Перайсці да зместу

Падброддзе

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Падброддзе (значэнні).
Горад
Падброддзе
літ.: Pabradė
54°59′00″ пн. ш. 25°46′00″ у. д.HGЯO
Краіна  Літва
Павет Віленскі
Раён Швянчоніскі
Гісторыя і геаграфія
Першая згадка XV стагоддзе
Вышыня цэнтра 124 м
Часавы пояс UTC+2, летам UTC+3
Насельніцтва
Насельніцтва
  • ▼4 735 чал. (1 студзеня 2023)[1]
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Паштовы індэкс LT-18017
svencionys.lt/lit/I_prad…
Паказаць/схаваць карты
Падброддзе (Літва)
Падброддзе
Падброддзе

Падбро́ддзе[2], таксама Пабра́дзе[3] (літ.: Pabradė) — горад у Літве, на рацэ Жэймяна, пры ўпадзенні ў яе Дубінкі. Уваходзіць у Свянцянскі раён Віленскага павета. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Аўкштайція. Размешчаны за 38 км ад Свянцян.

Гісторыя

[правіць | правіць зыходнік]

Маёнтак Падброддзе ўпамінаецца ў другой палове XV ст. Першымі ўладальнікамі былі Андрэй і Юрый Насілоўскі, якія прадалі свае землі Юрыю Радзівілу, бацьку Барбары Радзівіл. Пазней маёнткам валодалі Міхаіл Радзівіл, Ян Швыкоўскі, Міхаіл Тызенгаўз (1672), пазней яшчэ некалькі ўласнікаў, а з 1751 года — Францыск Абрамовіч. Праз пяць гадоў маёнтак набыў віленскі біскуп Ігнацы Масальскі. З 1789 года ўладальнікам маёнтка быў вялікі гетман літоўскі Шыман Касакоўскі. У XVIII стагоддзі сустракаецца назва Пабрады, у той час паселішча было цэнтрам маёнтка, у Ашменскім павеце Віленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага[4].

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай 1795 года Падброддзе апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Віленскім (правы бераг Жэймяны) і Свянцянскім павеце (левы бераг) Віленскай губерні.

Штуршок развіццю населенага пункта дала пабудова чыгункі ў 1860-х гадах. У 1915—1919 гадах Паброддзе было павятовым цэнтрам.

За часамі Першай сусветнай вайны з 1915 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі[5]. У пачатку 1919 года тэрыторыя занята Чырвонай Арміяй[6]. З 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР, у канцы сакавіка заняты польскімі войскамі.

У 1920 годзе Падброддзе апынулася ў Сярэдняй Літве, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. У беларускай гістарыяграфіі землі вядомы як Заходняя Беларусь. За польскім часам паселішчу нададзены статус горада, уваходзіў у склад Свянцянскага павета.

Касцёл Святога Ясафата
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Каралевы сем’яў

У 1928 годзе пачалося будаўніцтва сямігадовай школы. Праз тры гады, у 1931 годзе будова была скончана і школа атрымала імя Пілсудскага, які паходзіць з суседняга Зулава. Горад быў буйным чыгуначным вузлом на лініі Варшава — Дзвінск.

У другой палове верасня 1939 года заняты Чырвонай Арміяй, пазней перададзены ў склад Беларускай ССР. У 1940 годзе перададзены Літоўскай ССР.

Насельніцтва

[правіць | правіць зыходнік]
Год Колькасць
2001 6 541 [1]
2002 6 501 [1]
2003 6 460 [1]
2004 6 441 [1]
2005 6 412 [1]
2006 6 364 [1]
Год Колькасць
2007 6 277 [1]
2008 6 258 [1]
2009 6 208 [1]
2010 6 134 [1]
2011 6 011 [1]
2012 5 936 [1]
Год Колькасць
2013 5 827 [1]
2014 5 723 [1]
2015 5 654 [1]
2016 5 562 [1]
2017 5 517 [7]
2018 5 452 [8]
Год Колькасць
2019 5 429 [9]
2020 5 337 [9]
2021 4 918 [1]
2022 4 808 [9]
2023 4 735 [1]

Нацыянальны склад

[правіць | правіць зыходнік]

Паводле даных перапісу 2021 года, нацыянальны склад горада быў наступным[10]:

Нацыянальны склад Падброддзя (2021)
Нацыянальнасць Колькасць (чал.) Доля (%)
Усяго 4 918 100,00
Палякі 2 105 42,80
Літоўцы 1 523 30,97
Рускія 839 17,06
Беларусы 228 4,64
Украінцы 52 1,06
Іншыя 21 0,43
Не ўказалі 136 2,77

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ а б в г д е ё ж з і к л м н о п р с т Resident population by city / town at the beginning of the year — State Data Agency of Lithuania, 2023. Праверана 12 лютага 2023.
  2. ↑ Назва паводле карты да артыкула Заходняя Беларусь // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — С. 21. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).
  3. ↑ Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 187-2009 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Літоўскай Рэспублікі на беларускую мову»
  4. ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі : у 4 т. / Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»; рэдкалегія: В. Л. Насевіч (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: Белкартаграфія. — Т. 2 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2012 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Я. К. Анішчанка і інш.]. — 1 атлас (347, [4] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік с. — ISBN 978-985-508-245-4. С. 283.
  5. ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі : у 4 т. / Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»; рэдкалегія: В. Л. Насевіч (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: Белкартаграфія. — Т. 4 / [рэд. В.Л. Насевіч]. — 270 с., іл. с. — ISBN 978-985-508-476-2. С. 18.
  6. ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі : у 4 т. / Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»; рэдкалегія: В. Л. Насевіч (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: Белкартаграфія. — Т. 4 / [рэд. В.Л. Насевіч]. — 270 с., іл. с. — ISBN 978-985-508-476-2. С. 20.
  7. ↑ State Data Agency of Lithuania Праверана 18 лютага 2018.
  8. ↑ State Data Agency of Lithuania Праверана 2 чэрвеня 2019.
  9. ↑ а б в Resident population by city / town at the beginning of the year — State Data Agency of Lithuania, 2023. Праверана 19 чэрвеня 2022.
  10. ↑ Urban areas population by largest ethnic group. osp.stat.gov.lt. Праверана 29 сакавіка 2026.

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Падброддзе&oldid=5118313"