Анры Луі Ле Шатэлье

Анры Луі Ле Шатэлье
Анры Луі Ле Шатэлье
	фр.: Henry Louis Le Châtelier
Дата нараджэння	8 кастрычніка 1850[…]
Месца нараджэння	Парыж, Парыж[d], рэгіён Іль-дэ-Франс, Метраполія Францыі, Францыя;
Дата смерці	17 верасня 1936[…] (85 гадоў)
Месца смерці	Мірыбель-лез-Эшэль[d], canton of Saint-Laurent-du-Pont[d], arrondissement of Grenoble[d], дэпартамент Ізер, Францыя;
Грамадзянства	Францыя;
Бацька	Louis Le Chatelier[d]
Дзеці	François Le Chatelier[d]
Род дзейнасці	хімік, інжынер, прафесар
Навуковая сфера	металазнаўства
Месца працы	Калеж дэ Франс; Парыжскі ўніверсітэт;
Навуковая ступень	Bachelor of Letters[d] (1867) і бакалаўр навук[d] (1868)
Альма-матар	Парыжскі ўніверсітэт; Калеж-ліцэй Жака Дэкура[d]; Вышэйшая політэхнічная школа[d] (верасень 1870); Горная школа Парыжа[d] (1873); Калеж Станіслава ў Парыжы[d];
Член у	Лонданскае каралеўскае таварыства; Акадэмія навук СССР; Пецярбургская акадэмія навук; Ліга французскай айчыны[d]; Расійская акадэмія навук; Пруская акадэмія навук; Нацыянальная акадэмія навук Італіі[d]; Шведская каралеўская акадэмія навук; Французская акадэмія навук; Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук; Турынская акадэмія навук[d]; Нацыянальная акадэмія дэі Лінчэі;
Узнагароды	медаль Дэві[d] (1916) Bessemer Gold Medal[d] ганаровы доктар Мадрыдскага ўніверсітэта Камплутэнсэ[d] (1934) honorary doctor of the Technical University of Denmark[d] (1921) замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства[d] (26 чэрвеня 1913)
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Анры́ Луі́ Ле Шатэлье́ (фр.: Henri Louis Le Chatelier; 8.10.1850, Парыж — 17.9.1936) — французскі фізікахімік і металазнавец, адзін з заснавальнікаў металазнаўства.

Член Парыжскай АН (1907). Ганаровы член АН СССР (1927). Прафесар Парыжскай вышэйшай горнай школы (1877—1919), Калеж дэ Франс (1898—1907) і Парыжскага ўніверсітэта (1907—25). Прэзідэнт Французскага хімічнага таварыства (1931).

Навуковая работа

Навуковыя працы па вывучэнні уплыву ціску і тэмпературы на раўнавагу ў хімічных рэакцыях, па даследаванні металургічных і хіміка-тэхналагічных працэсаў.

Сфармуляваў агульны закон зрушэння хімічнай раўнавагі (гл. прынцып Ле Шатэлье — Браўна). Сканструяваў тэрмаэлектронны пірометр, металаграфічны мікраскоп (1897), удасканаліў методыку даследавання будовы металаў і сплаваў.

Зноскі

↑ Henry Louis Le chatelier // Léonore database — ministère de la Culture. Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2886420"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602"></a>
↑ ^а ^б Lette M. Henry-Louis Le Chatelier // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
↑ Ле Шателье Анри Луи // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>
↑ Ле Шателье Анри Луи // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>
↑ ^а ^б ^в www.accademiadellescienze.it Праверана 1 снежня 2020.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a>
↑ list of professors at Collège de France
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3253460"></a>
↑ ^а ^б ^в ^г Complete Dictionary of Scientific Biography — Дэтройт: Charles Scribner's Sons, 2008. — ISBN 978-0-684-31559-1 Праверана 8 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12439"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28970153"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845617"></a>
↑ https://collections.royalsociety.org/Dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Persons&dsqSearch=Code==%27NA421%27&dsqCmd=Show.tcl Праверана 8 кастрычніка 2017.
↑ (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18315206 Праверана 20 студзеня 2026.

Літаратура

Ле Шатэлье // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. С. 226.
Манолов К. Великие химики: Пер. с болг. Т. 2. 3 изд. М., 1986.

[_cb743846ce1bf6c8-1] Henry Louis Le chatelier // Léonore database — ministère de la Culture. Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2886420"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602"></a>

[_42799efbf2cb6321-2] а ^б Lette M. Henry-Louis Le Chatelier // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>

[_870d6684c1810a96-3] Ле Шателье Анри Луи // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>

[_efb28889e8f7336f-4] Ле Шателье Анри Луи // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>

[_6e236b839d85ffe8-5] а ^б ^в www.accademiadellescienze.it Праверана 1 снежня 2020.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a>

[_420287af5bfbc07f-6] st of professors at Collège de France
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3253460"></a>

[_586b192b2c60d578-7] а ^б ^в ^г Complete Dictionary of Scientific Biography — Дэтройт: Charles Scribner's Sons, 2008. — ISBN 978-0-684-31559-1 Праверана 8 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12439"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28970153"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845617"></a>

[_155647c2ad9dc952-8] ttps://collections.royalsociety.org/Dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Persons&dsqSearch=Code==%27NA421%27&dsqCmd=Show.tcl Праверана 8 кастрычніка 2017.

[_906d839d46933213-9] (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18315206 Праверана 20 студзеня 2026.

[1]

[2]

[4]

[5]

[3]

[6]

[7]

[8]

[9]