Андрэ ле Брун

З пляцоўкі Вікіпедыя
Андрэ ле Брун
Дата нараджэння 1737(1737)
Месца нараджэння Парыж
Дата смерці 30 верасня 1811
Месца смерці Вільня
Грамадзянства
Род дзейнасці скульптар
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Андрэ ле Брун (Лебрэн) (фр.: André Le Brun; 1737, Парыж - 30 верасня 1811, Вільня) — прыдворны скульптар польскага караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Алегорыі Справядлівасці і Міра з гербом Рэчы Паспалітай, у Мармуровым зале Каралеўскага замка ў Варшаве (1771)
Андрэ ле Брун. Бюст караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Гродзенскі гісторыка-археалагічны музей.

Франка-фламандскага паходжання. Вучань Жана-Батыста Пігаля. У 1755 годзе выйграў Гран-пры французскай Акадэміі жывапісу і скульптуры.

З 1759 года навучаўся у Французскай акадэміі ў Рыме, таксама стаў чальцом рымскай акадэміі святога Лукі. Яго стыль сфармаваўся пад уплывам рымскага барока. Быў адным з дызайнераў версальскага парка.

У 1768 годзе, дзякуючы садзейнічанню мадам Марыі Тэрэзы Жафрэн, стаў прыдворным мастаком караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага. У 1768—1795 гадах меў тытул "першага скульптара" караля і кіраваў скульптурнай майстэрняй у Каралеўскім замку ў Варшаве.

Будучы ў Польшчы быў схільны да класіцызму. Пасля адрачэння караля пераехаў з ім у Гродна[2], а потым у Пецярбург, у надзеі на пазіцыю прыдворнага скульптара пры імператарскім двары.

Акрамя Рэчы Поспалітай, у 1795—1803 гадах плённа працаваў у Санкт-Пецярбургу.

З 1803 года ў якасці прафесара працаваў на кафедры скульптуры і работы па каменю ў імператарскім Віленскім універсітэце.

Андрэ Жан ле Брун памёр у Вільні ў 1811 году.[3]

Выбраныя працы[правіць | правіць зыходнік]

Бюст гетмана Стэфана Чарнецкага
Конная статуя польскага караля Яна III Сабескага[4]

Гродзенскі гісторыка-археалагічны музей

У экспазіцыі Новага замку знаходзіцца бюст польскага караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага, выраблены ў 1784 годзе для дамініканскага касцёла ў Гродна[5].

Іншыя працы:

У Луўры маюцца тры работы Ле Бруна
  • Тры танцуючых маладых жанчыны, адзетых у антычным стылі
  • Алегарычная кампазіцыя Афіны
  • Нептун з трохзубам у багата упрыгожаным медальёне
У Каралеўскім замку ў Варшаве
  • рад дэкаратыўных скульптур, у тым ліку, алегорыі Справядлівасці і Міру, якія падтрымліваюць шчыт з гербом Рэчы Паспалітай, у Мармуровым зале палаца (1771)
  • рад дэкаратыўных скульптур Вялікага зала (у суаўтарстве з Якубам Манальдзі), у тым ліку, статуі Апалона і Мінервы (каля 1778 года)
  • статуя Славы і большасць адлітых у бронзе (13) бюстаў праслаўленых палякаў у Рыцарскім зале.

Таксама:

  • скульптуры «Танцуючыя сатыры» і «Вакханка» у Лазенках (створаны ў час знаходжання Ле Бруна у Італіі)
  • Чатыры атланты, якія падтрымліваюць балкон над уваходам у Палац Тышкевічаў (Варшава).
  • праект помніка Яну III Собескаму ў Варшаве (выканаў скульптар Ф. Пинк, 1788) у Лазенках і інш.

Заўвагі[правіць | правіць зыходнік]

  1. https://rkd.nl/explore/artists/101467 Праверана 1 кастрычніка 2016.
  2. Stanisław August, ostatni król Polski. Warszawa: Zamek Krolewski, 2011. S. 193.
  3. "LEBRUN André Jean" (in French). Louvre. Retrieved 2014-07-02.
  4. Бронзавую мадэль стварыў Андрэ Ле Брун, а Францішэк Пінк выканаў скульптуру ў камні.
  5. Камісарук С.М. Фрагменты "станіславоваўскага класіцызму" ў мастацкай культуры Гродна // Актуальные проблемы мировой художественной культуры. Гродно: ГрГУ, 2015. С. 113-118.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Katarzyna Mikocka-Rachubowa. Andre Le Brun pierwszy rzeźbiarz krola Stanisława Augusta. 2 t. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2010.
  • Wielka Encyklopedia PWN. Tom 15. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 395. ISBN 83-01-13794-0.
  • Władysław Leśniewski: Historia sztuki polskiej (tom III). Kraków: Wydawnictwo Literackie Kraków, 1965, s. 82.
  • Artur Badach: Zamek Królewski w Warszawie. Fundacja Zbiorów im. Ciechanowieckich. Fundacja Teresy Sahakian. Rzeźba. Katalog zbiorów. Warszawa: Zamek Królewski w Warszawie, 2011, s. 24. ISBN 978-83-7022-187-4.
  • Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 411. ISBN 83-01-08836-2.