Татэмізм

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці


Традыцыйныя рэлігіі

Aum


Ключавыя паняцці

Бог · Багіня-маці · Бажаство · Варожбы · Ахвярапрынашэнне · Замагільны свет · Залатое стагоддзе · Ініцыяцыя · Сусветная вось · Сусветнае дрэва · Міф · Манатэізм · Політэізм · Сакральнае · Свяшчэнныя камяні · Сінкрэтызм · Таемныя таварыствы

Найстаражытнейшыя формы рэлігійнасці

Анімізм · Заалатрыя · Культ продкаў · Магія · Полідаксія · Татэмізм · Фетышызм · Шаманізм

Гістарычныя арэалы

Азія (Бон · Будызм · Ведызм · Гіндукушская рэлігія · Даасізм · Джайнізм · Індуізм · Мусок · Сінтаізм · Тэнгрыянства)
Афрыка (Старажытны Егіпет · Цэнтральная і Паўднёвая Афрыка)
Блізкі Усход і Міжземнамор'е (Зараастрызм · Іслам · Іўдаізм · Хрысціянства)
Дакалумбава Амерыка
Дахрысціянская Еўропа (Германцы · Старажытная Арменія · Старажытная Грэцыя · Кельты · Славяне)

Служыцелі культу

Коэны · Брахман · Вяшчун · Друід · Жрэц · Імам · Лама · Чараўнік · Мобед · Манах · Аракул · Свяшчэннік · Шаман

Звышнатуральныя сутнасці

Албаста · Анёл · Асура · Дэман · Джын · Дух · Д'ябал · Дэў · Пярэварацень · Здань · Чорт · Эльф

Татэмізм — некалі амаль універсальная і сёння яшчэ існая рэлігійна-сацыяльная сістэма, у аснове якой ляжыць своеасаблівы культ так званага татэма. Тэрмін гэты, ўпершыню ўжыты Лонгам у канцы XVIII ст., запазычаны ў паўночнаамерыканскага племя аджыбва, на мове якіх totem азначае назву і знак, герб клана, а таксама назву жывёлы, якой клан аказвае спецыяльны культ. У навуковым сэнсе пад татэмізм маецца на ўвазе клас (абавязкова клас, а не індывід) аб'ектаў або з'яў прыроды, якім тая ці іншая першабытная сацыяльная група, род, фратрыя, племя, часам нават кожны асобны пол унутры групы (Аўстралія), а часам і індывід (Паўночная Амерыка) — аддаюць адмысловую глыбокую пашану, з якімі лічаць сябе роднасна звязаным і ад імя якога сябе называюць.

Перажыткі татэмізма на Беларусі[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • J. F. M’Lennan, «The worship of Animals and Plants» («Fortnightly Review», кастр. і ліст. 1869 г. і лют. 1870 г.), таксама ў «Studies in Ancient history» (1896); W. Robertson Smith, «Religion of the Semites» (новы. выд. Лонд., 1894);
  • J. G. Frazer, «Totemism» (1887); яго ж, «The golden hough»; яго ж, «The origin of Totemism» («Fortnightly Review», красавік і май, 1899); яго ж, «Observations on Central Australian Totemism» («Journal of the Anthropological Institute for (Great Britain etc.», люты і май, 1899);
  • В. Spencer, «Remarks on Totemism etc.»; E. Tylor, «Remarks on Totemism» (там жа 1898 г., жнівень і лістапад);
  • A. Lang, «Mythes, Ritual and Religion» (2 выд., 1899); яго ж, «М. Frazer’s theory of totemism» («Fort. Review» LXV);
  • F. B. Jevons, «Introduction to the history of Religion»; яго ж, «The place of Totemism in the evolution of Religion» («Folk-Lore», 1900, X);
  • В. Spencer і Gillen, «The native tribes of Central Australia» (1899);
  • J. Pikler u. F. Somlo, «Der Ursprung des Totemismus» (Берл., 1900);
  • Kohler, «Zur Urgeschichte der Ehe, Totemismus etc.»;
  • G. Wilken, «Het Animisme bijde Volken wan den indischen Archipel» (1884);
  • E. S. Hartland, «The legend of Perseus»;
  • Staneley, «Totemism», «Science», 1900, IX);

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Commons