэктар Фізіка-энергетычнага інстытута (1956—1959), дырэктар Інстытута энергетыкі АН БССР (1965—1977). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1957).
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]Нарадзіўся 12 мая 1911 года ў Томску. Маці — Надзея Аляксандраўна — вядомы ў Томску педагог, выкладала ў Марынскай жаночай гімназыі, Томскім політэхнічным універсітэце.
Пасля сканчэння фізіка-матэматычнага факультэта Томскага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1934—1940 гадах працаваў у Сібірскім фізіка-тэхнічным інстытуце і адначасова выкладаў у Томскім універсітэце (асістэнт, старшы выкладчык, дацэнт). Удзельнік Другой сусветнай вайны. У 1945 годзе працаваў у лабараторыі Ігара Курчатава. З 1946 да 1961 года працаваў у Фізіка-энергетычным інстытуце ў Обнінску, у 1956—1959 гадах быў яго дырэктарам.
9 мая 1954 года разам з Барысам Дубоўскім пад кіраўніцтвам Ігара Курчатава запусціў Обнінскую АЭС, у гэты дзень рэактар упершыню дасягнуў крытычнага стану. Ад Курчацкага інстытута быў Міхал Мінашын[1].
У 1961 годзе пераехаў да Мінска, дзе да 1965 года ўзначальваў аддзел атамнай энергетыкі Інстытута энергетыкі АН БССР, у 1965—1977 гадах быў дырэктарам гэтага інстытута. Адначасова ў 1962—1969 гадах быў акадэміам-сакратаром Аддзелу фізіка-тэхнічных навук АН БССР. У 1969—1980 гадах — член Прэзідыуму АН БССР. З 1977 года — загадчык лабараторыі вадароднай энергетыкі Інстытута цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/%D0%9C%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D0%B0_%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B0.jpg/300px-%D0%9C%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D0%B0_%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B0.jpg)
Памёр у Мінску, пахаваны на Усходніх могілках.
Навуковая дзейнасць
[правіць | правіць зыходнік]У 1957 годзе быў узнагароджаны ў складзе групы навукоўцаў Фізіка-энергетычнага інстытута Ленінскай прэміяй за ўдзел у стварэнні першай у свеце Обнінскуй АЭС. Удзельнічаў як навуковы кіраўнік у распрацоўцы рухомай атамнай электрастанцыі ТЭС-3 і ў распрацоўцы рэактараў з ядзерным перагрэвам для пары для Белаярскай АЭС. Кіраваў распрацоўкай навукова-тэхнічных рэчэваў выкарыстання дысананіруючых газаў — прынцыпова навых цепланосьбітаў у ядзернай энергетыцы. Стварыў новы навуковы кірунак — выкарыстанне ядзрных выпраменьванняў для ажыццяўлення радыяцыйна-хімічных працэсаў і радыяцыйнай мадыфікацыі матэрыялаў.
Крытыка
[правіць | правіць зыходнік]Гурый Марчук (руск.: Гурий Марчук), які займаўся ў Фізіка-энергетычным інстытуце лікавымі метадамі разліку атамных рэактараў, дзейнасць Красіна на пасце дырэктара інстытута і яго наступную працу па цеплавым АЭС ацэньваў негатыўна:
…Конечно, жизнь в Обнинске не была безоблачной. В Физико-энергетическом институте образовались два научных направления — реакторные системы на тепловыx нейтронах и системы с более «жесткими» спектрами на промежуточных нейтронах. Руководителем первого направления был директор института Андрей Капитонович Красин. К сожалению, он не вникал в глубину проблемы, столь сложной для того времени. Группа приближенных к нему ўченых, достаточно компетентных, экспериментировала, считала, проектировала. Конечно, кругозор А. К. Красина был достаточен, чтобы видеть проблему в целом, но глубокого следа в науке он так и не оставил. Однако он обладал большими амбициями и довольно ревниво относился к другим направлениям. Между тем ему и его сотрудникам удалось спроектировать несколько тепловых АЭС, но значительная часть работ была выполнена в конструкторском бюро академика Н. А. Доллежаля.[2]
Узнагароды
[правіць | правіць зыходнік]- Ордэн Айчыннай вайны II ступені (1945)
- Ленінская прэмія (1957)
- Ордэн Леніна (1958)
- Ордэн Кастрычніцкай рэвалюцыі (1971)
- Залаты медаль імя С. І. Вавілава (1974)
Памяць
[правіць | правіць зыходнік]Імем Красіна названа вуліца ў Мінску.
Бібліяграфія
[правіць | правіць зыходнік]- Реакторы атомных электростанций. — Минск, Наука и техника, 1971.
- Термодинамические и переносные свойства химически реагирующих систем. Часть 1 / А. К. Красин, В. Б. Нестеренко, М. А. Бажин и др. — Минск, Наука и техника, 1967—1971.
- Термодинамические и переносные свойства химически реагирующих систем. Часть 2 / А. К. Красин, В. Б. Нестеренко, М, В. Малько и др. — Минск, Наука и техника, 1967—1971.
- Прикладная ядерная физика: учебное пособие / А. К. Красин, Е. П. Петряев, И. А. Савушкин. — Мн.: МГПИ, 1980.
Зноскі
- ↑ Из истории отрасли: Первая в мире атомная электростанция (руск.). Росатом (28 чэрвеня 2010). — Физпуск реактора Первой АЭС состоялся в День Победы 9 мая 1954 года. Руководили пуском Андрей Капитонович Красин и Борис Григорьевич Дубовский. От расчётчиков участвовал Михаил Егорович Минашин. Архівавана з першакрыніцы 22 лютага 2012. Праверана 1 кастрычніка 2011.
- ↑ Жизнь в науке.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Кра́сін Андрэй Капітонавіч // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 400. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
- Храмов Ю. А. Красин Андрей Капитонович // Физики: Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М: Наука, 1983. — С. 144. — 400 с. — 200 000 экз.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]- Андрей Капитонович Красин на сайте ФЭИ Архівавана 19 сакавіка 2016.
- Андрэй Капітонавіч Красін у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі (руск.)
- Нарадзіліся 12 мая
- Нарадзіліся ў 1911 годзе
- Нарадзіліся ў Томску
- Памерлі 28 сакавіка
- Памерлі ў 1981 годзе
- Памерлі ў Мінску
- Пахаваныя на Усходніх могілках Мінска
- Выкладчыкі Томскага дзяржаўнага ўніверсітэта
- Супрацоўнікі Інстытута цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава НАНБ
- Дактары фізіка-матэматычных навук
- Прафесары
- Акадэмікі Акадэміі навук Беларускай ССР
- Выпускнікі Томскага дзяржаўнага ўніверсітэта
- Лаўрэаты Ленінскай прэміі
- Кавалеры ордэна Леніна
- Кавалеры ордэна Кастрычніцкай Рэвалюцыі
- Кавалеры ордэна Айчыннай вайны II ступені
- Асобы
- Вучоныя паводле алфавіта
- Памерлі 12 сакавіка
- Фізікі СССР
- Фізікі Беларусі