Дзмітрый Іосіфавіч Іваноўскі

Дзмітрый Іосіфавіч Іваноўскі
Дзмітрый Іосіфавіч Іваноўскі
	руск.: Дми́трий Ио́сифович Ивано́вский
Дата нараджэння	28 кастрычніка (9 лістапада) 1864
Месца нараджэння	Гдоўскі павет[d], Санкт-Пецярбургская губерня, Расійская імперыя;
Дата смерці	20 чэрвеня 1920 (55 гадоў)
Месца смерці	Растоў-на-Доне, Растоўская акруга[d], Данская вобласць[d], РСФСР;
Месца пахавання	Брацкія могілкі[d];
Грамадзянства	Расійская імперыя;
Род дзейнасці	вірусолаг, батанік, біёлаг
Навуковая сфера	Фізіялогія; Мікрабіялогія; Вірусалогія
Месца працы	Варшаўскі ўніверсітэт; Растоўскі дзяржаўны ўніверсітэт; Імператарскі Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт;
Навуковая ступень	магістр і доктарская ступень[d]
Альма-матар	Імператарскі Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт (1888); Ларынская гімназія[d] (1883);
Навуковы кіраўнік	А. С. Фамінцын
Узнагароды
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Дзмітрый Іосіфавіч Іваноўскі (28 кастрычніка (9 лістапада) 1864, с. Нізы, Пецярбургская губерня — 20 красавіка 1920, Растоў-на-Доне) — расійскі фізіёлаг раслін і мікрабіёлаг, заснавальнік вірусалогіі.

Біяграфія

Скончыў Пецярбургскі ўніверсітэт ў 1888 годзе і быў пакінуты пры кафедры батанікі. Пад кіраўніцтвам А. М. Бекетава, А. С. Фамінцына і X. Я. Гобі вывучаў фізіялогію раслін і мікрабіялогію.

Асістэнт Батанічнай лабараторыі Пецярбургскай АН (з 1890 года), прыват-дацэнт Пецярбургскага (1895—1901), прафесар Варшаўскага (1901—1915) і Данскога (з 1915 года) універсітэтаў.

Памёр 20 красавіка 1920 года ў Растове-на-Доне. Пахаваны на тэрыторыі брацкіх могілак, у яго паўночна-ўсходняй частцы.

Навуковая дзейнасць

Пачаўшы ў 1887 годзе вывучэнне захворванняў тытуню на тэрыторыі Бесарабіі і Нікіцкага батанічнага саду, размежаваў так званыя рябуху і мазаічную хваробу (сумесна з В. В. Полаўцавым). Высветліў (1892), што ўзбуджальнік апошняй, у адрозненне ад бактэрый, нябачны ў мікраскоп пры самым моцным павелічэнні, праходзіць праз фарфоравыя фільтры і не расце на звычайных пажыўных асяроддзях. Выявіў у клетках хворых раслін крышталічныя ўключэнні («крышталі Іваноўскага»), адкрыўшы, такім чынам, асаблівы свет узбуджальнікаў захворванняў небактэрыяльнай і непратазойнай прыроды, названых пасля вірусамі. Іваноўскі разглядаў іх як драбнюткія жывыя арганізмы. Акрамя таго, Іваноўскі апублікаваў працы пра асаблівасці фізіялагічных працэсаў у хворых раслінах, уплыў кіслароду на спіртавое закісанне у дрожджаў, стане хларафілу ў раслінах, яго ўстойлівасці да святла, значэнні караціну і ксантафілу, па глебавай мікрабіялогіі.

Зноскі

↑ ^а ^б ^в Ивановский, Димитрий Иосифович // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1905. — Т. доп. Iа. — С. 806.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892474"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24422181"></a>
↑ Dmitry Ivanovsky // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
↑ ^а ^б Максимов Н. А. Очерк истории физиологии растений в России // Труды института истории естествознания — 1947. — Т. 1. — С. 21–79.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q135001802"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q134720447"></a>
↑ ^а ^б Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 — М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 686. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137170397"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4070706"></a>
↑ ^а ^б ^в ^г Рихтер Я. А., Глебов М. П., Рихтер Т. Я. Дорога в будущее: К истории кружка «Маленьких ботаников», The Road to the Future: the History of “The Little Botanists” Society // Историко-биологические исследования — 2018. — Т. 10, вып. 4. — С. 8–38. — ISSN 2076-8176; 2500-1221 — doi:10.24411/2076-8176-2018-11975
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q130369123"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126725109"></a>

Літаратура

Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2

[_e7c23f8f1d1d7c81-1] а ^б ^в Ивановский, Димитрий Иосифович // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1905. — Т. доп. Iа. — С. 806.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892474"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24422181"></a>

[_7e64cf43b1b927ab-2] Dmitry Ivanovsky // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>

[_56b8382f5489b009-3] а ^б Максимов Н. А. Очерк истории физиологии растений в России // Труды института истории естествознания — 1947. — Т. 1. — С. 21–79.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q135001802"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q134720447"></a>

[_0e3a68b407bef9e9-4] а ^б Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 — М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 686. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137170397"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4070706"></a>

[_f26086d3fd4893ee-5] а ^б ^в ^г Рихтер Я. А., Глебов М. П., Рихтер Т. Я. Дорога в будущее: К истории кружка «Маленьких ботаников», The Road to the Future: the History of “The Little Botanists” Society // Историко-биологические исследования — 2018. — Т. 10, вып. 4. — С. 8–38. — ISSN 2076-8176; 2500-1221 — doi:10.24411/2076-8176-2018-11975
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q130369123"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126725109"></a>

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]