Абраз Маці Божай Мінскай

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Абраз Маці Божай Мінскай

Мінскі абраз Маці Божай, Мінская Адзігітрыя — адна з хрысціянскіх святынь на Беларусі.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Абраз намаляваны тэмперай па ляўкасе на драўлянай аснове з каўчэгам, яго памер 140x105 см. Паводле іканаграфіі — Адзігітрыя, набліжаная да Цэсарскай.

У сучасным выглядзе першапачатковы жывапіс знаходзіцца пад запісамі розных часоў. У 1990-я г. абраз адрэстаўрыраваны Пятром Журбеем, зняты найбольш грубыя запісы.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Паводле легенды, абраз прывезены князем Уладзімірам Святаславічам з Корсуні (Херсона) і ад часоў хрышчэння Русі знаходзілася ў кіеўскай Дзесяціннай царкве. Уцалеў пры разбурэнні Кіева татара-манголамі ў 1240. У канцы XV ст. ў час набегу на Кіеў крымскія татары знялі з абраза каштоўныя аздобы і кінулі яго ў Дняпро.

Паводле падання, у 1500 абраз таямнічым чынам з'явіўся ў Мінску на рацэ Свіслач насупраць замка. Яго заўважылі гараджане па незвычайным святле на гэтым месцы і ўрачыста перанеслі ў замкавую царкву Нараджэння Багародзіцы.

Пасля прыняцца Брэсцкай уніі (1596) вакол царквы і абраза вялася барацьба паміж мінскім магістратам і мітрапалітам М. Рагозай. 18.10.1616 паводле распараджэння ўніяцкага мітрапаліта І. В. Руцкага абраз перанесены з замкавай царквы ў храм Свята-Духаўскага манастыра. Мінскія мяшчане прасілі дазволу пабудаваць новую царкву ў замку і перанесці ў яе цудатворны абраз. Дазвол на будаўніцтва Руцкі даў, але абраз пакінуў «на вечныя часы» ў царкве св. Духа, дзе ён і знаходзіўся пад апекай базыльян больш за два стагоддзі.

Пасля далучэння Мінска да Расійскай імперыі (1793) і скасавання уніі (1839) Свята-Духаўская царква пераўтворана ў Петра-Паўлаўскі кафедральны сабор. У 1852 абраз быў аздоблены новай сярэбранай пазалочанай рызай з каштоўнымі камянямі і кароткім гістарычным надпісам унізе, над галовамі — каронай з брыльянтамі. У скарбонку каля абраза людзі апускалі ахвяраванні і пісьмы-падзякі за вылячэнне. 22.10.1914 расійскі імператар Мікалай II, прыехаўшы ў Мінск, адразу накіраваўся ў кафедральны сабор, каб пакланіцца абразу Маці Божай.

У 1920-я г. каштоўная рыза з абраза канфіскавана, у 1936 сабор узарваны, абраз перададзены ў музей. У пач. Вяликай Айчыннай вайны абраз уратаваны вернікамі і ў 1941 унесены ў сабор св. Кацярыны на Нямізе. Пасля закрыцця царквы на Нямізе ў 1945 святыню перанеслі ў Свята-Духаўскі храм, дзе ён і знаходзіцца ў ківоце ў паўночным нефе; карыстаецца вяликим шанаваннем.

Святкуецца 13 жніўня (па старым стылі — дзень з'яўлення абраза ў 1500).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]