Блакітніца карлікавая

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Блакітніца карлікавая
Zwerg-Bläuling (Cupido minimus) 1 (HS).jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Cupido minimus (Fuessly, 1775)

Сінонімы
  • Papilio minimus Fuessly, 1775
  • Papilio alsus Denis & Schiffermüller, 1775
  • Papilio minimus Esper, 1777
  • Papilio puer Schrank, 1801
  • ?Lycaena happensis Matsumura, 1927[1]
Падвіды
  • Cupido minimus albocilia Van Oorschot & Van den Brink, 1984
  • Cupido minimus alsoides Gerhard, 1853
  • Cupido minimus howkowi Tutt, 1909
  • Cupido minimus latecaerulea Verity, 1946
  • Cupido minimus magna Rühl, 1895
  • Cupido minimus magnus Rühl, 1895
  • Cupido minimus noguerae Haig-Thomas, 1929
  • Cupido minimus trinacriae Verity, 1919
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
NCBI  596548
Спарванне самца (ён злева) і самкі
Спарванне самца і самкі, якія сядзяць на Polygala chamaebuxus

Блакітніца карлікавая (Cupido minimus) — мірмекафільны від дзённых матылькоў з сямейства Блакітніцы (Lycaenidae).

Распаўсюджанне[правіць | правіць зыходнік]

Палеарктычны від. Умераны пояс Еўразіі. Паўночная Еўразія, Каўказ, Малая Азія, Цянь-Шань, Алай, Манголія[1][2]. Сустракаецца ў Славакіі, Венгрыі і Румыніі. У Беларусі — вельмі рэдкі від, але ў характэрных месцах пражывання можа назірацца ў дастаткова вялікай колькасці. На Украіне распаўсюджаны месцамі ў Прыкарпацці і Закарпацці, нярэдкі ў лесастэпавай зоне, пранікаючы там-сям у лясную і стэпавую зоны. Сустракаецца таксама ў Горным Крыму[3].

Шырока распаўсюджаны ў еўрапейскай частцы Расіі, на поўначы дасягае Палярнага Урала, наваколля Мурманска, на поўдні — поўначы Астраханскай і Растоўскай абласцей. Вядомыя новыя знаходкі віду на Каўказе[3]: у ваколіцах Кіславодска і станцыі Падкумак (Стаўрапольскі край), а таксама ў субальпійскім поясе гор (Эльбрус, Тэгенеклі, Іткол) у Кабардзіна-Балкарыі. Вядомы ў наступных рэгіёнах: у Еўрапейскай частцы (у тым ліку Ленінградская вобласць, Рэспубліка Комі), Урал (да тундры паўночнага Урала), Сібір, Далёкі Усход (Магаданская вобласць, Камчатка, Прыамур'е, Хабараўскі і Прыморскі краі, Сахалін, Якуція)[4][5].

Этымалогія[правіць | правіць зыходнік]

Від быў упершыню апісаны ў 1775 годзе швейцарскім энтамолагом Іаганам Каспаром Фюслі і названы ім «minimus» (лац.) (лац.) (маленькі, малюсенькі) у сувязі з адносна дробным памерам[6].

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Даўжыня 9-15 мм[4][7]. Крылы самца зверху бурага колеру (амаль чорныя). Самка бурая. Жылкі Sc (субкастальная) і R1 (Cs) на пярэднім крыле паасобныя (у блізкага віду Cupido osiris яны суцэльныя).

Месцапражыванне[правіць | правіць зыходнік]

Засяляе сухія лугі, узлескі, прасекі, пусткі, старыя кар’еры на вапнавых глебах. На поўначы арэала засяляе лугавінныя і ернікавыя тундры. У сярэдняй паласе жыве ў сухіх лугах у далінах рэк. На поўдні засяляе рознатраўныя стэпы ў бэльках, зёлкава-рознатраўныя лугі ўрочышчаў. У Крыму сустракаецца на вільготных лясных палянах і на яйле.

Біялогія[правіць | правіць зыходнік]

На поўначы арэала развіваецца ў адным пакаленні, у Польшчы, Беларусі, на Украіне і ў больш паўднёвых раёнах Еўрапейскай часткі Расіі за год развіваецца два пакалення. Час лёту імага — з сярэдзіны мая да сярэдзіны чэрвеня і з сярэдзіны ліпеня да сярэдзіны жніўня. Самка адкладае адзінкавыя яйкі на кветкі кармавых раслін. Гусеніцы развіваюцца з восені па май і ў чэрвені-ліпені, сілкуюцца кветкамі і насеннем. Зімуе вусень апошніх узростаў (часам два сезону) або кукалка. Вусені сілкуюцца кветкамі і лісцем такіх раслін як астрагал (Astragalus), люцэрна (Medicago), вязель (Coronilla)[6] і іншых травяністых бабовых[4]. У год 1 або 2 пакалення (май—чэрвень, ліпень—жнівень)[6], на поўначы адно пакаленне[8]. Зімуе кукалка[6]. Яйкі зеленаватыя, злёгку пляскатыя. Вусені светла-зялёныя з жаўтлявымі палоскамі[8].

Мірмекафільны від, вядомая яго сімбіятычная сувязь з мурашкамі наступных відаў: Lasius niger, Lasius alienus, Formica rufibarbis, Plagiolepis vindobonensis, Myrmica rubra і Formica fusca[9].

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 Cupido (англ.
  2. Cupido (Cupido) minimus (Fuessly 1775) (англ.
  3. 3,0 3,1 Моргун Д.
  4. 4,0 4,1 4,2 Определитель насекомых Дальнего Востока России.
  5. Корб С. К., Большаков Л. В. Каталог булавоусых чешуекрылых бывшео СССР (2-е издание, перер. и доп.) // . — Тула: Гриф иК, 2011. — С. 79. — 124 с. — (Эверсмания. Энтомологические исследования в России и соседних регионах. Отд.вып. 2.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Моргун Дмитрий Владимирович. Булавоусые чешуекрылые европейской России и сопредельных стран. Определитель-справочник. — М.: МГСЮН, 2002. — С. 145. — 208 с.
  7. Львовский А. Л., Моргун Д. В. Булавоусые чешуекрылые Восточной Европы. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2007. — Т. 8. — С. 77. — 443 с. 
  8. 8,0 8,1 Татаринов А. Г., Долгин М. М. Булавоусые чешуекрылые. — СПб.: Наука, 1999. — С. 144. — 183 с. 
  9. Tom Tolman, Richard Lewington. (1998).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]