Норберт Вінер

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Норберт Вінер
англ.: Norbert Wiener
Norbert wiener.jpg
Дата нараджэння 26 лістапада 1894(1894-11-26)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 18 сакавіка 1964(1964-03-18)[1][2][…] (69 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Бацька Leo Wiener[d]
Род дзейнасці матэматык, аўтабіёграф, выкладчык універсітэта, псіхолаг, спецыяліст у галіне інфарматыкі, матэматык
Навуковая сфера Матэматыка
Кібернетыка
Месца працы
Навуковая ступень доктар філасофіі
Навуковае званне прафесар
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Карл Шміт
Джасая Ройс
Вядомыя вучні Амар Боўз
Шікаа Ікехара
Норман Левінсан
Вядомы як заснавальнік кібернетыкі
Член у
Узнагароды
Подпіс Подпіс
Commons-logo.svg Норберт Вінер на Вікісховішчы

Норберт Вінер (англ.: Norbert Wiener; 26 лістапада 1894, Калумбія, штат Місуры, ЗША — 18 сакавіка 1964, Стакгольм, Швецыя) — амерыканскі навуковец, выдатны матэматык і філосаф, заснавальнік кібернетыкі і тэорыі штучнага інтэлекту.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Норберт Вінер нарадзіўся ў яўрэйскай сям'і. Яго бацька, Леа Вінер (1862—1939), нарадзіўся ў Беластоку[10] колішняй Расійскай імперыі, вучыўся ў Мінскай, а пасля ў Варшаўскай гімназіі, паступіў у Берлінскі тэхналагічны інстытут, пасля заканчэння другога курса пераехаў у ЗША, дзе ў выніку стаў прафесарам на кафедры славянскіх моў і літаратуры ў Гарвардскім універсітэце. Бацькі маці, Берты Кан, былі выхадцамі з Германіі.

К 14 гадам Норберт Вінер вывучыў вышэйшую матэматыку, у 18 гадоў стаў доктарам філасофіі Гарвардскага ўніверсітэта. Ранняе развіццё Вінера адлюстравана ў яго кнізе «Я вундэркінд» (1953). З 1919 выкладчык, з 1932 прафесар Масачусецкага тэхналагічнага інстытута. Займаўся матэматычнай логікай і тэарэтычнай фізікай. Як матэматык стаў вядомы ў 20-30-я гг. XX ст. дзякуючы сваім працам па тэорыі патэнцыялу, гарманічных функцый, шэрагах і пераўтварэннях Фур'е, агульнаму гарманічнаму аналізу. Вялікае значэнне ў тэорыі выпадковых працэсаў атрымала ўведзеная Вінерам мера ў прасторы непарыўных функцый («вінераўская мера»).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  3. 3,0 3,1 Norbert Wiener // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Find a Grave — 1995.
  5. https://bathtubbulletin.com/biography-norbert-wiener/
  6. LIBRIS — 2018. Праверана 24 жніўня 2018.
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 7,14 7,15 7,16 7,17 MacTutor History of Mathematics archive
  8. 8,0 8,1 (unspecified title) Праверана 4 сакавіка 2021.
  9. https://www.amacad.org/multimedia/pdfs/publications/bookofmembers/ChapterW.pdf
  10. Винер Н. Бывший вундеркинд (аўтабіяграфічная аповесць)

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Штучны інтэлект