Чэслаў Неман
Чэслаў НЕ́МАН (сапр. Чэслаў Юліюш Выдрыцкі, польск.: Czesław Niemen (Czesław Juliusz Wydrzycki); 16 лютага 1939, Старыя Васілішкі, цяпер Шчучынскі раён — 17 студзеня 2004, Варшава) — польскі музыка.
Навучаўся ў музыкальнай педагагічнай вучэльні ў Гродне, па класу домбры. Як узгадваў аднакурснiк i сябра Немана Мiкалай Шышыгiн, Чэслаў быў выключна адукаваным чалавекам, але вельмi сумаваў па сваiх Старых Васiлiшках, адкуль быў родам, i часта з'язджаў туды, прапускаючы заняткi. Пасля году навучання Немэн быў выключаны з вучэльнi [1].
У 1958 сям'я Выдрыцкіх пераехала ў Гданьск, дзе Чэслаў паступіў у вышэйшую музычную школу. У пачатку 1960-х ён ужо пачаў выступаць на польскай эстрадзе, а ў 1962 стаў удзельнікам ансамбля «Niebiesko-Czarni», дзе быў не толькі вакалістам, але і складаў песьні. Група карысталася поспехам як у Польшчы, так і за яе межамі і нават выступала ў парыскай «Алімпіі». Менавіта ў гэты перыяд Выдрыцкі узяў сабе псеўданім Неман (у гонар ракі Нёман, на якой ён вырас).
Першае прызнанне прыйшло да артыста ў 1964, калі Марлен Дытрых запісала нямецкую версію яго песьні «Czy mnie jeszcze pamiętasz?». У 1966 Чэслаў пачаткаў складаць матэрыял у духу соўл, а для радыёпраграм запісаў некалькі рускіх народных песень.
Калі Неман другі раз патрапіў у Парыж, яму давялося выступаць разам з такімі знакамітасцямі як «Spencer Davis Group», «Kinks» і «Pretty Things». З-за мяжы Чэслаў вярнуўся з ідэямі хіпі. Ён адгадаваў доўгія валасы, цалкам змяніў імідж, а яго новыя музычныя прыхільнасці знаходзіліся пад моцным уплывам чорнага соўла.
У пачатку 1967 Неман сышоў з «Niebiesko-Czarni» і распачаў уласную кар'еру, сабраўшы гурт «Akwarele». Улетку таго жа года Чэслаў выступіў на фэсце ў Сопаце, дзе зрабіў сэнсацыю песьняй «Dziwny jest ten świat» (Дзіўны гэты свет). Песьня прынесла спеваку першую прэмію. З «Акварэлямі» Неман запісаў тры альбома (з іх найболей удалыя першыя два), правёў сэры тураў і прыняў удзел у шэрагу фэстаў.
У 1969 Чэслаў у цалкам новым асяроддзі стварыў альбом «Niemen Enigmatic», дзе выкарыстаў вершы вядомага польскага паэта Цыпрыяна Норвіда. У пачатку 1970-х у творчасці музыкі ў адрозненне ад ранніх соўл-арыентаваных прац пачалі пераважаць прагрэсіўныя павевы. Змена стылю запатрабавала і змены суправаджальнага складу, і цяпер каманда артыста, якая складалася з будучых чальцоў «SBB», звалася проста «Niemen». Новы калектыў шмат гастраляваў у сябе на радзіме, выяжджаў у Германію, Чэхаславакію, Фінляндыю і Венгрыю, а таксама стаў удзельнікам цырымоніі адкрыцця Алімпійскіх Гульняў у Мюнхене.
У гэты перыяд Чэслаў запісаў для фірмы «CBS» некалькі англамоўных пласцінак. У 1974 Неман сабраў чарговы праект, «Aerolit», з якім выпусціў джаз-рокавы альбом. Новая каманда распалася вельмі хутка, і наступную кружэлку музыка запісваў практычна ў адзіночку. Калі гучанне «Katharsis» было чыста электронным, то праца 1978 «Idee Fixe» з'яўлялася рознапланавай. Тут можна было пачуць і фальклорныя стылізацыі, і электронны авангард і фанк і шматузроўневыя імправізацыі. Да канца 1970-х гастрольная дзейнасць артыста моцна скарацілася. Кружэлка «Postscriptum», выпушчаная супраць волі музыкі, як бы падводзіла рысу вялікага этапу яго творчага шляху.
У 1980-х Неман эксперыментаваў з электроннымі гукамі, а потым захапіўся кампутарнай графікай. Перад тым як знікнуць з поля зроку на доўгі час Нёман выступіў на канцэрце «Old Rock Meeting», прысвечаным 25-годдзю польскага року, і ў 1989 выпусціў альбом «Terra Deflorata».
17 студзеня 2004 Чэслаў Неман сканаў ад рака. Пахаваны на Паванзкоўскіх могілках у Варшаве. У апошнюю дарогу артыста праводзілі найбліжэйшыя родныя, сябры, прадстаўнікі ўладаў і фаны. Урну з парэшткамі Немана пахавалі ў катакомбах.
Калі пачыналася пахаванне, з ініцыятывы Радыётройкі на ўсіх радыёстанцыях Польшчы загучала найбольш вядомая песьня з рэпертуару Чэслава Немана «Дзіўны гэты свет».
Змест |
[правіць] Дыскаграфія
- 1967 Dziwny jest ten świat (LP)
- 1968 Sukces (LP)
- 1969 Czy mnie jeszcze pamiętasz? (LP)
- 1970 Enigmatic (LP)
- 1971 Niemen (2 LP, tzw. «Czerwony Album»)
- 1972 Strange is This World (LP, wyd.RFN)
- 1973 Ode to Venus (LP, wyd. RFN)
- 1973 Niemen Vol. 1 i Niemen Vol. 2 (2 LP, tzw. «Marionetki»)
- 1973 Russische Lieder (LP, wyd. RFN)
- 1974 Mourner's Rhapsody (LP, wyd. RFN, Wielka Brytania, USA)
- 1975 Niemen Aerolit (LP)
- 1976 Katharsis (LP, całkowicie elektroniczna muzyka)
- 1978 Idee Fixe (2 LP + SP)
- 1979 The Best Of Niemen (LP)
- 1980 Postscriptum (LP)
- 1982 Przeprowadzka (MC)
- 1989 Terra Deflorata (LP)
- 1991 Terra Deflorata (wersja rozszerzona) (CD)
- 1991 Gwiazdy mocnego uderzenia: Czesław Niemen (LP)
- 1993 Mouner's Rhapsody (wersja poprawiona i uzupełniona) (CD, wyd. USA)
- 1995 Sen o Warszawie (CD)
- 2001 Czas jak rzeka (CD)
- 2001 spodchmurykapelusza (CD)
- 2002 od początku I (6 CD)
- 2003 od początku II (6 CD)
- 2007 41 Potencjometrów Pana Jana
[правіць] Крыніцы
Зноскі
[правіць] У Сеціве
На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Чэслаў Неман- Цэзары Галінскі. Памёр Чэслаў Немэн // Биржа Информации № 311, 22.01.2004
- Сяргей Дубавец. Чэслаў Немэн. Перадача «Вострая Брама» на «Радыё Свабода», эфір 26 Студзеня 2004
- Т. Кавэцкая. Дзіўны сьвет Чэслава Немэна // Наша Нiва 16 сакавiка 2007
- Ірэна Даўлашэвіч. Там кожны дзень — гэта скарб // Лідскі летапісец № 27-28
