Іл-76

З пляцоўкі Вікіпедыя
Іл-76
Ilyushin IL-76MD - Ukrainian Air Force - 76683 (48367735331 cropped).jpg
Тып ваенна-транспартны самалёт[d] і airplane with 4 jet engines[d]
Распрацоўшчык Авіяцыйны комлекс імя С. У. Ільюшына[d]
Вытворца Авіяцыйны комлекс імя С. У. Ільюшына[d], Tashkent Mechanical Plant[d] і Aviastar-SP[d]
Галоўны канструктар Генрых Наважылаў[d]
Першы палёт 25 сакавіка 1971
Пачатак эксплуатацыі 1974
Эксплуатанты Algerian Il-76 fleet[d][1][2][3], Ангола[1][4], Арменія[1] і Беларусь[1][4]
Адзінак выраблена 950[5]
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Іл-76 (па кадыфікацыі НАТА: Candid — англ.: шчыры, прамы) — савецкі цяжкі ваенна-транспартны самалёт, распрацаваны ў АКБ Ільюшына па праекце і пад кіраўніцтвам акадэміка Г. В. Наважылава; першы ў гісторыі СССР ваенна-транспартны самалёт з турбарэактыўнымі рухавікамі.

Серыйна вырабляўся ў Узбекістане на Ташкенцкім авіяцыйным вытворчым аб’яднанні імя В. П. Чкалава[6]. У 2010 годзе вытворчасць самалёта афіцыйна перанесена ў Расію на завод «Авіястар» у Ульянаўску.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Nuvola apps kaboodle.svg Вонкавыя відэафайлы
Відэа ўзлётаў і пасадак на грунтавыя палосы
Nuvola apps kaboodle.svg Іл-76 узлёт і пасадка з грунтавага аэрадрома
Nuvola apps kaboodle.svg Пасадка на грунтавы аэрадром. Тоцкі палігон. Вучэнні "Цэнтр-2015"
Іл-76 у музеі авіяцыі ў Кіеве

Іл-76 прызначаны для транспарціроўкі тэхнікі і грузаў рознага прызначэння. Самалёт здольны дастаўляць, у залежнасці ад мадыфікацыі, максімальнай масай 28-60 т на адлегласць 3600-4200 км з крэйсерскай хуткасцю 770—800 км/г. Грузавая кабіна мае памеры 24,5 м у даўжыню (з якіх 4,5 прыпадае на Рампа (канструкцыя)|рампу]), 3,46 м у шырыню і 3,4 м у вышыню[7]; нахільная грузавая рампа служыць адначасова трапам для ўезду тэхнікі. Прастора пад падлогай грузавой кабіны выкарыстоўваецца пад дапаможныя грузавыя адсекі для размяшчэння рознага рыштунку.[8].

Усе кабіны Іл-76 герметызаваны, што дае магчымасць перавозіць 145 (у двухпалубным варыянце — 225) салдат з асабістай зброяй або забяспечыць выкід дэсанта-штурмавой групы з 126 чалавек. Самалёт можа транспартаваць усю наменклатуру баявой тэхнікі паветрана-дэсантных дывізій. Адзін Іл-76 можа дэсантаваць парашутным спосабам, на дэсантных платформах, да чатырох адзінак тэхнікі (БМД-1, БМД-2, БТР-Д або ГАЗ-66) або тры з суправаджальным дэсантам да 21 чалавека, або чатыры адзінкі пасадачным спосабам. Таксама можа перавозіць большую частку тэхнікі мотастралковых дывізій.

Самалёт здольны браць на борт да 109 000 л паліва[9] і пераадольваць адлегласць да 6700 км са сярэднім расходам паліва 9 т/гадзіна, перагонная адлегласць да 10 500 км.

Манета Банка Расіі — Серыя: Гісторыя рускай авіяцыі: «ІЛ-76». 1 рубель, срэбра, рэверс.

Прызначаны для эксплуатацыі на бетанаваных і грунтавых аэрадромах з трываласнымі характарыстыкамі не ніжэй 0,6 Мпа, здольны выканаць пасадку на лядовы аэрадром Антарктыды. Даўжыня разбегу на ўзлёце складае 1500—2000 м, а прабег пры пасадцы 930—1000 м. Іл-76 дазваляе даставіць грузы ў цяжкадаступныя месцы, у тым ліку на дрэйфуючыя навуковыя станцыі ў Паўночным Ледавітым акіяне выкарыстоўваючы розныя спосабы іх парашутнага дэсантавання. Характарыстыкі самалёта дазволілі ўстанавіць некалькі сусветных авіяцыйных рэкордаў[8]. Арыентыровачны кошт самалёта — 5 млрд рас.руб. станам на 2017 год[10].

Распрацоўка і вытворчасць[правіць | правіць зыходнік]

28 чэрвеня 1966 года Міністэрства авіяцыйнай прамысловасці СССР даручыла АКБ С. В. Ільюшына правесці даследчыя работы па стварэнні праекта Ваенна-транспартны самалёт|ваенна-транспартнага самалёта][11], з чатырма турбарэактыўнымі рухавікамі, прызначанага для выканання задач, якія ўскладаюцца на ваенна-транспартную авіяцыю па пасадачным і парашутным дэсантаванні войскаў, баявой тэхнікі і ваенных грузаў.[12] . Ужо 25 лютага 1967 года Генеральны канструктар Ільюшын, Сяргей Уладзіміравіч|С. В. Ільюшын зацвердзіў распрацаваную тэхнічную прапанову па стварэнні Іл-76[13].

27 лістапада 1967 года Рада міністраў СССР была прынята пастанова аб пачатку прац па стварэнні Іл-76.[14] . Работы па стварэнні самалёта праходзілі пад кіраўніцтвам намесніка Генеральнага канструктара Г. В. Наважылава (з 28 ліпеня 1970 года Наважылаў — Генеральны канструктар АКБ маскоўскага машынабудаўнічага завода «Авіяцыйны комплекс імя С. В. Ільюшына»). Распрацоўка эскізнага праекта самалёта вялася пад кіраўніцтвам Д. У. Лешчынера. З 12 па 31 мая 1969 года працавала Макетная камісія пад кіраўніцтвам камандуючага ВТА генерал-лейтэнанта Г. Н. Пакілева[15]. Тады на вырабленым у натуральную велічыню макеце самалёта правяралася ў тым ліку і размяшчэнне рознай ваеннай тэхнікі ў самалёце (выбар памераў грузавой кабіны ўяўляў сабой складаную задачу з-за вялікай разнастайнасці перавозімых грузаў і тэхнікі).

Праектаванне самалёта ўскладнялася яшчэ тым, што неабходна было забяспечыць эксплуатацыю самалёта на грунтавых аэрадромах абмежаваных памераў і атрыманні ў гэтых умовах кароткіх даўжынь разбегу і прабегу.[16] .

Акт працы Макетнай камісіі быў зацверджаны Галоўнакамандуючым ВПС П. С. Кутаховым 20 лістапада 1969 года[17] .

Пабудова першага дасведчанага самалёта праводзілася ў Маскве на машынабудаўнічым заводзе «Авіяцыйны комплекс імя С. В. Ільюшына». Першы палёт самалёт здзейсніў 25 сакавіка 1971 года[18] з Цэнтральнага аэрадрома імя М. В. Фрунзе (камандзір — Герой Савецкага Саюза Э. І .Кузняцоў), пасадку здзейсніў на аэрадроме Раменскае. У маі 1971 года самалёт быў упершыню прадстаўлены ўвазе міжнароднай грамадскасці на авіясалоне ў Ле Буржэ. Выпрабаванні самалёт праходзіў у гарнізоне Крачавіцы [крыніца?] (каля Вялікага Ноўгарада) і ў гэтай жа дывізіі (Віцебск-Паўночны, Крачавіцы, Крыжы (Пскоў)) упершыню ўстаў на ўзбраенне ВПС СССР.

Упершыню грамадзяне СССР змаглі ўбачыць Іл-76 у канцы заключнай серыі тэлевізійнага мастацкага фільма Апошні рэйс «Альбатроса», тэлепрэм’ера якога адбылася 20 верасня 1971 года.[19] .

Першы самалёт серыйная вытворчасць здзейсніў свой першы палёт 5 мая 1973 года з аэрадрома Ташкенцкага авіяцыйнага завода, экіпаж лётчыка-выпрабавальніка A. M. Цюруміна. У далейшым самалёты Іл-76 розных мадыфікацый вырабляліся на Ташкенцкім авіяцыйным вытворчым аб’яднанні імя В. П. Чкалава (ТАВАіЧ), усяго за гады вытворчасці пабудавана 955 самалётаў, з іх больш за 100 адпраўлена на экспарт. Эксплуатуецца 393 самалёты. Аб’ёмы вытворчасці даходзілі да 65 самалётаў за год.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 World Air Forces 2014 — 2014.
  2. Frawley G. The International Directory of Military Aircraft 2002/03: The thoroughly revised fourth edition of the only biennial directoy of the world's military aircraft. Features over 320 individual aircraft types currently in service or under development and a fleet inventory of the world's air arms, plus significant UAVs and aircraft carriers.Aerospace Publications, 2002. — ISBN 978-1-875671-55-7
  3. Frawley G. The International Directory of Military Aircraft 1996/97Aerospace Publications, 1996. — ISBN 1-875671-20-X
  4. 4,0 4,1 World Air Forces 2008 — 2008.
  5. http://www.soldiering.ru/avia/airplane/il76.php
  6. Реестр самолётов типа Ильюшин Ил-76/78/А-50
  7. Самалёт Іл-76: лётна-тэхнічныя характарыстыкі. Даведка.(руск.) . РІА Навіны (28 лістапада 2010). Праверана 28 ліпеня 2017.
  8. 8,0 8,1 Ільюшын Іл-76 // на airwar.ru
  9. ТРАНСПАРТНЫ САМАЛЁТ ІЛ-76 І ЯГО МАДЫФІКАЦЫІ (недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 мая 2012. Праверана 3 жніўня 2012.
  10. Іл-76 мяняюць палётнае заданне // «Коммерсантъ» № 101 ад 8.06.2017, стар. 1
  11. Талікаў Н. Д. Тры чвэрці стагоддзя «ільюшынскага» неба… — М.: Веснік Паветранага Флота, 2008. — С. 186
  12. Самалёты АКБ імя Ільюшына. Пад рэдакцыяй акадэміка Г. В. Наважылава
  13. Талікаў Н. Д. Тры чвэрці стагоддзя «ільюшынскага» неба… — М.: Веснік Паветранага Флота, 2008. — С. 189
  14. Талікаў Н. Д. Тры чвэрці стагоддзя «ільюшынскага» неба… — М.: Веснік Паветранага Флота, 2008. — С. 191
  15. Талікаў Н. Д. Тры чвэрці стагоддзя «ільюшынскага» неба… — М.: Веснік Паветранага Флота, 2008. — С. 197
  16. http://www.airwar.ru Ільюшын Іл-76
  17. Талікаў Н. Д. Тры чвэрці стагоддзя «ільюшынскага» неба… — М.: Веснік Паветранага Флота, 2008. — С. 198
  18. Афіцыйны сайт ААТ «Авіяцыйны комплекс імя С. В. Ільюшына». Даты першых палётаў. Архівавана 28 чэрвеня 2013.
  19. «Апошні рэйс Альбатроса» 4-я серыя (1971 год) на партале Youtube. Глядзець на 1:02:00