Суахілі

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Суахілі
Саманазва:

Kiswahili

Краіны:

Танзанія, Кенія, Уганда, Дэмакратычная Рэспубліка Конга, Руанда, Бурундзі, Самалі

Рэгіёны:

Усходняя Афрыка

Афіцыйны статус:

Танзанія, Кенія, Уганда

Арганізацыя, якая рэгулюе:

Інстытут даследавання суахілі

Агульная колькасць носьбітаў:

да 25 млн. (2012)

Класіфікацыя
Катэгорыя:

???

Нігера-кангалезская
 Бенуэ-кангалезская
  Банту

Моўныя коды
ISO 639-1:

sw

ISO 639-2:

swa

ISO 639-3:

swa, swc, swh

Гл. таксама: Праект:Лінгвістыка

Суахі́лі (суахілі: Kiswahili) — мова, распаўсюджаная ў Усходняй Афрыцы. Краіны: Танзанія, Кенія, Уганда, Дэмакратычная Рэспубліка Конга, Руанда, Бурундзі, Самалі і некаторыя іншыя. Родная мова народа суахілі. Належыць да моўнай групы банту.

Распаўсюджанасць[правіць | правіць зыходнік]

Суахілі — адна з найбольш распаўсюджаных моў на Афрыканскім кантыненце, з'яўляецца мовай міжнацыянальных кантактаў. На ёй стала размаўляюць прадстаўнікі 39 этнічных груп. З'яўляецца роднай для 8 964 тыс. чал. (2012 г.)[1]. Агульная колькасць носьбітаў - да 25 млн. чал. Суахілі з'яўляецца афіцыйнай дзяржаўнай мовай у такіх краінах, як Танзанія, Кенія і Уганда. Адзіная з афрыканскіх моў стала рабочай мовай Афрыканскага саюзу.

Асаблівасці[правіць | правіць зыходнік]

Суахілі — сінтэтычная аглютынатыўная мова. Гэта значыць, што граматычныя значэнні выяўляюцца ўнутры словаформы. Акрамя таго, адной з асаблівасцяў суахілі ў параўнанні з іншымі мовамі арэала з'яўляецца адсутнасць тонаў.

Пісьмовасць[правіць | правіць зыходнік]

Першапачаткова пісьменныя носьбіты суахілі выкарыстоўвалі арабскі алфавіт. На ім вялася дзелавая перапіска, складаліся летапісы і запісваліся пераклады з арабскіх кніг. Аднак у XIX ст. хрысціянскія місіянеры распрацавалі пісьмовасць на аснове лацінкі.

Суадносіны арабскіх і лацінскіх літар у пісьме суахілі:

Арабскія Лацінскія
ا aa
ب b p mb mp bw pw mbw mpw
ت t nt
ث th?
ج j nj ng ng' ny
ح h
خ kh h
د d nd
ذ dh?
ر r d nd
ز z nz
س s
ش sh ch
ص s, sw
ض ?
ط t tw chw
ظ z th dh dhw
ع ?
غ gh g ng ng'
ف f fy v vy mv p
ق k g ng ch sh ny
ك
ل l
م m
ن n
ه h
و w
ي y ny

Кароткі размоўнік[правіць | правіць зыходнік]

Суахілі Беларуская мова
Ndiyo Так
Hapana Не
Sasa, mambo, jambo Прывітанне
Kwa heri Да пабачэння
Pole Прабачце
Pongezi Віншую
Asante Дзякуй
Unazungumza Kiswahili Вы размаўляеце на суахілі?
Unazungumza Kibelarus Вы размаўляеце па-беларуску?
Sielewi Я не разумею
Karibu Belarus Сардэчна запрашаем у Беларусь
Jina lako ni nani? Як тваё імя?
Jina langu ni Mikalaj Мяне завуць Мікалай
Ninatoka nchi ya Belarus Я з Беларусі
Hakuna matata Не турбуйся
Ninakupenda Я цябе кахаю
Safari njema Прыемнай вандроўкі

Цікавыя факты[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]