Якуція

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Республика Саха (Якутия)
Саха Өрөспүүбүлүкэтэ
Рэспубліка Саха (Якуція)
герб
сцяг
RussiaSakha2007-07.png
Афіцыйная мова руская, якуцкая
Тып суб'екту федэрацыі Рэспубліка
Федеральная акруга Далёкаўсходняя
Эканамічная акруга Далёкаўсходняя
Сталіца Якуцк
Прэзідэнт Ягор Афанасьевіч Барысаў
Плошча
- Усяго
- % Вада
1 месца
3 103 200 км2
Насельніцтва
- Усяго (2002)
- Шчыльнасць
58 месца
949 280
0,3/км²
Аўтамабільны код 14
Часавы пояс UTC+9...+11
Sakha Yakutia rep.png

Рэспубліка Саха (Якуція) (Саха Өрөспүүбүлүкэтэ, Саха Сирэ[1]), афіцыйнай назвы Якуція няма толькі сурагат Рэспубліка Саха (Якуція), на якуцкай мове толькі Саха без дадатку Якуція. Колішнія назвы: Якуцкая АССР (1922-1990), Якуцкая-Саха ССР (1990-1991) — суб'ект Расійскай Федэрацыя, размешчаны ў паўночна-усходняй Сібіры. Найбольш вялікі суб'ект Расіі і найбуйнейшая адзінка адміністрацыйнага падзелу ў свеце.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Звыш 40 % тэрыторыі Якуціі знаходзіцца за Палярным кругам. Берагі даволі парэзаныя. На паўночным захадзе знаходзіцца бухта Нордвік, на поўнач ад яе — востраў Вялікі Бегічаў, на ўсход ад якога размешчаны Анабарскі і Алянёкскі залівы. На ўсход ад дэльты р. Лены глыбока ў сушу ўразаецца губа Буор-Хая з бухтай Ціксі, на ўсход ад якой размешчаны Янскі і Калымскі залівы.           Большую частку Якуціі займаюць шырокія горныя сістэмы і пласкагор'і. Тэрыторыя Якуціі па рэльефе падзяляецца на тры часткі: Заходнюю, Паўднёвую і Усходнюю. Заходняя Якуція займае Сярэднесібірскае пласкагор'е (сярэдняя вышыня 500—700 м), якое на поўначы абмежавана Паўночна-Сібірскай нізінай, а на ўсходзе — Цэнтральнаякуцкай раўнінай, якая характарызуецца багаццем неглыбокіх замкнёных паніжэнняў (аласаў). Паміж нізоўях рэк Алянёк і Лена працягваецца краж Чаканоўскага. У Паўднёвай Якуціі размешчана Алданскае нагор'е (сярэдняя вышыня 650—1000 м), на поўдзень ад яго, — Станавы хрыбет, на поўнач — Прыленскае плато. Ва ўсходняй Якуціі пераважаюць буйныя горныя сістэмы. Уздоўж правага берага рэк Лены і Алдана працягваецца Верхаянскі хрыбет, на ўсход ад яго — хрыбет Чэрскага (вышэйшы пункт Якуціі — гара Перамога, 3147 м).

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Насельніцтва Якутыі складае 950,7 тыс. чал. (2005). Удзельная вага гарадскога насельніцтва: 64,2 %, шчыльнасць насельніцтва: 0,3 чал./км². Такім чынам, шчыльнасць насельніцтва ў Якуціі з’яўляецца самай нізкай сярод усіх суб'ектаў Расійскай Федэрацыі. Нацыянальны склад насельніцтва разнастайны. Асноўнымі этнічнымі супольнасцямі з’яўляюцца якуты (45,54 %) і рускія (41,15 %). Таксама ў рэспубліцы пражываюць украінцы (3,65 %), беларусы (0,45 %). Агулам, паводле перапісу насельніцтва ў 2002 г., у Якуціі пражываюць каля 127 розных народнасцяў. 64,26 % ад усяго насельніцтва з’яўляюцца гараджанамі, 35,74 %, адпаведна, сельскім насельніцтвам. Гарадамі з найбольшай колькасцю жыхароў з’яўляюцца Якуцк (235,6 тыс.), Нерунгры (69,1 тыс.), Мірны (34,4 тыс.), Ленск (26,2 тыс.) і Алдан (20,5 тыс.).

Якуція падзяляецца на 11 гарадоў, 35 улусаў і асобную адміністрацыйную адзінку Новасібірскія астравы.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Сімволіка[правіць | правіць зыходнік]

Цэнтры раёнаў[правіць | правіць зыходнік]

Некаторыя населеныя пункты[правіць | правіць зыходнік]

Некаторыя астравы[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Саха Сірэ — Якуцкая зямля, звычайна перакладаецца як Якуція.
Commons