Норберт Вінер

З пляцоўкі Вікіпедыя
Норберт Вінер
англ.: Norbert Wiener
Norbert wiener.jpg
Дата нараджэння 26 лістапада 1894(1894-11-26)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 18 сакавіка 1964(1964-03-18)[1][2][…] (69 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Бацька Leo Wiener[d]
Жонка Margaret Engemann[d]
Род дзейнасці матэматык, аўтабіёграф, выкладчык універсітэта, псіхолаг, спецыяліст у галіне інфарматыкі
Навуковая сфера Матэматыка
Кібернетыка
Месца працы
Навуковая ступень доктар філасофіі
Навуковае званне прафесар
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Карл Шміт
Джасая Ройс
Вядомыя вучні Амар Боўз
Шікаа Ікехара
Норман Левінсан
Вядомы як заснавальнік кібернетыкі
Член у
Узнагароды
Подпіс =150x150px
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Норберт Вінер (англ.: Norbert Wiener; 26 лістапада 1894, Калумбія, штат Місуры, ЗША — 18 сакавіка 1964, Стакгольм, Швецыя) — амерыканскі навуковец, выдатны матэматык і філосаф, заснавальнік кібернетыкі і тэорыі штучнага інтэлекту.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Норберт Вінер нарадзіўся ў яўрэйскай сям'і. Яго бацька, Леа Вінер (1862—1939), нарадзіўся ў Беластоку[9] колішняй Расійскай імперыі, вучыўся ў Мінскай, а пасля ў Варшаўскай гімназіі, паступіў у Берлінскі тэхналагічны інстытут, пасля заканчэння другога курса пераехаў у ЗША, дзе ў выніку стаў прафесарам на кафедры славянскіх моў і літаратуры ў Гарвардскім універсітэце. Бацькі маці, Берты Кан, былі выхадцамі з Германіі.

К 14 гадам Норберт Вінер вывучыў вышэйшую матэматыку, у 18 гадоў стаў доктарам філасофіі Гарвардскага ўніверсітэта. Ранняе развіццё Вінера адлюстравана ў яго кнізе «Я вундэркінд» (1953). З 1919 выкладчык, з 1932 прафесар Масачусецкага тэхналагічнага інстытута. Займаўся матэматычнай логікай і тэарэтычнай фізікай. Як матэматык стаў вядомы ў 20-30-я гг. XX ст. дзякуючы сваім працам па тэорыі патэнцыялу, гарманічных функцый, шэрагах і пераўтварэннях Фур'е, агульнаму гарманічнаму аналізу. Вялікае значэнне ў тэорыі выпадковых працэсаў атрымала ўведзеная Вінерам мера ў прасторы непарыўных функцый («вінераўская мера»).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  3. 3,0 3,1 Norbert Wiener // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Find a Grave — 1996.
  5. https://bathtubbulletin.com/biography-norbert-wiener/
  6. LIBRIS — 2018. Праверана 24 жніўня 2018.
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 7,14 7,15 7,16 7,17 MacTutor History of Mathematics archive
  8. https://www.amacad.org/multimedia/pdfs/publications/bookofmembers/ChapterW.pdf
  9. Винер Н. Бывший вундеркинд (аўтабіяграфічная аповесць)

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]