Вакуоль

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Структура эўкарыятычнай клеткі. Вакуоль пад нумарам 10

Вакуоль (ад лац.: Vacuus - пусты) — невялікая, пераважна шарападобная, паражніна ў жывёл і раслінных клетках або аднаклетачных арганізмах. У клетках шэрагу мнагаклетачных бесхрыбтовых (губкі, кішачнаполасцевыя, некаторыя малюскі), здольных да ўнутрыклеткавага стрававання, і ў целе некаторых аднаклетачных арганізмаў (найпростых) утвараюцца стрававальныя вакуолі, якія змяшчаюць стрававальныя ферменты. У вышэйшых жывёл стрававальныя вакуолі ўтвараюцца ў адмысловых клетках - фагацытах. У іншых клетках вакуолі ўтрымліваюць солі, ферменты і прадукты абмену рэчываў (тлушчы і г.д.). У многіх аднаклетачных арганізмаў ёсць таксама скарачальныя, або пульсавальныя вакуолі, якія перыядычна выкідваюць сваё змесціва ў навакольнае асяроддзе. У найпростых скарачальныя вакуолі - гэта галоўным чынам апарат, які рэгулюе асматычны ціск, а таксама служыць для вывядзення з арганізма прадуктаў распаду.

Вакуолі раслін напоўнены бясколерным або афарбаваным клеткавым сокам. Цытаплазма адасоблена ад вакуолі ліпоідна-бялковай паўпраніцальнай мембранай. Рэчывы, раствораныя ў клеткавым соку вакуолі раслін (цукры, поліцукрыды, алкалоіды, дубільныя рэчывы, пігменты, некаторыя солі і іншыя), выклікаюць у сілу осмасу паступленне ў клетку пажыўных рэчываў і вады і ствараюць механічнае напружанне клетак і тканак - тургар.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]