Сутора

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Сутора
арам.: ܓܒܐ ܕܚܘܝܕܐ ܣܘܪܝܝܐ ܒܣܘܪܝܐ
Лідар {{{leader}}}
Дата заснавання 1 кастрычніка 2005
Штаб-кватэра
Ідэалогія Асірыйцы, Minority rights[d], Федэралізм і Dawronoye[d]
Сайт syriac-union.org

Партыя сiрыякскага саюза (араб. في سورية‎‎; скар. ПСС) — афіцыйна зарэгістраваная палітычная партыя ў Сірыйскай Арабскай Рэспубліцы. Нароўні з Мтакастай пазіцыянуе сябе як арганізацыя, якая прадстаўляе інтарэсы асірыйскай меншасці ў гэтай краіне. Заснавана 1 кастрычніка 2005 года. З пачаткам у краіне грамадзянскай вайны знаходзіцца ў апазіцыі рэжыму Башара Асада. Уваходзіць у склад Нацыянальнага каардынацыйнага камітэта (НККДП) — афіцыйна дазволенай сірыйскімі ўладамі арганізацыі ўмеранай кааліцыі левага толку.

Гiсторыя[правіць | правіць зыходнік]

Партыя была ўтворана 1 кастрычніка 2005 года. За некалькі месяцаў да гэтага ў суседнім Ліване пачаліся масавыя акцыі пратэсту супраць прысутнасці ў краіне сірыйскіх войскаў, якія атрымалі назву «Рэвалюцыя кедраў». На хвалі антыўрадавых выступаў 29 сакавіка ў Ліване была сфарміравана аналагічная партыя з той жа назвай[1][2][3]. Яе заяўленая мэта — абарона асірыйскай меншасці па-за залежнасці ад прыналежнасці да праваслаўнай ці каталіцкай дэнамінацыям[4]. У цяперашні час ліванскае аддзяленне партыі ўзначальвае Ібрагім Мурад, а сама партыя ўваходзіць у склад Кааліцыі 14 сакавіка — аб’яднання розных апазіцыйных рухаў і арганізацый часоў рэвалюцыі кедраў, якія выступалі супраць прасiрыйскай палітыкі краіны.

У сакавіку 2011 года на хвалі арабскай вясны антыўрадавыя выступы ўспыхнулі і ў самой Сірыі. З іх пачаткам партыя далучылася да сірыйскай апазіцыі. У знак пратэсту супраць дзеянняў урада Башара Асада 15 жніўня 2012 года прыхільнікі партыі зладзілі штурм будынка сірыйскай дыпмісіі ў Стакгольме[5]. Многія з іх пасля былі затрыманыя шведскай паліцыяй. У гэты час у ПСС з’яўляюцца ўласныя сілы самаабароны — хрысціянскае апалчэнне «Сутора» (афіцыйна — асірыйскага кіраванне бяспекі), мэтай якога з’яўляецца абарона асірыйскіх абшчын ад спусташэння радыкальнымі ісламістамі[6]. Першыя атрады былі сфарміраваны ў 2012 годзе ў гарадах Эль-Кахтанія і Эль-Маліка (Дэрык)[7]. Сутора цесна супрацоўнічае з фарміраваннямі курдскіх рэгiёналiстаў[8], у прыватнасці — з атрадамі народнай самаабароны (YPG)[9].

Сутора не варта блытаць з «Сірыйскім кіраваннем абароны» — іншым хрысціянскім апалчэннем з Эль-Камышлы. Гэта — праўладная арганізацыя, лаяльная сірыйскім уладам, на сірыйскім мове мае дакладна такую ​​ж назву, аднак не мае ніякага дачынення ні да ПСС, ні да курдаў. У яе ўваходзяць мясцовыя асірыйцы і армяне, якія вызнаюць хрысціянства. Сутора лічыць, што гэта аднайменнае апалчэнне адкалолася ад ПСС, у той час як самі апалчэнцы з Эль-Камышлы гэта адмаўляюць.

Асірыйскі ваенны савет[правіць | правіць зыходнік]

Ваенізаванае крыло партыі — Асірыйскі ваенны савет (Mawtbo Fulhoyo Suryoyo, скар. МФС), было сфармавана ў лютым 2013 года ў самы разгар канфлікту. Арганізацыя дзейнічае пераважна ў густанаселеных раёнах правінцыі Хасеке на паўночным усходзе краіны[10]. Сумесна з курдскімі фарміраваннямі яе байцы неаднаразова прымалі ўдзел у сумесных аперацыях супраць радыкальных ісламісцкіх груповак, такіх як «Фронт аль-Нусра» і «Ісламская дзяржава» (ІД). У студзеня 2014 года МФС ўлілася ў склад атрадаў народнай самаабароны[11][12]. На дадзены момант колькасць арганізацыі складае больш за дзве тысячы чалавек[13].

Рэпрэсii[правіць | правіць зыходнік]

Нягледзячы на ​​тое, што партыя мае афіцыйную рэгістрацыю, пасля пачатку канфлікту яе члены сталі падвяргацца рэпрэсіям з боку ўладаў краіны. Так, 6 чэрвеня 2013 года ў Эль-Камышлы сірыйскімі спецслужбамі быў арыштаваны член выканкама партыі — Рубель Габрыэль Баго[14]. У жніўні таго ж года сілавікамі быў арыштаваны Саіта Малкі Косар — бацька кіраўніка «Сутора», Іяганам Косар, адначасова які з’яўляўся яго намеснікам. Яго арыштавалі прама ў аэрапорце Эль-Камышлы адразу па прылёце з Швейцарыі, дзе ў яго мелася другое грамадзянства[15]. Пазней ён быў пераведзены ў турму непадалёк ад Дамаска, пасля чаго сувязь з ім была страчана[16]. Афіцыйна яму так і не было прад’яўлена ніякіх абвінавачванняў, інфармацыі аб пачатку судовага працэсу над Косарам або яго вызваленні не паступала[17]. Па стане на люты 2014 года аб арыштаваных членах партыі нічога не вядома.

Па чутках, Косар памёр у турме пры нявысветленых абставінах. Па сцвярджэннях сірыйскіх уладаў у дзень свайго арышту ён памёр ад сардэчнага прыступу, знаходзячыся ў Дамаску. Па іх сцвярджэннях, смерць наступіла паміж 22:00[18] і 22:25[15] па мясцовым часе, аднак на той момант яго самалёт нават не паспеў прызямліцца ў Эль-Камышлы, што ставіць пад сумнеў афіцыйную версію яго смерці[15]. Нягледзячы на ​​шматлікія просьбы, цела нябожчыка так і не была перададзена членам яго сям’і[16]. Аднак сваякам, усё-такі атрымалася адшукаць лекараў з Дамаска, якія падпісвалі пасведчанне аб смерці. Яны распавялі ім, што як і ў выпадку з Косарам, сілавікі часта прымушаюць іх падпісваць такія сведчанні, не дазваляючы ім аглядаць цела нябожчыкаў[15][18]. Сябры, блізкія і калегі дагэтуль пад’ядуць, што Косар можа быць яшчэ жывы і лічаць[15], што ўлады наўмысна хаваюць ад грамадскасці факты яго катаванняў у зняволенні[18].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Al-Monitor:Syriac Christians, Kurds Boost Cooperation in Syria Архіўная копія ад 6 красавіка 2015 на Wayback Machine
  2. Assyrian International News Agency Assyrians in Lebanon Stand in Solidarity With Their Syrian Kin
  3. Al-Jazeera Syria's Assyrians: 'No one helped us'
  4. Christian Minorities seek their first-ever portfolio in new Cabinet.
  5. Syrian embassy protest sees several detained in Sweden (2012-08-15). Праверана 10 верасня 2012.
  6. :Middle East Online:::
  7. al-Tamimi, Aymenn Jawad Christian Militia and Political Dynamics in Syria. Syria Comment (23 лютага 2014). Праверана 25 лютага 2014.
  8. Carl Drott Qamishli’s Cold War. Le Monde Diplomatique (18 лістапада 2013). Праверана 10 снежня 2013.
  9. Andrea Glioti Syriac Christians, Kurds Boost Cooperation in Syria. Al-Monitor (20 чэрвеня 2013). Архівавана з першакрыніцы 6 красавіка 2015. Праверана 17 снежня 2013.
  10. Syriacs establish military council in Syria. Hürriyet Daily News (2 лютага 2013). Праверана 12 кастрычніка 2014.
  11. The #Syriac Military Council has joined the YPG! Syriac Military Council Official Facebook, 8 January 2014
  12. Syriac Military Council: Most important decisions is to join YPG Dicle News Agency, 9 January 2014
  13. Syrien: Christen lassen sich von IS nicht vertreiben. Die Welt (14 сакавіка 2015). Праверана 14 сакавіка 2015.
  14. ar:بيان حول اعتقال عضو حزب االتحاد السرياني السوريروبيل بحو (Arabic), Syriac Union Party in Syria (2013-06-07). Праверана 25 лютага 2014.
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 Zihlmann, Oliver. Schweizer in Syrien verschollen (German), Sonntags Zeitung (2014-01-26). Праверана 25 лютага 2014.
  16. 16,0 16,1 Шаблон:Статья
  17. Suryoye Einheitspartei – Syriac Union Party – Syrien. Suryoye News (6 лютага 2014). Архівавана з першакрыніцы 19 лютага 2014. Праверана 25 лютага 2014.
  18. 18,0 18,1 18,2 Illarietti, Davide. Ticinese rapito, spunta un certificato di morte "per arresto cardiaco" (Italian), Tio (2014-01-26). Праверана 25 лютага 2014.

Спасылкi[правіць | правіць зыходнік]