Мікалай Кузанскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Мікалай Кузанскі
Партрэт
Род дзейнасці:

матэматык, астраном, дыпламат, філосаф, пісьменнік, святар, кардынал

Дата нараджэння:

1401[1][2][3]

Месца нараджэння:

Бернкастэль-Кус[d], Бернкастэль-Вітліх[d], Рэйнланд-Пфальц

Дата смерці:

11 жніўня 1464[3]

Месца смерці:

Тодзі[d], правінцыя Перуджа[d], Умбрыя, Італія[4]

Месца пахавання:

Рым

Альма-матар:

Падуанскі ўніверсітэт
Гайдэльбергскі ўніверсітэт

Commons-logo.svg Мікалай Кузанскі на Вікісховішчы

Мікалай Кузанскі (ням.: Nicolaus Krebs, Chrifftz, лац.: Nicolaus Cusanus; 1401 — 11 жніўня 1464) — нямецкі мысляр XV cт., філосаф, тэолаг, матэматык, царкоўна-палітычны дзеяч.

Жыццяпіс[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў 1401 годзе ў мястэчку Куза, Германія. Займаў высокія месцы ў іерархіі Каталіцкай царквы, з 1448 года — кардынал. Удзельнічаў у важных місіях царквы, у адной з іх спрабаваў прымірыць Рым і Візантыю, але беспаспяхова, неўзабаве Візантыя была заваяваная Асманскай імперыяй. Кузанскі быў блізкі да многіх з вядомых гуманістаў Адраджэння. Памёр 11 жніўня 1464 года ў горадзе Тодзі, Італія.

Ідэі[правіць | правіць зыходнік]

Мікалай Кузанскі быў майстрам дыялектычнай аргументацыі і складання дыялогаў. У гэтым ён падобны Сакрату і Платону.

Бог ёсць Абсалют, які з'яўляецца досыць простым і нечым складаным. Бог мае дзве крайнія формы:

  1. Абсалютны мінімум — гэта Бог неразгаданага тыпу, тут Бог адзіны. Па гэтай форме Бога, мы ведаем яго, але нічога больш.
  2. Абсалютны максімум — гэта Бог, як ва ўсім свеце, тут Бог бясконца вялікі. Свет, у якім мы можам мець неабмежаваныя веды.

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • De maioritate auctoritatis sacrorum conciliorum supra auctoritatem papae («Аб перавазе аўтарытэта Сусветнага Сабору, над Папскім», 1433)
  • De concordantia catholica «Аб каталіцкай згодзе», 1433/34)
  • De docta ignorantia («Аб навуковым няведанні», каля 1440)
  • De coniecturis («Аб здагадках», каля 1441/42)
  • Epistola ad Rodericum Sancium de Arevalo («Ліст да Родрыка Санцыя Арэвальскага», 1442)
  • De deo abscondito («Аб укрытым Богу», 1444/45)
  • De quaerendo deum («Аб пошуку Бога», 1445)
  • De filiatione dei («Аб божай пераемнасці», 1445)
  • De dato patris luminum («Аб дадзеным айцом святле», 1446)
  • De genesi («Аб родзе», 1447)
  • Apologia doctae ignorantiae («Абарона навуковага няведання», 1449)
  • Autobiographia (1449)
  • Idiota de sapientia («Дурань аб мудрасці», 1450)
  • Idiota de mente («Дурань аб розуме», 1450)
  • Idiota de staticis experimentis («Дурань аб сталым вопыце», 1450)
  • De pace fidei («Аб спакоі веры», 1453)
  • De visione Dei («Аб бачанні Бога», 1453)
  • Complementum theologicum («Багаслоўскае заключэнне», 1453)
  • De mathematicis complementis («Матэматычнае заключэнне», 1453/54)
  • De beryllo («Аб берыле», 1458)
  • De mathematica perfectione («Аб матэматычнай дасканаласці», 1458)
  • De aequalitate («Аб роўнасці», 1459)
  • De principio («Аб пачатку», 1459)
  • Trialogus de possest («Трылогія аб валоданні», 1460)
  • Reformatio generalis («Агульная рэфармацыя», каля 1460)
  • Cribratio Alkorani («Прасейванне Алькарана», 1460/61)
  • Directio speculantis, seu De non aliud («Духоўнае кіраўніцтва», або «Не аб іншым», 1462)
  • Commentatio de notione creandi («Абмеркаванне аб азначэнні створанага», фрагменты, каля 1462)
  • De venatione sapientiae («Аб марнасці мудрасці», 1463)
  • De ludo globi («Аб гульне ў шар», 1463)
  • Compendium («Скарачэнне», 1463)
  • De apice theoriae («Аб вяршыні тэорыі», 1464)
  • Sermones («Прамовы»)

Зноскі

  1. Berry A. A Short History of Astronomy John Murray, 1898.
  2. International Standard Name Identifier Праверана 16 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  4. Николай Кузанский // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]