Мёртвае мора

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Мёртвае мора
іўр.: ים המלח
Dead sea german.jpg
Карта Мёртвага мора
Каардынаты: 31°29′27″ пн. ш. 35°28′47″ у. д. / 31.490833° пн. ш. 35.479722° у. д. (G) (O) (Я)
Краіны

Ізраіль, Іарданія, Палесціна

Вышыня над узроўнем мора

-417 м

Плошча

каля 600 км²

Сярэдняя глыбіня

400 м

Упадаюць

Іардан

Мёртвае мора (Ізраіль)
Мёртвае мора
Мёртвае мора
Commons-logo.svg Катэгорыя на Вікісховішчы

Каардынаты: 31°29′27″ пн. ш. 35°28′47″ у. д. / 31.490833° пн. ш. 35.479722° у. д. (G) (O) (Я) Мёртвае мора — бяссцёкавае салёнае возера на мяжы Ізраіля і Іарданіі. Займае самую нізкую частку самай глыбокай тэктанічнай катлавіны Гхор, узровень вады на 400 м ніжэй узроўню акіяна. Складаецца з 2 катлавін — больш глыбокай паўночнай і мелкай паўднёвай, якая падзелена дамбамі на басейны для выпарэння вады і наступнай здабычы мінеральных солей. Плошча 940 км², даўжыня 80 кіламетраў, найбольшая шырыня 15 кіламетраў. Найбольшая глыбіня — 394 м.

Становішча ўрэзу вады непастаяннае і вагаецца ў межах некалькіх метраў у залежнасці ад колькасці атмасферных ападкаў і адбору вады на арашэнне і водазабеспячэнне басейну ракі Іардан — адзінай ракі, якая ўпадае ў Мёртвае мора. Больш значныя ваганні назіраліся ў геалагічным мінулым: 23 тыс. гадоў назад узровень быў на 200 м вышэй, пазней апускаўся на 300 м ніжэй сучаснай адзнакі. Катлавіна возера тэктанічнага паходжання, утварылася 1,5-2 млн. гадоў назад.

Тэмпература вады да глыбіні 40 м зменьшваецца па сезонах і складае 16 °C зімой і 36 °C летам, ніжэй пастаянная — 21 °C. Кліматычныя ўмовы (сухі пустынны клімат, тэмпература паветра ад 14 °C у студзені да 30 °C і больш у ліпені) спрыяюць вялікаму выпарэнню і выклікаюць вялікую салёнасць вады — 332 ‰ (у кожным літры вады — 322 г солей). Элементны склад солей у 1 літры вады: хлору — 212 г, магнію — 41 г, натрыю — 39 г, кальцыю — 17 г, калію — 7 г, брому — 5 г, іншых элементаў — 1 г. У водах Мёртвага мора растворана 44 млрд. тон солей. Высокая мінералізацыя вады з'явілася прычынай адсутнасці ў возеры арганічнага жыцця (за выключэннем некаторых відаў анаэробных бактэрый). Берагі Мёртвага мора пустынныя, з рэдкімі аазісамі. На ўзбярэжжы бальнеалагічныя курорты. У паўднёвай частцы - здабыча мінеральных солей.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]