Крыжадзюб-яловік

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Крыжадзюб-яловік
Red Crossbills (Male).jpg
Самец і самка
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Loxia curvirostra Linnaeus, 1758

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS   179259
NCBI   64802
EOL   1051010
FW   161535

Крыжадзюб-яловік, брукун ялавік (Loxia curvirostra) — птушка сямейства ўюрковых.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Даўжыня цела 16-18 см, размах крылаў 27-30,5 см. Выразны палавы дымарфізм. Абедзве часткi дзюбы скрыжаваныя, прычым даўжыня дзюбы значна большая за вышыню каля асновы. Самец матава-чырвоны, самка матава-алiўкава-зялёная. Маладыя падобныя да самкi, але нiз цела ў рыскi. Падобны да сасновага крыжадзюба, але з больш далiкатнай будовай i больш тонкай дзюбай.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Арэал разарваны: Еўропа, Азiя (акрамя поўначы і поўдня) — ад Урала да паўднёвай часткi Ахоцкага мора, Сахалiна i Курыльскiх а-воў; лакальна трапляецца ў Паўднёва-Усходняй Азii (iзалявана ў гарах Цянь-Шаняi ад Усходніх Гiмалаяў да паўднёвага захаду Кiтая, В'етнама), да арэалу належаць Фiлiпiны, паўночны-захад Афрыкі, Паўночная Амерыка (акрамя поўначы). У Беларусі рэдкі на гнездаванні і больш звычайны на зімоўцы від.

Насяляе хваёвыя лясы з прымессю або перавагай елак. На поўдні часта жыве ў сасновых лясах, на поўначы насяляе густыя вялiкiя яловыя лясы. Можа сустракацца ўантрапагенным ландшафце i нават у малых гарадах.

Аселы від. Крайнiя паўночныя папуляцыi часткова пералётныя. У час iнвазii можа пералятаць да 4000 км ад гнездавога арэала.

Асаблівасці біялогіі[правіць | правіць зыходнік]

Гняздо ладзіць на высокiм хваёвым дрэве (часта елцы), якое стаіць асобна або недалёка ад ляснога масiву, звычайна ўверсе кароны каля ствала цi недалёка ад яго ў развiлцы бакавых галiн (звычайна пад прыкрыццем iншых). Аснова з няшчыльна ўкладзеных галiнак хваёвых дрэў i кавалкаў кары. Знешняя частка з травы, моху i лiшайнiка, унутраная — з моху i траў. Высцiлка з сухiх траў, воўны, лішайнікаў i пер'я.

Яйкi (3-4, часам 2-5), крыху падоўжаныя, з тупым вузейшым канцом, белаватыя, крэмавыя, зеленаватыя або шэра-блакiтныя; дробныя плямкi i рысачкi цёмна-пурпуровыя цi вiшнёвыя (звычайна больш густыя на шырокiм канцы). Глыбокія плямкi фiялетава-шэрыя або цялесна-ружовыя.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.