Сьюзен Зонтаг
Сьюзен Зонтаг | |
---|---|
англ.: Susan Sontag | |
![]() | |
Асабістыя звесткі | |
Дата нараджэння | 16 студзеня 1933[1][2][…] |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 28 снежня 2004[4][1][…] (71 год) |
Месца смерці | |
Пахаванне | |
Грамадзянства | |
Муж | Philip Rieff[d] |
Дзеці | David Rieff[d] |
Альма-матар | |
Месца працы | |
Прафесійная дзейнасць | |
Род дзейнасці | пісьменніца, кінарэжысёр, сцэнарыст, прафесар, эсэістка, раманіст, філосаф, літаратурная крытык, журналістка, актывіст за права жанчын, кінакрытык, тэатральны рэжысёр, праваабаронца, гісторык, публіцыстка |
Гады творчасці | 1959 — 2004 |
Жанр | эсэ |
Мова твораў | англійская |
Грамадская дзейнасць | |
Член у | |
Прэміі | |
Узнагароды | |
susansontag.com (англ.) | |
![]() |
Сью́зен Зо́нтаг (англ.: Susan Sontag; 16 студзеня 1933[1][2][…], Нью-Ёрк, Нью-Ёрк[3] — 28 снежня 2004[4][1][…], Нью-Ёрк, Нью-Ёрк) — амерыканская пісьменніца, літаратурны, мастацкі, тэатральны і кінакрытык, філосаф, сцэнарыстка лаўрэат нацыянальных і міжнародных прэмій.
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]Нарадзілася 16 студзеня 1933 года ў Нью-Ёрку. Вучылася літаратуры і філасофіі ў Бёрклі і Чыкага, Гарвардскім універсітэце, Оксфардзе і Парыжы. Дэбютавала ў 1963 годзе раманам «Дабрадзей», за якім у 1966 годзе быў выдадзены нашумелы том эсэістыкі «Супраць інтэрпрэтацыі» (Against interpretation).
Сьюзен Зонтаг займалася крытыкай авангарднай культуры 1960—1970-х. Яе героямі быў Тэнесі Уільямс і Джэймс Болдуін, Артур Мілер і Лерой Джонс, сцэнічныя эксперыменты Ежы Гратоўскага і Пітэра Брука, «новы раман» і «тэатр абсурду», кемп, хэпенінгі, поп-арт і яго эмблема — Эндзі Уорхал, пэўная музыка Джона Кейджа, цыклапічныя «пакаванні» Хрысто і мініяцюрныя куфэркі Джозефа Корнела.
Яна, па хвосткіх загалоўках французскіх газет сярэдзіны 1960-х, «апостал авангарда», а па самаадчуванні — «пасрэдніца паміж Еўропай і Злучанымі Штатамі» (яе цікавілі ў першую чаргу постаці французскай і нямецкай культуры) адкрывала для чытачоў «Нью-Ёркера» і «Партызан рэвю» эсэістыку Вальтэра Беньяміна і Эміля Чорана, драмы Іанеско і Жонцы, прозу Эліяса Канеці і мемуары Чэзарэ Павезэ, кіно Інгмара Бергмана і Брэсона, Гадара і Рэнэ, Лені Рыфеншталь і Ганса-Юргена Зіберберга, уводзіла ў амерыканскі культурны ўжытак такія постаці, як Георг Лукач і Клод Леві-Строс, Жорж Батай і яго калега, пісьменнік-сюррэаліст, спецыяліст па афрыканскіх міфах Мішэль Лейрыс, рэфарматар тэатра Антанен Арто і хрысціянская сацыялістка, вечная ератычка Сімона Вайль.
Творчасць
[правіць | правіць зыходнік]Зонтаг атрымала вядомасць пасля публікацыі ў часопісе «Партызан рэвю» артыкула «Нататкі пра Кемпэ» (1964). Да таго моманту яна ўжо з'яўлялася аўтарам невялікага па аб’ёме і вытанчанаму па стылі рамана «Дабрадзей» (1963), а таксама шматлікіх артыкулаў, якія друкаваліся ў самых прэстыжных амерыканскіх часопісах і мелі чытацкі рэзананс. Ад артыкулаў, прысвечаных так званым адхіленым мастакам, Зонтаг перайшла да тэарэтычных прац пра прызначэнне сучаснага мастацтва і пра сувязі мастацтва і крытыкі.
Два зборнікі эсэ «Супраць інтэрпрэтацыі і іншыя эсэ» (1966) і «Узоры безагляднай волі» (1969) умацавалі рэпутацыю Зонтаг. Напачатку 1970-х гадоў цяжкае захворванне, якое ледзь не прывяло да смяротнага зыходу, надоўга перапыніла яе пісьменніцкую кар’еру. Паправіўшыся, Зонтаг напісала дзве свае найбольш вядомыя кнігі — «Пра фатаграфію» (1977) і «Хвароба як метафара» (1978). За першую кнігу Зонтаг была прысуджана Нацыянальная прэмія кружка літаратурных крытыкаў у вобласці крытыкі за 1978. У тым жа 1978 Зонтаг выпусціла зборнік аповедаў «Я і гэтак далей». У 1980 — яшчэ адзін, «Пад знакам Сатурна», у 1982 выйшаў том яе абраных твораў з прадмовай Элізабет Хардвік. У 1989 была апублікавана праца «СНІД і яго метафары».
У ліку яе прац — раманы «Прыхільнік вулканаў» (1992) і «У Амерыцы» (2000). П’еса «Аліса ў ложку», напісаная ў 1992, была ўпершыню пастаўлена ў 2000. Сумесна з фатографам Анні Лейбавіч ёю была выдадзена кніга «Жанчыны» (2000). Зонтаг аўтар сцэнараў фільмаў «Дуэт для канібалаў» (1969), «Брат Карл» (1971), «Абяцаныя краіны» (1974) і «Паездка без гіда» (1983). Зонтаг — лаўрэат шматлікіх прэмій, уладальнік ганаровых званняў. У 1993 яна была абрана ў Амерыканскую акадэмію мастацтваў і літаратуры.
Творы
[правіць | правіць зыходнік]Белетрыстыка
[правіць | правіць зыходнік]- 1963 «Дабрадзей» (The Benefactor)
- 1967 «Мёртвы кіт» (Death Kit)
- 1977 «Я, і так далей… (зборнік кароткіх гісторый)» (I, etcetera (Collection of short stories))
- 1991 «Шлях цяперашняга жыцця (кароткіх гісторый)» (The Way We Live Now (short story))
- 1992 «Прыхільнік вулканаў» (The Volcano Lover)
- 1999 «У Амерыцы» (In America)
П’есы
[правіць | правіць зыходнік]- 1991 «Парсіфаль» (A Parsifal)
- 1993 «Аліса ў ложку» (Alice in Bed)
- 1999 «Жанчына з мора» (Lady from the Sea)
Эсэ
[правіць | правіць зыходнік]- (1966) Against Interpretation
- (1969) Styles of Radical Will
- (1980) Under the Sign of Saturn
- (2001) Where the Stress Falls
- (2007) At the Same Time: Essays & Speeches
Манаграфіі
[правіць | правіць зыходнік]- (1977) On Photography
- (1978) Illness as Metaphor
- (1988) AIDS and Its Metaphors (a continuation of Illness as Metaphor)
- (2003) Regarding the Pain of Others
Фільмы
[правіць | правіць зыходнік]- (1969) Duett för kannibaler (Duet for Cannibals)
- (1971) Bröder Carl (Brother Carl)
- (1974) Promised Lands
- (1983) Unguided Tour AKA Letter from Venice
Іншае
[правіць | правіць зыходнік]- (2004) Contribution of phrases to Fischerspooner’s third album «Odyssey.»
- (2002) Liner notes for Patti Smith album Land.
- (2008) Reborn: Journals and Notebooks 1947—1963
Зноскі
- ↑ а б в г Susan Sontag // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.
- ↑ а б Susan Sontag // ISFDB — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.
- ↑ а б Deutsche Nationalbibliothek Record #118751506 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 11 снежня 2014.
- ↑ а б Author Susan Sontag Dies // Los Angeles Times — El Segundo: 2004. — ISSN 0458-3035; 2165-1736
- ↑ а б в г Blain V., Grundy I., Clements P. The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 1007.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]- Афіцыйны сайт (англ.)
- Нарадзіліся 16 студзеня
- Нарадзіліся ў 1933 годзе
- Нарадзіліся ў Нью-Ёрку
- Памерлі 28 снежня
- Памерлі ў 2004 годзе
- Памерлі ў Нью-Ёрку
- Пахаваныя на могілках Манпарнас
- Выпускнікі Парыжскага ўніверсітэта
- Выпускнікі Гарварда
- Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
- Выпускнікі Чыкагскага ўніверсітэта
- Выпускнікі Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі
- Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і літаратуры
- Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук
- Камандоры французскага Ордэна мастацтваў і літаратуры
- Стыпендыяты Гугенхайма
- Лаўрэаты стыпендыі Мак-Артура
- Асобы
- Пісьменнікі паводле алфавіта
- Пісьменніцы ЗША
- Кінакрытыкі ЗША
- Эсэісты ЗША
- Раманісты ЗША
- Літаратурныя крытыкі ЗША
- Антыкамуністы ЗША
- Памерлі ад міеладыспластычнага сіндрому
- Яўрэйскія філосафы