Спіс жонак губернатараў Мінскай губерні

Гэта няпоўны спіс жонак губернатараў Мінскай губерні^[1].

Губернатарская жонка не мела афіцыйнай службовай пасады, але звычайна прымала дастаткова актыўны самастойны ўдзел у грамадскім жыцці і ўплывала на розныя яго аспекты. Яна задавала моду, займалася дабрачыннасцю, узначальвала гурткі, камітэты і іншыя грамадскія аб’яднанні гарадскіх жанчын.

Гісторыя

Пры імператрыцы Кацярыне II Мінск і ўся Беларусь былі далучаны да Расіі. Менскае ваяводства ўказам імператрыцы Кацярыны II ад 23 красавіка 1793 года пераўтворана ў Мінскую губерню. Указам ад 3 мая 1795 года губерня стала называцца намесніцтва. У 1796 годзе, пры імператары Паўле I Мінскае намесніцтва зноў перайменавана ў губерню. Першым Мінскім намеснікам быў прызначаны генерал-паручнік Ц. І. Туталмін.

Жонкі намеснікаў Мінскага намесніцтва

Імя Імя па бацьку Прозвішча	Партрэт	Гады жыцця	Імя мужа	Перыяд яго кіраўніцтва	Звесткі пра жыццё і дзейнасць
Лізавета Міхайлаўна Арсеньева	1774—1805		Цімафей Іванавіч Туталмін	1793—1796
Праскоўя Пятроўна Скарападская		пасля 1774 - 1795/1797	Іван Мікалаевіч Няплюеў	1793—1796

Жонкі губернатараў Мінскай губерні

Імя Імя па бацьку Прозвішча	Партрэт	Гады жыцця	Імя мужа	Перыяд яго кіраўніцтва
Імя невядома		памёрла да 1818	Захар Якаўлевіч Карнееў	1796—1806
Эмілія-Даратэя Морыцаўна-Вільгельмаўна фон Пісталькорс^[2]		20.09.1790 — 9.05.1854	Герман Іванавіч фон Родзінг	1806—1812
Надзея Іванаўна Дабрынская		каля 1777 — 25.04.1844	Павел Міхайлавіч Дабрынскі	21 мая 1812—1815
Караліна з Абрамовічаў (ВД) (бел.		1784—1849	Казімір Алаізавіч Сулістроўскі	1815—1818	Была псіхічнахворай
Лізавета-Антаніла-Ангела Станіславаўна з Прушынскіх (ВД) (бел.		16.12.1778 — 03.09.1849	Вінцэнт Янавіч Гечэвіч (Гечан-Гечэвіч)	1818—1831
няма звестак			Кірыл Якаўлевіч Цюфяеў	1831 (16.03-26.04)
Варвара Мікалаеўна Ражнова	пасля 1831 — ?		Аляксандр Фёдаравіч фон Дрэбуш	26.04.1831—12.01.1835
Наталля Міхайлаўна Сонцава-Засекіна^[3]			Сяргей Іванавіч Давыдаў	12.01.1835—1838
Дар’я Іванаўна Сушкова^[d]		1806—1879	Мікалай Васільевіч Сушкоў	16.12.1838—1841	родная сястра паэта Ф. Цютчава
няма звестак			Густаў Фёдаравіч Дамелмеер	1841—19.11.1842
Дар’я Фёдараўна Сямёнава^[4]	23.10.1806^[5] — 23.11.1864		Аляксей Васільевіч Сямёнаў	2.05. 1844—26.01.1850	дачка музыказнаўцы і літаратара Фёдара Львова (руск.) (бел.
Лідзія Рыгораўна Кушнікава			Захар Сямёнавіч Херхеўлідзеў (Херхеўлідзэ)	27.01.1850—21.04.1850
Кацярына Іванаўна Чэрапова^[6]		памерла пасля 31.01.1858	Фядот Мікалаевіч Шкларэвіч	21.04.1850—18.10.1857	У 1852 годзе ахвяравала на аздобу абраза Маці Божай Мінскай сярэбраную пазалочаную рызу з каштоўнымі камянямі і надпісам унізе, а над галовамі, аздобленую каронай з брыльянтамі.
быў нежанаты			Іван Андрэевіч Росэт	18.10.1857—3.02.1858
Марыя Іванаўна Рызніч^[pl]			Эдуард Фёдаравіч Келер	8.02.1858—27.05.1861	пляменніца Эвеліны Ганскай і Караліны Сабаньскай^?!. Будучы жанчынай свецкай, аддавала перавагу падоўгу жыць за мяжой асобна ад мужа. У 1859 годзе выступіла з ініцыятывай стварэння жаночага дабрачыннага таварыства для атрымання адукацыі дочкамі тутэйшых жыхароў на льготных умовах. Таварыства назвалі Аляксандраўскім^[7]
удавец			Мікалай Мацвеевіч Яфімовіч	3.11.1861—14.11.1861
няма звестак			Сяргей Ягоравіч Кушалеў	14.11.1861—13.06.1862
няма звестак			Андрэй Львовіч Кажэўнікаў	15.06.1862—3.04.1864
няма звестак			Павел Ніканоравіч Шалгуноў	24.05.1864—19.05.1868
Варвара Дзмітрыеўна Залатніцкая		? — пасля 1868	Ягор Аляксандравіч Касінаў	19.05.1868—21.08.1869
няма звестак			Уладзімір Мікалаевіч Токараў	2.11.1869—24.10.1875
Марыя Дзмітрыеўна Чарыкіна^[8]^[9]			Валерый Іванавіч Чарыкаў	5.12.1875—30.08.1879	Старшыня Мінскага дамскага камітэту, з 1876 года папячыцелька Мінскага дзіцячага прытулку
Аляксандра Міхайлаўна Пятрова^[10]		? - 9.06.1916	Аляксандр Іванавіч Пятроў	30.08.1879—30.01.1886	Папячыцелька Мінскага дзіцячага прытулку. Апекавала над дзяўчынкай Марыяй Мякотай, будучай маці Максіма Багдановіча^[11]^[12]
Лізавета Аляксандраўна Безак		15.9.1838—11.2.1902	Мікалай Мікалаевіч Трубяцкі	11.02.1886—20.07.1902	Дачка кіеўскага генерал-губернатара А. П. Безака (руск.) (бел.. Памерла ў Мінску, была пахавана пры Спаса-Праабражэнскім жаночым манастыры (руск.) (бел..
Лізавета Паўлаўна Краснапольская		? — 22.05.1943	Аляксандр Аляксандравіч Мусін-Пушкін	20.07.1902—16.05.1905	У 1904 годзе набыла маёнткі Старая Мыш і Зарэчча Навагрудскага павета
Марыя Іванаўна Вахрамеева		25.03.1865 — пасля 1930	Павел Рыгоравіч Курлоў	16.05.1905—1906
Вера Пятроўна Жыўковіч^[13]			Якаў Ягоравіч Эрдэлі	1906-25.11.1912	З 1906 года займала пасаду папячыцельніцы (старшыні апякунскай рады) Мінскай абшчыны сясцёр міласэрнасці Чырвонага Крыжа, дзейнасць якой паспрыяла станаўленню ў Мінску сістэмы хуткай медыцынскай дапамогі^[14]
Любоў Аляксандраўна Панамарова		25.08.1884 — 18.02.1964	Аляксей Фёдаравіч Гірс	1912-30.04.1915	У час Першай Сусветнай вайны, у 1914 годзе была папячыцельскай лазарэта Мінскай абшчыны Чырвонага Крыжа імя імператрыцы Марыі Фёдараўны, які змяшчаўся ў доме губернатара на Плошчы Свабоды, дом 7^[15].
імя невядома			Андрэй Гаўрылавіч Чарняўскі	30.04.1915-08.1916
Лідзія Андрэеўна Шыркевіч		21.12.1888 — 11.06.1972	Уладзімір Андрэевіч Друцкі-Сакалінскі	08.1916—1917	Была народжанай мінчанкай

Зноскі

↑ Калі жонка памерла да прызначэння губернатара на пасаду або з’явілася пазней, то яна ў спіс не ўключаецца. Калі мелася некалькі жонак, то ўключаецца тая, якая была на момант прызначэння.
↑ Emilie Dorothea von Pistohlkors (англ.)
↑ У некаторых дакументах імя па бацьку даецца як Мікалаеўна. РДГА. Ф. 1349. Воп. 3. Спр. 645. Л. 2
↑ Дарья Фёдоровна Львова (Семёнова) (руск.)
↑ ЦДГА СПб. ф. 19. воп. 111. спр. 143. с. 63. Метрычныя кнігі Марскога сабора.
↑ Чэрапава? Чарэпава?
↑ Камилла, Мария и губернатор Архівавана 23 студзеня 2022. (руск.)
↑ народжаная Засецкая
↑ Мария Дмитриевна Чарыкова (руск.)
↑ народжаная Зелянко
↑ крыніцы называюць Аляксандру Міхайлаўну Ларысай
↑ Жанчыны бацькі Максіма Багдановіча
↑ Жыўкавіч?
↑ Карэты ратавання
↑ Ишутин О. С. Военная и гражданская медицина Минска в годы Первой Мировой войны

Крыніцы інфармацыі

Hronos, Кіраўнікі губерняў
Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793—1917) Архівавана 16 лістапада 2021. : биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. — Минск : Беларусь, 2016. — 398 с., [2] л. : ил.

[1] Калі жонка памерла да прызначэння губернатара на пасаду або з’явілася пазней, то яна ў спіс не ўключаецца. Калі мелася некалькі жонак, то ўключаецца тая, якая была на момант прызначэння.

[2] Emilie Dorothea von Pistohlkors (англ.)

[3] У некаторых дакументах імя па бацьку даецца як Мікалаеўна. РДГА. Ф. 1349. Воп. 3. Спр. 645. Л. 2

[4] Дарья Фёдоровна Львова (Семёнова) (руск.)

[5] ЦДГА СПб. ф. 19. воп. 111. спр. 143. с. 63. Метрычныя кнігі Марскога сабора.

[6] Чэрапава? Чарэпава?

[7] Камилла, Мария и губернатор Архівавана 23 студзеня 2022. (руск.)

[8] народжаная Засецкая

[9] Мария Дмитриевна Чарыкова (руск.)

[10] народжаная Зелянко

[11] крыніцы называюць Аляксандру Міхайлаўну Ларысай

[12] Жанчыны бацькі Максіма Багдановіча

[13] Жыўкавіч?

[14] Карэты ратавання

[15] Ишутин О. С. Военная и гражданская медицина Минска в годы Первой Мировой войны

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]