Пізанела

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Пізанела
італ.: Antonio Pisanello
Фатаграфія
Імя пры нараджэнні: Антоніа ды Пуча Пізана
Дата нараджэння: 1395[1][2][…]
Месца нараджэння:
Дата смерці: 1455[1][2][…]
Месца смерці:
Род дзейнасці: мастак, скульптар, ілюмінатар рукапісаў, медальер, графік
Жанр: жывапісец, графік, медальер
Уплыў: Дженціле ды Фабрыяно(руск.) бел.
Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы
Медаль з партрэтнай выявай Сіджызмонда Пандольфа Малатэста(руск.) бел.

Анто́ніа Пізане́ла (Antonio Pisanello, сапр. імя Antonio die Puccio Pisano) (каля. 13921395, Піза — верагодна, 1455, Рым) — адзін з найбольш выбітных мастакоў эпохі Адраджэння і ранняга італьянскага кватрачэнта.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў сям’і суконшчыка Пуча дзі Джавані дзі Чэрэта. Пасля яго смерці, удава Ізабэта з сынам Антоніа пераехала ў свой ​​родны горад — Верону. Першым настаўнікам будучага мастака стаў Стэфана да Верона(руск.) бел., пазней яго настаўнікам і сябрам стаў Джэнціле дзі Фабрыяна(руск.) бел.. З дзі Фабрыяна Пізанела ў 14091415 гадах у Венецыі працаваў над упрыгожваннем Залы Вялікага савету ў Палацы Дожаў (афармленне Залы загінула пры пажары ў 1577 годзе). Пасля раптоўнай смерці Джентыле (1427) Пізанела працягнуў пачаты ім роспіс базілікі Сан Джавані ін Латэрана (не захавалася). У 1420-х гадах працаваў над фрэскамі ў замку(італ.) бел. Вісконці(руск.) бел. ў Павіі — гэты фрэскавы цыкл загінуў падчас вайны з Францыяй у 1527 годзе.

У снежні 1439 года прыняў удзел у вайне(руск.) бел. супраць Венецыянскай рэспублікі: у складзе войскаў Джанфранчэска I Ганзага(руск.) бел. аблажыў Верону. Неўзабаве пасля вызвалення Вероны ўлады Венецыі забаранілі знаходзіцца мастаку на яе тэрыторыі, а ў 1442 годзе завочна прысудзілі да канфіскацыі маёмасці і пазбаўлення мовы «за паклёп на рэспубліку і вымаўленне ганебных для ўраду слоў». Толькі дзякуючы высокапастаўленым сябрам Пізанела пазбег пакарання.

У 14411444 гадах мастак, якому забаронена было жыць на венецыянскіх землях, працаваў пры двары герцага Ферары Ліянела д'Эстэ(руск.) бел..

У 1448 годзе Пізанела быў запрошаны ў Неапаль каралём Альфонса Арагонскім.

Пасля 1450 года звестак пра Пізанела няма. Частка біёграфаў лічыць, што ён памёр менавіта ў гэтым годзе. Большасць жа мяркуе, што Пізанела памёр у 1455 годзе, абапіраючыся на ліст Карла Медычы(руск.) бел. (сына Козіма), які пісаў брату Джавані ў кастрычніку гэтага года:

Я купіў на днях каля трыццаці медалёў, вельмі прыгожых, у вучня Пізанела, які памёр у гэтыя дні…

Творы Пізанела можна ўбачыць у мастацкіх зборах Бергама, Лондана, Парыжа і Вены.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118594613 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 12 жніўня 2015.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 Pisanello
  4. Union List of Artist Names — 2017. Праверана 25 кастрычніка 2018.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Майская М. И. Пизанелло. М. 1981.
  • Художественная галерея № 158, Киев, 2007
  • Дзуффи С. Большой атлас живописи. —М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2002, с.49, ISBN 5-224-03922-3
  • Dillian Gordon. Pisanello. Painter to the Renaissance Court. Yale University Press, 2001

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]