Уганда

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Уганда
Republic of Uganda (англ.) 
Jamhuri ya Uganda (суахілі) 
Yamuhuri Ya Uganda (луганда) 
Flag of Uganda.svg Герб Уганды
Сцяг Уганды Герб Уганды
Uganda (orthographic projection).svg
Гімн: ««Oh Uganda, Land of Beauty»»
Дата незалежнасці 9 кастрычніка 1962 (ад Вялікабрытаніі)
Афіцыйная мова англійская і суахілі
Сталіца Кампала
Форма кіравання Рэспубліка
Прэзідэнт
Віцэ-прэзідэнт
Прэм'ер-міністр
Ёверы Мусевені
Эдвард Секандзі
Амама Мбабазі
Плошча
• Усяго
• % воднай паверхні
81-я ў свеце
236 040 км²
15,39
Насельніцтва
• Ацэнка (2012)
Шчыльнасць

35 620 977 чал. (35-я)
119 чал./км²
ІРЧП  0.514 (157-ы)
Валюта Угандыйскі шылінг
Інтэрнэт-дамен .ug
Тэлефонны код +256 (+006 з Кеніі і Танзаніі)
Часавыя паясы +3

Уга́нда (англ.: Uganda) — краіна ва Усходняй Афрыцы. На поўначы мяжуе з Паўднёвым Суданам, на ўсходзе — з Кеніяй, на поўдні — з Танзаніяй і Руандай, на захадзе — з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга. Выхаду да мора не мае. Дзяржаўная мова — англійская; выкарыстоўваюцца суахілі, луганда. Сталіца — Кампала. Нацыянальнае свята — Дзень незалежнасці (9 кастрычніка)

Дзяржаўны лад[правіць | правіць зыходнік]

Уганда — рэспубліка. Дзейнічае канстытуцыя 1995 года. Кіраўнік дзяржавы — прэзідэнт, які выбіраецца на 5 гадоў. Заканадаўчую ўладу ажыццяўляе — парламент Уганды. Выканаўчую ўладу ажыццяўляе ўрад, які ўзначальвае прэзідэнт.

Геаграфія Уганды[правіць | правіць зыходнік]

Унікальны краявід Рувензоры

Уганда размешчана ў межах Усходне-Афрыканскага пласкагор'я. На поўначы пашыраны плоскія раўніны (вышынёй да 1000—1500 м) з астанцовымі гарамі, на поўдні — спадзіста-хвалевы рэльеф. На захадзе — глыбокая тэктанічная даліна, або грабен (заходняе адгалінаванне Усходне-Афрыканскай рыфтавай сістэмы), занятая азёрамі Мабуту-Сесе-Сека і Эдуард, паміж якімі ўзвышаецца горны масіў Рувензоры (вышынёй да 5109 м, Пік Маргерыта), на паўднёвым захадзе — вулканы групы Вірунга, на ўсходзе — патухлы вулкан Элган (вышынёй да 4322 м). Карысныя выкапні: медныя, кобальтавыя, вальфрамавыя, жалезныя, калумбіта-танталавыя руды, апатыты, золата, берылы, сера, вапнякі. Клімат субэкватарыяльны мусонны. Сярэднія месячныя тэмпературы ад 18 да 25 °C. Ападкаў ад 750 да 1500 мм і больш за год. Рэкі належаць да басейна ракі Ніл. Буйныя азёры: Вікторыя, Мабуту-Сесе-Сека, К'ёга, Эдуард. Глебы чырвоныя фералітавыя, у засушлівых раёнах чырвона-бурыя ажалезненыя. Пераважаюць другасныя высакатраўныя саванны, ёсць масівы лістападна-вечназялёных лясоў (пад лесам 28 % тэрыторыі). Характэрна вышынная пояснасць ландшафтаў. У складзе фаўны антылопы, жырафы, гіены, леапарды, малпы, трапляюцца сланы, ільвы, насарогі. Нацыянальныя паркі: Рувензоры, Кабарэга, Кідэпа; некалькі фаўністычных рэзерватаў.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.16: Трыпалі - Хвіліна / Рэдкал.: Г.П.Пашкоў і інш. - Мн.: БелЭн, 2003. - 576 с.: іл.