Марлен Дзітрых

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Марлен Дзітрых
ням.: Marlene Dietrich
Marlene Dietrich in Morocco trailer 2.jpg
Імя пры нараджэнні: Марыя Магдалена ДЗІТРЫХ фон ЛОШ
Дата нараджэння: 27 снежня 1901 
Месца нараджэння: Берлін
Дата смерці: 6 мая 1992
Месца смерці: Парыж
Род дзейнасці: нямецкая і амерыканская кінаактрыса і спявачка
Лагатып ВікіСховішча Марлен Дзітрых на Вікісховішчы

Марлен Дзітрых (Дытрых), сапр.: Марыя Магдалена Дзітрых фон Лош (ням.: Marlene Dietrich; ням.: Marie Magdalene Dietrich von Losch; 27 снежня 1901, Берлін — 6 мая 1992, Парыж), вядомая нямецкая і амерыканская кінаактрыса і спявачка.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзілася ў сям'і прускага афіцэра, удзельніка Франка-прускай вайны, і дачкі заможнага ювеліра. У дзяцінстве іграла ў школьным тэатры, наведвала музычныя канцэрты, іграла на скрыпцы і фартэпіяна, але захворванне кісці спыніла яе музычную кар'еру. Вучылася ў Музычнай акадэміі і Школе драматычнага мастацтва М. Рэйнхардта ў Берліне. У пачатку 1920-х пачала спяваць у кабарэ, у 1922 дэбютавала ў кіно (фільм «Малодшы брат Напалеона»). У 1924 выйшла замуж, пражыла са сваім мужам Рудольфам Сайберам толькі пяць гадоў, але шлюб не быў скасаваны да яго смерці ў 1976.

У 1929, калі Марлен Дзітрых ужо знялася ў дзясятку нямых фільмаў, у адным з берлінскіх кабарэ яе заўважыў рэжысёр і прадзюсар Ёзэф фон Штэрнберг. Марлен Дзітрых атрымала ролю спявачкі кабарэ ў фільме «Блакітны анёл» (1930, паводле рамана Т. Мана). Пасля поспеху гэтага фільма, фон Штэрнберг, які ў той час быў палюбоўнікам М. Дзітрых, павёз актрысу ў Галівуд, дзе яна знялася ў фільме «Марока» (1930). Поспех не пакідаў актрысу, неўзабаве М. Дзітрых стала адной з самых высокааплатных актрыс свайго часу. Яна знялася ў надзвычай папулярным «Шанхайскім экспрэсе» (1932), а затым у не меней знакамітай карціне «Венера бландзінка» з Кэры Грантам. У наступныя гады яна стварыла на экране глыбокі і трапны вобраз жанчыны без пэўных маральных прынцыпаў («Прыгожая імператрыца», 1934; «Д'ябал ‒ гэта жанчына», 1935), але жадала з'явіцца на экране і ў іншых амплуа.

Фільмы сярэдзіны 1930-х з яе ўдзелам не мелі значнага поспеху ні ў крытыкаў, ні ў публікі. Актрыса вярнулася ў Еўропу, дзе знялася ў вестэрне «Дэстры зноўку на кані» (1939), дзе ў пары з ёй іграў Джэймс Стуарт. У гады 2-ой сусветнай вайны М. Дзітрых прымала актыўны ўдзел у антыфашысцкай прапагандзе, выступала як спявачка. Пасля 2-й сусветнай вайны яе загасалая было кар'ера атрымала другое дыханне і была зазначаная ў шматлікіх крытычных артыкулах, М. Дзітрых прымала ўдзел ў пастаноўках вядомых тэатраў, у т.л. на Брадвеі. З 1945 яна з'яўлялася ў адным-двух фільмах штогод, іграла ролі свайго даваеннага амплуа. У 1950-я з пераходам на ролі немаладых гераінь паказала сябе як таленавітая актрыса, стварыла яркія і складаныя характары ў фільмах «Сведка абвінавачвання» (1957), «Працэс у Нюрнбергу» (1962) і інш. Апошні фільм з удзелам М. Дзітрых знялі ў 1961, пазней яна адносна рэдка іграла толькі на тэатральнай сцэне.

У 1979 у выніку няшчаснага выпадку — актрыса звалілася на сцэне — М. Дзітрых атрымала складаны пералом нагі і апошнія 13 гадоў свайго жыцця (12 з іх актрыса была прыкаваная да ложка) правяла ў сваёй сядзібе ў Парыжы, падтрымліваючы сувязь з знешнім светам толькі праз тэлефон.

Фільмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • 1922 Такія мужчыны / So sind die Männer
  • 1923 Трагедыя кахання / Tragödie der Liebe
  • 1923 Чалавек у дарозе / Der Mensch am Wege
  • 1923 Скачок у жыццё / Der Sprung ins Leben
  • 1926 Манон Леска / Manon Lescaut
  • 1926 Дзюбары сёння / Eine Dubyrry von heute
  • 1926 Вышэй галаву, Чарлі! / Kopf hoch, Charly!
  • 1926 Мадам не жадае дзяцей / Madame wünscht keine Kinder
  • 1926 Жартаўнік / Der Juxbaron
  • 1927 Яго найвялікшы зман / Madame wünscht keine Kinder
  • 1927 Кафэ Электрык / Café Electric
  • 1928 Прынцэса Олала / Prinzessin Olala
  • 1928 Цалую вашу руку, мадам / Ich küsse Ihre Hand, Madame
  • 1929 Жанчына, па якой тужаць / Die Frau, nach der man sich sehnt
  • 1929 Карабель страчаных / Der Schiff der verlorenen Menschen
  • 1929 Небяспекі шлюбнага перыяду / Gefahren der Brautzeit
  • 1930 Блакітны анёл / Der blaue Engel — Лола Лола
  • 1930 Марока / Morocco — Эмі Джолі
  • 1931 Аганьбаваная / Dishonored — Мэры Калверэр
  • 1932 Шанхайскі экспрэс / Shanghai Express — Магдален
  • 1932 Белакурая Венера / Blonde Venus — Хелен Фарадэй
  • 1933 Песня песень / Song of Songs — Лілі Кжэпанек
  • 1934 Крывавая імператрыца / The Scarlet Empress — Кацярына II
  • 1935 Д'ябал - гэта жанчына / The Devil is a Woman — Конча Перэз
  • 1936 Жаданне / Desire — Мадэлен дэ Бюпрэ
  • 1936 Сад Алаха / The Garden of Allah — Даміні Энфільдэн
  • 1937 Рыцар без даспехаў / Knight Without Amour — Герцагіня Алесандра Уладзінава
  • 1937 Анёл / Angel — Марыя 'Анёл' Бэйкер
  • 1939 Дэстры зноў у сядле / Destry Rides Again — Фрэнчы
  • 1940 Сем грэшнікаў / Seven Sinners — Біжу Блянш
  • 1941 Полымя Новага Арлеана / The Flame of New Orlean — Герцагіня Клэр Лэдо
  • 1941 Мужчынская энергія / Manpower — Фэй Дуваль
  • 1942 Так жадае лэдзі / The Lady is Willing — Элізабет Мадэн
  • 1942 Нягоднікі / The Spoilers — Шэры Малот
  • 1942 Пітсбург / Pittsburg — Джосі 'Ханкі' Вінтэрс
  • 1944 Кісмет / Kismet — Джаміла
  • 1944 Следуючы за хлопцамі / Follow the Boys — камеа
  • 1946 Марцін Руманьяк / Martin Roumagnac — Бланш Феранд
  • 1947 Залатыя завушніцы / Golden Earrings — Лідзія
  • 1948 Замежны раман / A Foreign Affair — Эрыка фон Шлютаў
  • 1949 Галаваломка / Jigsaw — камеа
  • 1950 Страх сцэны / Stage Fright — Шарлот Інвуд
  • 1951 На небе няма шашы / No Highway in the Sky
  • 1951 Ранча з дурной славай / Rancho Notorious — Алтар Кін
  • 1956 Вакол свету за 80 дзён / Around the World in 80 Days — Гаспадыня салона
  • 1957 Монтэ-Карла / Montecarlo — Марыя дэ Крэвесье
  • 1957 Сведка абвінавачвання / Witness for the Prosecution — Крысцін Хельм Воль
  • 1957 Пячатка зла / Touch of Evil — Таня
  • 1961 Нюрнбергскі працэс / Judgment at Nuremberg — Місіс Бертхалт
  • 1962 Чорная ліса. Праўдзівая гісторыя Адольфа Гітлера / The Black Fox. The True Story of Adolf Hitler — дыктар
  • 1963 Парыж у спёку / Paris When It Sizzles — камеа (у цітрах не паказаная)
  • 1978 Прыгожы жыгала - бедны жыгала / Schöner Gigolo, armer Gigolo — Баранеса фон Зомерынг
  • 1984 Марлен / Marlene — голас за кадрам

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Griffith R., Marlene Dietrich, N.Y., 1959;|Kobal J., Marlene Dietrich, L.‒N.Y., 1968.|Дзітрых Марлен // Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік / Уклад. Э.Дубянецкі. — Мн.:, БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6