Горад Гожаў Велькапольскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Горад Гораў Вялікапольскі)
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Гожаў Велькапольскі
Gorzów Wielkopolski
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Collage of views of Gorzow Wielkopolski, Poland.jpg
Гожаў Велькапольскі

Каардынаты: 52°44′00″ пн. ш. 15°15′00″ у. д. / 52.733333° пн. ш. 15.25° у. д. (G) (O) (Я)52°44′00″ пн. ш. 15°15′00″ у. д. / 52.733333° пн. ш. 15.25° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Ваяводства
Павет
Ранейшыя назвы
Landsberg an der Warthe
Горад з
Плошча
85,72 км²
Вышыня цэнтра
19-82 м
Насельніцтва (2014)
124 344[1] чалавек
Шчыльнасць
1 451 чал./км²
Тэлефонны код
095
Паштовыя індэксы
66-400 по 66-414
Аўтамабільны код
FG
TERC (GUS)
0861011
Афіцыйны сайт

Гожаў Велькапольскі (Польшча)
Гожаў Велькапольскі
Гожаў Велькапольскі

Гожаў Велькапольскі (польск.: Gorzów Wielkopolski, ням.: Landsberg an der Warthe) — горад на правах павета ў заходняй Польшчы, з'яўляецца сядзібай ваяводы Любушскага ваяводства. Горад знаходзіцца на рацэ Варце. Колькасць жыхароў у Гораве Вялікапольскім налічвае каля 124,3 тыс. чалавек[2]., што ставіць яго на 31 месца па колькасці насельніцтва ў Польшчы. Адлегласць па прамой паміж гарадамі Гожаў Велькапольскі — Мінск 817 км, да Варшавы — 397 км[3].

Горад знаходзіцца на ўскраіне Гожаўскай катлавіны, якая знаходзіцца ў Гожаўскай раўніне над Вартай, у вусці ракі Клёдаўкі, на вышыні ад 19 да 82 м над узроўнем мора. Гожаў-Вялікапольскі знаходзіцца за 53 км ад мяжы з Германіяй і за 135 км ад Берліна. Сядзіба сейміка Любушскага ваяводства знаходзіцца за 112 км у Зялёнай Гуры. Горад знаходзіцца на тэрыторыі гістарычнага раёна «Любушская зямля». Пасля заваявання любушанаў палянамі, гэта тэрыторыя была далучана да Вялікапольшчы. Потым, у 1252 годзе тэрыторыя была далучана да Брандэрбурскага маркграфства. Да 1945 года горад знаходзіўся ў складзе нямецкіх земляў, пасля Другой сусветнай вайны Гожаў-Вялікапольскі перайшоў пад уладу Польшчы.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У Х стагоддзі тэрыторыя вакол вусця ракі Варты знаходзілася ў межах дзяржавы палянаў, а потым Польскага каралеўства. Феадальны падзел Польскага каралеўства прывёў да перахода гэтай тэрыторыі пад уладу заходніх суседзяў. У 1249 годзе любуцкая зямля трапіла пад уладу Брандэнбурга згодна з дамовай паміж Баляславам Рагаткам і архібіскупам Брандэнбурга. 2 ліпеня 1257 года рыцар Альбрэхт дэ Люгэ атрымаў дазвол ад маркграфа Іагана I на заснаванне на мяжы марграфства горада Landisberch Nova. Горад пачаў хутка развівацца і стаў культурным і гандлёвым цэнтрам ва ўсходняй Германіі. Праз некаторы час назва змянілася на Ландсберг. У 1537 годзе горад перажыў гусіцкую аблогу, у XVII стагоддзі некаторы час знаходзіўся ў шведскай акупацыі, потым некаторы тут знаходзіліся расійскія войскі, была выплачана кантрыбуцыя напалеонаўскім войскам. У 1892 годзе Ландсберг быў невялікім горадам, цэнтрам акругі.

Пад час II сусветнай вайны горад быў зруйнаваны пад час яго ўзяцця войскамі СССР, якія занялі яго 30 студзеня 1945 года. Пасля сканчэння вайны горад быў перададзены Польшчы ў складзе якой была зменена яго назва на Гожаў над Вартай, а праз некаторы час была дадана прыстаўка Вялікапольскі. Нямецкія грамадзяне былі выселены ў Германію, а на іх месца перасялялі жыхароў Крэсаў.

Пасля вайны адбылася хуткае развіццё горада. З 1945 да 1950 года Гожаў быў галоўным цэнтрам адміністрацыі заходніх паветаў Пазнаньскага ваяводства. Пасля гэтага горад пачынае паступова страчваць адміністрацыйнае значэнне ў краіне. З 1950 года горад быў далучаны да новаўтворанага Зялёнагорскага ваяводства. У 1960-х гадах колькасць насельніцтва налічвае каля 50 тыс. чалавек, што пераўзышло перадваенны ўзровень. У канцы 1960-х гадоў у Гораве хутка пачынае развівацца прамысловасць. У 1970-х з'яўляюцца першыя вышэйшыя навучальныя ўстановы. У 1975 годзе Гожаў становіцца сталіцай новаўтворанага Гожаўскага ваяводства, а ў 1979 годзе колькасць насельніцтва дасягае 100 тыс. чалавек. У 1980-х гадах Гожаў становіцца адным з цэнтраў актыўнасці «Салідарнасці».

З 1990-х гадоў пачынаецца актыўнае развіццё прыватнага сектару эканомікі горада. З 1999 года Гожаў Велькапольскі стаў сядзібай ваяводы Любушскага ваяводства.

Гарады-пабрацімы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2014, stan na 01.01.2014. [1]
  2. Główny Urząd Statystyczny. Baza Demografia. Ludność. Stan, ruch naturalny i wędrówki ludności w I kwartale 2014 r., stan na 31.03.2014. [2]
  3. Адлегласці паміж гарадамі — [3]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]