Фрыдрых Вільгельм Мурнаў

Фрыдрых Вільгельм Мурнаў
Фрыдрых Вільгельм Мурнаў
	ням.: Friedrich Wilhelm Murnau
Дата нараджэння	28 снежня 1888[…]
Месца нараджэння	Білефельд, адміністрацыйная акруга Дэтмальд[d], Паўночны Рэйн-Вестфалія, Германія;
Дата смерці	11 сакавіка 1931[…] (42 гады)
Месца смерці	Санта-Барбара, акруга Санта-Барбара, Каліфорнія, ЗША;
Месца пахавання	Штансдорфскія паўднёва-заходнія могілкі[d];
Грамадзянства	Германія;
Бацька	Heinrich Plumpe[d]
Адукацыя	Гайдэльбергскі ўніверсітэт; Берлінская вышэйшая школа драматычнага мастацтва[d];
Прафесія	кінарэжысёр, сцэнарыст, кінапрадзюсар, рэжысёр, акцёр
Кірунак	фільм жахаў і драма
IMDb	ID 0003638
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Фрыдрых Вільгельм Мурнаў (ням.: Friedrich Wilhelm Murnau, сапраўднае імя Фрыдрых Вільгельм Плумпе, ням.: Friedrich Wilhelm Plumpe; 28 снежня 1888 — 11 сакавіка 1931) — нямецкі кінарэжысёр эпохі нямога кіно, адзін з найбуйнейшых майстроў кінаэкспрэсіянізму^[en].

Адной з яго самых вядомых прац стаў фільм «Насферату: Сімфонія жаху» (1922), вольная экранізацыя рамана Брэма Стокера «Дракула^[en]». Нягледзячы на тое, што з-за праблем з аўтарскімі правамі фільм не карыстаўся камерцыйным поспехам, сёння ён лічыцца шэдэўрам нямецкага экспрэсіянісцкага кіно^[en]. Пазней Мурнаў зняў фільм «Апошні чалавек^[en]» (1924), а таксама кінакарціну «Фаўст^[en]» (1926), экранізацыю аднайменнай трагедыі Гётэ. У 1926 годзе пераехаў у Галівуд і зняў на студыі Fox тры фільмы: «Узыход сонца: Песня двух чалавек^[en]» (1927), «Чатыры д’яблы^[en]» (1928) і «Гарадская дзяўчына^[en]» (1930). «Узыход сонца» быў расцэнены крытыкамі і рэжысёрамі як адзін з найлепшых фільмаў усіх часоў і народаў^[7].

У 1931 годзе Мурнаў адправіўся на Бора-Бора на здымкі фільма «Табу: Гісторыя паўднёвых мораў^[en]» (1931), які планаваўся як сумесная пастаноўка з Робертам Флаэрці^[en], аднак з-за рознагалоссяў Флаэрці пакінуў праект, і Мурнаў зняў фільм самастойна. За тыдзень да прэм’еры ён трапіў у аўтамабільную катастрофу і памёр у шпіталі Санта-Барбары ад траўмаў^[8].

З дваццаці аднаго фільма, якія зняў Мурнаў, восем лічацца страчанымі, а ад фільма «Марыца» (1922) захаваўся толькі 13-хвілінны фрагмент. Цалкам захавалася дванаццаць фільмаў.

Фільмаграфія

1919 — «Хлопчык у блакітным^[en]» / Der Knabe in Blau (страчаны фільм, захаваліся невялікія фрагменты)
1920 — «Сатана^[en]» / Satanas (страчаны фільм, захаваліся невялікія фрагменты)
1920 — «Гарбун і танцорка^[en]» / Der Bucklige und die Tänzerin (страчаны фільм)
1920 — «Галава Януса^[en]» / Der Januskopf (страчаны фільм)
1920 — «Вечар — ноч — раніца^[en]» / Abend — Nacht — Morgen (страчаны фільм)
1921 — «Туга^[en]» / Sehnsucht (страчаны фільм)
1921 — «Шлях у ноч^[en]» / Der Gang in die Nacht
1921 — «Замак Фогелёд^[en]» / Schloß Vogeloed
1922 — «Марыца па прозвішчы Мадонна кантрабандыстаў^[en]» / Marizza, genannt die Schmugglermadonna (страчаны фільм, захаваўся фрагмент)
1922 — «Палаючая ралля^[en]» / Der brennende Acker
1922 — «Насферату: Сімфонія жаху» / Nosferatu — Eine Symphonie des Grauens
1922 — «Прывід^[en]» / Phantom
1923 — «Выгнанне^[en]» / Die Austreibung (страчаны фільм)
1924 — «Фінансы вялікага герцага^[en]» / Die Finanzen des Großherzogs
1924 — «Апошні чалавек^[en]» / Der letzte Mann
1926 — «Тарцюф^[en]» / Herr Tartüff
1926 — «Фаўст^[en]» / Faust
1927 — «Узыход сонца: Песня двух чалавек^[en]» / Sunrise: A Song of Two Humans
1928 — «Чатыры д’яблы^[en]» / Four Devils (страчаны фільм)
1930 — «Гарадская дзяўчына^[en]» / City Girl
1931 — «Табу: Гісторыя паўднёвых мораў^[en]» / Tabu

Зноскі

1 2 F. W. Murnau // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812'></a>
1 2 Friedrich Wilhelm Murnau // Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168'></a>
↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118585878 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118585878 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
↑ https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/friedhoefe_begraebnisstaetten/downloads/eg-liste.pdf
↑ LIBRIS — Каралеўская бібліятэка Швецыі, 2012. Праверана 24 жніўня 2018.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q953058'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125'></a>
↑ Votes for Sunrise A Song of Two Humans (1927) | BFI (нявызн.)(недаступная спасылка). www.bfi.org.uk. Архівавана з першакрыніцы 13 чэрвеня 2022. Праверана 13 чэрвеня 2022.
↑ F.W. MURNAU KILLED IN COAST AUTO CRASH; Movie Director Planned to Go Home to Germany After Making South Seas Film.WON FAME WITH JANNINGS He Used Polynesian Natives forFinal Picture After Colorful Successes Here and in Europe. (нявызн.). The New York Times (12 сакавіка 1931). Праверана 13 чэрвеня 2022.

Спасылкі

Фрыдрых Вільгельм Мурнаў на сайце «Internet Movie Database»

[_efa0f8716ed23f8c-1] 1 2 F. W. Murnau // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812'></a>

[_5222b3b2a3fa41ed-2] 1 2 Friedrich Wilhelm Murnau // Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168'></a>

[_2547c3e017059fc6-3] Deutsche Nationalbibliothek Record #118585878 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

[_8d47eb9e8ff55600-4] Deutsche Nationalbibliothek Record #118585878 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

[_f1a41c03eea42194-5] ttps://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/friedhoefe_begraebnisstaetten/downloads/eg-liste.pdf

[_ef0ac999ab736d90-6] LIBRIS — Каралеўская бібліятэка Швецыі, 2012. Праверана 24 жніўня 2018.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q953058'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125'></a>

[7] Votes for Sunrise A Song of Two Humans (1927) | BFI (нявызн.)(недаступная спасылка). www.bfi.org.uk. Архівавана з першакрыніцы 13 чэрвеня 2022. Праверана 13 чэрвеня 2022.

[8] F.W. MURNAU KILLED IN COAST AUTO CRASH; Movie Director Planned to Go Home to Germany After Making South Seas Film.WON FAME WITH JANNINGS He Used Polynesian Natives forFinal Picture After Colorful Successes Here and in Europe. (нявызн.). The New York Times (12 сакавіка 1931). Праверана 13 чэрвеня 2022.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]