Міхаіл Восіпавіч Каяловіч

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
М. В. Каяловіч

Міхаіл Восіпавіч КАЯЛОВІЧ (20 верасня (2 кастрычніка) 1828, мяст. Кузня, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — 23 жніўня (4 верасня) 1891, Санкт-Пецярбург) — расійскі гісторык, славянафіл.

Сын свяшчэнніка. Скончыў Супрасльскае духоўнае вучылішча, Літоўскую духоўную семінарыю (1851), Санкт-Пецярбургскую духоўную акадэмію (1855), дзе і стаў выкладчыкам у 1856 годзе: у 1856—1862 годзе працаваў на кафедры параўнальнага багаслоўя і рускага расколу, у 18621868 — на кафедры рускай грамадзянскай і царкоўнай гісторыі, з 1868 да смерці — на кафедры рускай грамадзянскай гісторыі. З 1865 — член Камісіі па разбору і апісанню архіва Свяцейшага Сіноду. У 1873 стаў доктарам багаслоўя (дысертацыя «Гісторыя ўз'яднання заходнерускіх уніятаў старых часоў (да 1800)») і ардынарным прафесарам Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі.

Друкаваўся ў перыядычных выданнях — газеце «Дзень», часопісе «Грамадзянін», з сынам выдаваў палітыка-літаратурны штотыднёвы часопіс «Праўда» (з 1888).

Навуковыя даследаванні Каяловіча прысвечаныя гісторыі ўніяцтва, царкоўнай і агульнай гісторыі Заходняга края, гісторыі рускай самасвядомасці, гістарыяграфіі гісторыі Расіі. Ён быў прыхільнікам заходнерусізму, адстойваў пункт погляду, што беларусы з'яўляюцца самабытнай часткай рускага народа, развіваў нацыянальна-манархічныя ідэі, ідэі адзінства рускага народа (куды ўключаліся ўкраінцы і беларусы). Паводле думкі Каяловіча, уся гісторыя Паўночна-Заходняга края — гэта руская гісторыя, тут жыве рускі народ, мясцовае беларуская гаворка — гэта «мост» паміж маларасійскай і вялікарускай гаворкамі[1].

Каяловіч адмаўляў гістарычны аб'ектывізм: «Не давярайце зманлівай аб'ектыўнасці, у гісторыі яе менш усяго; у гісторыі амаль усё суб'ектыўна»[2]. Лепшым з «суб'ектывізмаў» гісторык лічыў славянафільскі суб'ектывізм: «Ён лепш іншых, — сцвярджаў прафесар, — і ў народным, і ў навуковым сэнсе, і нават у сэнсе магчыма правільнага разумення і засваення агульначалавечай цывілізацыі»[2].

Ажаніўся з Надзеяй Платонаўнай Менчыц (1858). Меў траіх сыноў.

Зноскі

  1. Пророки и лжепророки Западной Руси
  2. 2,0 2,1 Коялович М. О. История Русского самосознания. — Минск: Лучи Софии, 1997.

Творы(руск.) [правіць | правіць зыходнік]

  • Коялович М. О. История Русского самосознания. — Минск: Лучи Софии, 1997. — 686 с.
  • Коялович М. О. Чтения по истории западной России. — Минск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. — 480 с ISBN 985-11-0348-9
  • Коялович М. О. История воссоединения западнорусских униатов. — Минск: Лучи Софии, 1998. — 400 с ISBN 985-6171-08-3
  • Коялович М. О. Документы, объясняющие историю западно-русского края и его отношения к России и к Польше. — СПб.: Типография Эдуарда Праца, 1865. — 862 с.
  • Коялович М. О. Народнае движение в Западной России. // Русский Инвалид. — 1863. — № 91.
  • Коялович М. О. О почившем митрополите литовском Иосифе. — Спб, 1869.
  • Коялович М. О. Три подъема русского национального духа для спасения нашей государственности во времена самозванческих смут. СПб., 1880/
  • Коялович М. О. Литовская церковная уния. В 2-х томах. СПб., 1859—1862/

Літаратура(руск.) [правіць | правіць зыходнік]