Арэст Адамавіч Кіпрэнскі

Арэст Адамавіч Кіпрэнскі
руск.: Орест Кипренский
Аўтапартрэт, 1828
Дата нараджэння	13 (24) сакавіка 1782
Месца нараджэння	Нежнава[d], Пецяргофскі павет[d], Санкт-Пецярбургская губерня, Расійская імперыя
Дата смерці	12 (24) кастрычніка 1836 (54 гады)
Месца смерці	Рым, Папская вобласць
Месца пахавання	Рым
Грамадзянства	Расійская імперыя
Род дзейнасці	мастак, графік
Жанр	партрэт
Вучоба	Імператарская Акадэмія мастацтваў (1803)
Мастацкі кірунак	рамантызм
Узнагароды
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Арэст Адамавіч Кіпрэ́нскі (13 (24) сакавіка 1782, Нежнава^[d], Санкт-Пецярбургская губерня — 12 (24) кастрычніка 1836, Рым) — рускі мастак, графік і жывапісец, майстар партрэта.

Біяграфія

Арэст Кіпрэнскі, пазашлюбны сын памешчыка А. С. Дзьяканава, нарадзіўся 13 (24) сакавіка 1782 на мызе Няжынскай (в. Нежнава, дзе ўстаноўлена мемарыяльная дошка, а ў 2012 годзе плануецца ўстаноўка помніка) (паблізу Капор’я, на тэрыторыі цяперашняй Ленінградскай вобласці). Па дакументах быў запісаны ў сям’ю прыгоннага Адама Швальбэ.

Атрымаўшы вольную, ў 1788 годзе быў залічаны ў выхаваўчае вучылішча пры пецярбургскай Акадэміі мастацтваў пад прозвішчам Кіпрэнскі. Вучыўся ў акадэміі да 1803 года. Жыў у Маскве (1809 год), Цверы (1811 год), Пецярбургу (1812 год), а ў 1816—1822 і ад 1828 года — у Рыме і Неапалі.

У ліпені 1836 Кіпрэнскі ажаніўся з Аннай-Марыяй Фалькучы, для чаго яму папярэдне давялося прыняць каталіцтва.

Мастак памёр у Рыме 17 кастрычніка 1836 года ад запалення лёгкіх і быў пахаваны там жа ў царкве Сант-Андрэа-дэле-Фратэ.

Творчасць

Працаваў пераважна ў жанры партрэта, у якім імкнуўся ўвасобіць рамантычны ідэал яркай, унутрана незалежнай асобы. Творчасці ўласцівы прыўзнятасць вобразаў, эмацыйная насычанасць у раскрыцці псіхалагічнага стану мадэлі, вылучэнне твара святлом на цёмным фоне, кантрасты плям насычанага колеру, вытанчаны каларыт, дакладнасць і выразнасць малюнка. Аўтар жывапісных партрэтаў А. К. Швальбе (1804), Я. В. Давыдава (1809), хлопчыка Чалішчава (каля 1809), Д. М. Хвастовай (1814), А. С. Пушкіна (1827), М. А. Патоцкай і С. А. Шувалавай з эфіопкай (каля 1835), аўтапартрэта з пэндзлямі за вухам (1808—09), серыі графічных партрэтаў удзельнікаў Айчыннай вайны 1812 года і інш.

Літаратура

• В. Я. Буйвал. Кіпрэнскі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — С. 275. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).

Спасылкі

• Кіпрэнскі Арэст Адамавіч. Біяграфія і творчасць мастака на Artonline.ru Архівавана 22 лютага 2008. (руск.)
• Арэст Адамавіч Кіпрэнскі у бібліятэцы «Старацель»
• Партрэт садоўніка (руск.)
• Партрэт Давыдава Архівавана 18 верасня 2008. (руск.)
• Настаўнік Кіпрэнскага — Элізар Шэнау Архівавана 5 мая 2009. (руск.)
• Галерэя карцін Арэста Кіпрэнскага, біяграфія і аналіз аўтапартрэтаў (руск.)