Перайсці да зместу

Конан Трафімавіч Малоды

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Конан Трафімавіч Малоды
руск.: Ко́нон Моло́дый
Род дзейнасці разведчык
Дата нараджэння 17 студзеня 1922(1922-01-17)
Месца нараджэння
Дата смерці 11 кастрычніка 1970(1970-10-11)[1] (48 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Бацька Трафім Конанавіч Малоды[d]
Альма-матар
Партыя
Бітвы/войны
Узнагароды і прэміі
Ордэн Чырвонага Сцяга Ордэн Айчыннай вайны I ступені Ордэн Айчыннай вайны II ступені ордэн Чырвонай Зоркі медаль «За баявыя заслугі» медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» юбілейны медаль «Дваццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» юбілейны медаль «40 гадоў Узброеных Сіл СССР» юбілейны медаль «50 гадоў Узброеных Сіл СССР» медаль «За бездакорную службу» II ступені медаль «За бездакорную службу» III ступені
Ганаровы супрацоўнік дзяржбяспекі
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Ко́нан Трафі́мавіч Мало́ды (19221970) — кадравы савецкі разведчык-нелегал перыяду халоднай вайны, палкоўнік, што дзейнічаў пад імем Гордана Лансдэйла.

Старшыня КДБ пры СМ СССР У. Я. Сямічасны (1-ы злева) прымае савецкіх разведчыкаў Рудольфа Абеля (2-і злева) і Конана Маладога (2-і справа). Масква, верасень 1964 года.

Нарадзіўся 17 студзеня 1922 года ў Маскве ў сям'і навуковых працаўнікоў. Пасля таго, як памёр бацька, фізік Трафім Конанавіч Малоды (1889—1929), маці (Еўдакія Канстанцінаўна Малодая, прафесар НДІ пратэзавання) адна працягвала выхоўваць дваіх дзяцей.

У 1932 годзе Малоды выехаў у ЗША, дзе вучыўся ў сярэдняй школе ў Сан-Францыска[2].

Жыў у цёткі, якая пераехала ў ЗША яшчэ ў 1914 годзе. У 1938 годзе вярнуўся ў Маскву і працягваў навучанне ў 36-й сярэдняй школе, якую скончыў у 1940 годзе. У кастрычніку таго ж года быў закліканы ў армію.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны

[правіць | правіць зыходнік]

Конан Трафімавіч Малоды браў удзел у Вялікай Айчыннай вайне. Ён знаходзіўся на фронце з першых дзён вайны. У 1946 годзе дэмабілізаваўся ў званні лейтэнанта і паступіў на юрыдычны факультэт Акадэміі вонкавага гандлю. У акадэміі вывучаў кітайскую мову. У 1951 годзе па сканчэнні застаўся выкладаць у ёй кітайскую мову. Браў удзел у напісанні падручніка кітайскай мовы. Чле УКП(б).

У нелегальнай разведцы

[правіць | правіць зыходнік]

У органах вонкавай разведкі з 1951 года. У пачатку 1954 года Малоды прыбыў у Канаду па падробленых дакументах. Ён прабыў там некалькі месяцаў, атрымаў сапраўдныя дакументы і стаў Горданам Лансдэйлам (англ.: Gordon Lonsdale) (сапраўдны Лансдэйл сапраўды існаваў і загінуў пры нявысветленых акалічнасцях каля 1943 года).

Потым ён пераехаў у ЗША нібы для атрымання адукацыі. Адтуль ён пераехаў у Вялікабрытанію ў сакавіку 1955 года нібы з мэтай працягнуць сваю адукацыу (вывучаць кітайскую мову).

Лансдэйл (псеўданім «Бэн») павінен быў укараніцца ў англійскія вайсковыя колы і збіраць інфармацыю пра брытанскіх і амерыканскіх вайскова-паветраных і вайскова-марскіх базах і пра англійскія распрацоўкі ў вобласці эксплуатацыі ядзерных рэактараў на падводных лодках і стварэнні бактэрыялагічнай зброі.

Дзякуючы свойліваму характару і таленту Конан Трафімавіч Малоды робіцца паспяховым прадпрыемцам. Яго рахункі ў банках папаўняюцца штодня, і неўзабаве «Лансдэйл» робіцца мільянерам. Электронны замак, вынайдзены на адным з прадпрыемстваў Лансдэйла, у 1960 годзе на выставе ў Бруселі атрымаў залаты медаль. У Лондане Лансдэйл вядзе свецкі лад жыцця, яго ведаюць у лепшых лонданскіх клубах. Ён шмат ездзіць па краіне і заводзіць патрэбныя знаёмствы.

Сувязь з Цэнтрам Конан Трафімавіч Малоды ажыццяўляў праз сваіх радыстаў Морыса і Леанціну Коэн (аператыўны псеўданім «Гофнікі»), якія жылі ў Англіі па дакументам новазеландцаў Пітэра і Хэлен Крогер[3].

Самае ўдалае знаёмства для Лансдэйла адбылося ў Портлендзе — з Гары Хоўтанам, службоўцам вайскова-марской базы. Хоўтан меў доступ да сакрэтных дакументаў. Цягам некалькіх гадоў ён прадае Лансдэйлу сакрэты, якія, паводле некаторых сцвярджэнняў, сэканомілі СССР некалькі мільярдаў долараў на распрацоўку сістэм узбраення[4]. Паводле адной версіі, Хоўтан, якому Лансдэйл плаціў гатоўкай, распараджаўся грашамі неабдумана: ён купіў дарагі аўтамабіль, гуляў у дарагіх рэстаранах і трапіў у поле зроку англійскай контрразведкі. За ім было ўсталявана назіранне, а выявіць яго дачыненне да збегу інфармацыі было ўжо справай тэхнікі.

Правал адбыўся, калі польскі перабежчык Міхал Галенеўскі паведаміў ЦРУ, што Хоўтан быў завербаваны польскай разведкай.

7 студзеня 1961 года Хоўтан і Лансдэйл былі арыштаваны ў момант перадачы сакрэтных дакументаў.

У Англіі ў Лансдэйла было некалькі аўтамабіляў, загарадная віла, раскошныя нумары ў лепшых гатэлях Лондана. Усё гэта ён набыў на свае грошы. Незадоўга да арышту каралева Вялікабрытаніі надала Лансдэйлу грамату «за вялікія поспехі ў развіцці прадпрыемніцкай дзейнасці на выгоду Злучанага Каралеўства»[5], але, як пацвярджае спіс каралеўскіх узнагароджанняў за 1960 год, гэта не было рыцарскім тытулам[6]. Пасля трох гадоў зняволення ў брытанскай турме, Конан Малоды быў памяняны на Грэвіла Віна, англійскага шпіёна і сувязніка А. У. Пянькоўскага, выкрытага ў СССР.

Памёр Малоды 9 верасня 1970 года. Пахаваны на Данскіх могілках Масквы. На мармуровай пліце яго магілы выбіта: «Конан Трафімавіч Малоды, палкоўнік».

Зноскі

  • Аграновский, В. Профессия: иностранец // Приключения-1990 / ред. Е. Калмыкова. — М.: Молодая гвардия, 1990. — С. 190—280. (руск.)