Цыкорыя

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Цыкорыя
Cykoria podroznik pokroj.jpg
Цыкорыя звычайная. Агульны выгляд квітнеючай расліны
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Cichorium

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS   36762
NCBI   13426
EOL   59432
GRIN   t:2603

Цыкорыя[3] (Cichorium) — род адна-, двух- і шматгадовых травяністых раслін сямейства астравых.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Расліны з расстаўлена-галінастымі сцябламі і чаргаваным лісцем. Прыкаранёвае лісце чаранковае ад стругападобна-перыстараздзельнага да суцэльнага, шчацінкава-валасістае, верхняе — ланцэтнае, сцяблоабдымнае. Кветкавыя кошыкі буйныя, шырока раскрытыя, з цыліндрычнымі двухрадковымі абгорткамі; кветкі двухполыя, язычковыя. Плод — сямянка з чубком.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Адрозніваецца каля 10 відаў, пашыраных пераважна ў Міжземнамор'і. На Беларусі сустракаецца дзікарослая цыкорыя звычайная (Cichorium intybus) і інтрадукаваная цыкорыя салатная (Cichorium endivia), якую вырошчваюць як салатную расліну.

Прымяненне ў народнай медыцыне[правіць | правіць зыходнік]

Цыкорыя шырока выкарыстоўваецца ў народнай медыцыне. Маладое лісце ядомае, у ім утрымоўваюцца вітамін C, каратын, салата з іх асабліва карысная для хворых на дыябет (у расліне ёсць інулін). На пашах цыкорый добра ядуць жывёлы. Цыкорый — добры меданос, дае шмат нектару і пылка. Карані выкарыстоўваюць як сурагат кавы. З гэтай мэтай у культуры вырошчваюць Cichorium endivia.

На Беларусі ў дзікім стане расце адзін від цыкорыя — Cichorium intybus[4].

Цыкорыя з'яўляецца кармавой раслінай для лічынак некаторых матылькоў, напрыклад для такіх відаў як Xestia c-nigrum, Agrotis segetum і Diasemia reticularis.

Зноскі

  1. Выкарыстоўваецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. Назва паводле Лекарственные растения и и их применение. Изд. 5-5, перераб. и доп. «Наука и техника». Мн., 1974. 592 с. с ил. (АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича)
  4. База Растения Беларуси

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Лекарственные растения и и их применение. Изд. 5-5, перераб. и доп. «Наука и техника». Мн., 1974. 592 с. с ил. (АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича)
  • Енциклопедія українознавства. У 10-х т. / Гол. ред. Володимир Кубійович. — Париж; Нью-Йорк: Молоде Життя, 1954—1989.
  • Якаўлева І., Кухарава Л. Цыкорыя // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ ім. Петруся Броўкі, 1986. — 583 с., іл. — 10 000 экз.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]